VI SA/Wa 1384/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. K. zwolnienia od kosztów sądowych. P. K. (dalej skarżący), reprezentowany przez adwokata M. B., złożył w dniu [...] maja 2013 r. na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utracił płynność finansową wobec prowadzonej przeciwko niemu egzekucji. Straty, jakie poniosła jego firma, oszacował na kwotę 414.000 zł, a bieżące opłaty związane z funkcjonowaniem firmy, których nie jest w stanie pokryć (m.in. zalega z wypłatą wynagrodzeń pracownikom), kształtują się na poziomie 43.575,80 zł. Natomiast koszty utrzymania domu (energia elektryczna, gaz i woda) wynoszą 1.000 zł. Jako składniki majątku swojego i żony skarżący wymienił budynek przychodni lekarskiej oraz dwa samochody osobowe marki [...]. Skarżący podał również, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje miesięczny dochód brutto w kwocie 4.500 zł, a jego małżonka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 5.000 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2012, b) zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy), c) dokumentu wskazującego wysokość dochodów (straty) uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania), d) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania), e) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce 5 formularza wniosku informację o egzekucji komorniczej prowadzonej przeciwko skarżącemu (w szczególności dokumentów wskazujących wysokość egzekwowanej kwoty), f) oświadczenia o roku produkcji i wartości pojazdów wymienionych w rubrykach 7.2.2. i 8 formularza wniosku, g) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki). W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) przedłożył kserokopie następujących dokumentów: - małżeńskiej umowy majątkowej z dnia [...] marca 2004 r. ustanawiającej między skarżącym i jego małżonką ustrój pełnej rozdzielności majątkowej [...], - zeznania podatkowego skarżącego za rok 2012 [...], z którego wynika, że w ubiegłym roku skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej [...] osiągnął dochód w wysokości 278.685,05 zł - przy przychodzie w kwocie 1.580.315,22 zł i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 1.301.630,17 zł [...], - rozliczenia za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 maja 2013 r., z którego wynika, że w ww. okresie skarżący z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą [...] osiągnął dochód w wysokości 122.076,89 zł - przy przychodzie w kwocie 691.147,36 zł i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 569.070,47 zł [...], - pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia [...] marca 2013 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz innych wierzytelności wypłacanych przez pracodawcę i wezwaniu do dokonywania potrąceń, w którym to piśmie jako należność główną wskazano kwotę 194.912,62 zł [...], a także wydruki wybiórczych transakcji bankowych (z trzech rachunków bankowych należących skarżącego) dotyczących spłat kredytów i pożyczek [...]. Jednocześnie w ww. piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego podał, iż wartość samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2009, którego właścicielem jest skarżący, wynosi ok. 40.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Oceniając przedmiotowy wniosek, na wstępie podnieść należy, iż skarżący jedynie częściowo wykonał wezwanie referendarza sądowego dotyczące uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Otóż skarżący w ogóle nie udokumentował sytuacji majątkowej pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony. W tym miejscu zaakcentować należy, że stosownie do treści art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i nie zwalnia z tego obowiązku pozostawanie w rozdzielności majątkowej, który to obowiązek winien być brany pod uwagę przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Ponadto skarżący nie wykazał w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej - nie nadesłał bowiem żądanych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonywane na tych rachunkach (vide wezwanie Sądu z dnia 27 czerwca 2013 r. lit. g), lecz przedstawił wybrane przez niego transakcje, a mianowicie przelewy dotyczące spłaty kredytów i pożyczek. Nie przedłożył również zaświadczenia swojego pracodawcy o wysokości miesięcznego wynagrodzenia za pracę - średnia z ostatnich trzech miesięcy (vide wezwanie Sądu z dnia 27 czerwca 2013 r. lit. b), mimo że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż z tytułu umowy o pracę osiąga dochód w wysokości 4.500 zł brutto miesięcznie. Tymczasem to sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09). Zauważyć także wypada, że skarżący dotychczas ponosił koszty sądowe w niniejszej sprawie – uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł (dowód wpłaty [...]) oraz opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na jego wniosek (dowód wpłaty [...]). W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie pokryć dalszych kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.