VI SA/Wa 1371/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-05
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca, wezwana do uzupełnienia oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie dokumentów, nie uczyniła tego w wyznaczonym terminie. Brak dowodów uniemożliwia ustalenie, czy strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, co obciąża stronę skarżącą jako wnioskodawcę.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, z którego wynikało, że skarżący jest bezrobotny, a jego żona pobiera emeryturę. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jego status bezrobotnego, dochody żony oraz wyciągi z rachunków bankowych. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów ani nie złożył wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niepodlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz nielegitymowania się prawem do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1371/15 odrzucono skargę M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niepodlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz nielegitymowania się prawem do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych.
M. K. (dalej też jako skarżący) złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący posiada status osoby bezrobotnej, natomiast jego żona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1678,59 zł brutto miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] czerwca skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
a) zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu skarżącego w ewidencji osób bezrobotnych,
b) dokumentu wskazującego na wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez żonę skarżącego (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierającego wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę),
c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia),
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności dokumentów potwierdzających jego status osoby bezrobotnej, dokumentów potwierdzających dochody żony oraz wyciągów z rachunków bankowych, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło