VI SA/Wa 1403/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-12
Skład orzekający: Joanna Wegner, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Dorota Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu patentu na wynalazek jest zgodna z prawem, gdy wynalazek nie posiada przymiotu nowości ze względu na wcześniejsze udostępnienie podobnych rozwiązań do wiadomości publicznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Wynalazek nie posiadał przymiotu nowości, gdyż przed datą jego zgłoszenia istniały publicznie dostępne rozwiązania o identycznych istotnych cechach technicznych, co uzasadniało unieważnienie patentu na podstawie przepisów Prawa własności przemysłowej.Stan faktyczny
Skarżący J. K. zaskarżył decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu patentu na wynalazek pt. "Stojak do serwisowania rowerów". Urząd uznał, że wynalazek nie posiadał przymiotu nowości, powołując się na amerykański patent oraz wydruki ze stron internetowych ujawniające podobne rozwiązania przed datą zgłoszenia patentowego skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa własności przemysłowej dotyczących nowości, stanu techniki oraz udostępnienia rozwiązania do wiadomości powszechnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę
Decyzją z [...] marca 2020 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił przysługujące J. K. prawo z rejestracji patentu pt. "Stojak do serwisowania rowerów" nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 25 w związku z art. 24 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) – zwanej dalej "p.w.p.".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że 5 sierpnia 2019 r. M. G. wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o unieważnienie wspomnianego patentu, udzielonego skarżącemu [...] marca 2013 r. Organ ocenił to żądanie za uzasadnione. Przyjął, że wnioskodawcy przysługiwał interes prawny w ubieganiu się unieważnienia patentu, bowiem jest on realnym konkurentem skarżącego. Podobnie, jako on, wprowadza do obrotu stojaki do rowerów, m. in. w reżimie zamówień publicznych, w którym brał udział także skarżący. Zakres ochrony patentu określono w zastrzeżeniu patentowym jako "Stojak do serwisowania rowerów, znamienny tym, że stanowi go szafa (1), wewnątrz której na linkach (2) zamocowane są narzędzia (3) do obsługi rowerów, mająca w strefie szczytowej wysunięte ku przodowi dwa wsporniki (4) do osadzenia i stabilizowania roweru, natomiast w strefie zewnętrznej ma osadzony korpus ręcznej pompki powietrznej (5)". Przedstawiono ilustrację przykładu wykonania wynalazku. Organ uznał, że wynalazkowi nie przysługuje zdolność patentowa, bowiem zakładanego w nim rozwiązania nie można uznawać za nowe, skoro jest ono częścią techniki. Powołano się na opis amerykańskiego patentu [...] zgłoszonego [...] lutego 2013 r., który w pierwszym zastrzeżeniu niezależnym wymienia wszystkie te cechy, które następnie zamieszczono w zastrzeżeniu spornego patentu.
Urząd Patentowy ocenił, że rozwiązanie amerykańskie posiada identyczne cechy jak patent przysługujący skarżącemu. Różnicę polegającą na innym umiejscowieniu i mocowaniu pompki organ uznał za pozorną, skoro w obu przypadkach pompować ma ona powietrze do opony roweru, a korpus ręcznej pompki osadzono w strefie zewnętrznej. Organ wyjaśnił, że identyczne do spornego rozwiązania zaprezentowano także w wydrukach ze stron internetowych z 29 marca i 15 kwietnia 2012 r. Daty zamieszczenia danych na stronie internetowej nie budziły wątpliwości organu, podobnie jak dokładność prezentacji oferowanych na zdjęciach produktów i ich charakterystycznych cech konstrukcyjnych. W tych okolicznościach, uznając podstawę z art. 25 p.w.p. za uzasadnioną, organ odstąpił od badania pozostałych podstaw unieważnienia patentu.
We wniesionej przez J. K. skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia art. 24 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że w momencie składania wniosku o udzielenie patentu wynalazek nie posiadał przymiotu nowości, art. 25 ust. 1 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że w momencie składania wniosku o udzielenie patentu, wynalazek stanowił część stanu techniki, art. 25 ust. 2 i 3 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że w momencie składania wniosku o udzielenie patentu rozwiązanie to było udostępnione do wiadomości powszechnej i objęte wcześniejszymi zgłoszeniami wynalazków lub wzorów użytkowych, art. 26 ust. 1 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że wynalazek objęty spornym patentem nie posiada poziomu wynalazczego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim podzielić należy stanowisko organu, wedle którego uczestnikowi postępowania przysługiwał w tej sprawie interes prawny. Jak bowiem wynika z akt sprawy rzeczywiście jest on realnym konkurentem skarżącego, skoro prowadzi działalność gospodarczą o tym samym profilu. Funkcjonowanie w obrocie ochrony obejmującej sporny wzór przemysłowy utrudniać więc może swobodne gospodarowanie temu przedsiębiorcy. Ponadto skarżący wystąpił do uczestnika postępowania z żądaniem zaprzestania naruszenia spornego patentu i zapłaty pod rygorem wszczęcia postępowania sądowego. Dlatego sformułowane w tej sprawie roszczenie o unieważnienie patentu należało merytorycznie rozpoznać.
Również w pozostałym zakresie stan faktyczny został w tej sprawie ustalony prawidłowo, na podstawie zgromadzonych zgodnie z przepisami prawa dowodów i ich rzetelnej oceny. Nie można organowi przypisać naruszenia przepisów prawa w tym zakresie, w tym art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.".
Postępowanie w tej sprawie, po myśli art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. toczyło się w trybie spornym, a zatem w świetle utrwalonego w orzecznictwie poglądu, organ był związany żądaniem wnioskodawcy, na którym spoczywał także ciężar wykazania przesłanek zasadności swojego roszczenia (zob. np. wyrok NSA z 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 838/10, ONSAiWSA 2013/3/44). Z tego obowiązku wnioskodawca się wywiązał, składając dowody na okoliczność trafności twierdzenia o braku nowości patentu. Prawidłowo organ ocenił, że zgłoszonemu wynalazkowi nie przysługiwał przymiot nowości w rozumieniu art. 24 p.w.p., a to z uwagi na pozostawanie częścią istniejącego stanu techniki, o którym mowa w art. 25 ust. 2 i 3 p.w.p.
Unormowane w art. 24 p.w.p. pojęcie nowości przedmiotowej wynalazku odnosić należy do tej obiektywnej, a dotyczącej udowodnionego, istniejącego w rzeczywistości stanu techniki (zob. A. Niewęgłowski [w:] T. Demendecki (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX/el. 2015, komentarz do art. 24, teza 1). Żeby przyjąć, że dane rozwiązanie stanowi już część techniki, należy wykazać, że przed datą jego pierwszeństwa udostępniono do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Przymiot nowości wynalazku może być podważony wówczas, gdy zachodzi tożsamość porównywalnych rozwiązań, bądź gdy różnice pomiędzy nimi są nieistotne z technicznego punktu widzenia (zob. decyzja KO z dnia [...] kwietnia 1973 r., Odw. [...]).
W tej sprawie dowody zgłoszone przez wnioskodawcę pozwoliły na wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że patent przysługujący skarżącemu nowością w dniu jego zgłoszenia się nie charakteryzował. Zarówno jednoznaczne w opisie zgłoszenie amerykańskie, jak i wydruki ze stron internetowych dowiodły tego, że przed złożeniem wniosku patentowego przez skarżącego funkcjonowały już publicznie, bo na rynku, rozwiązania o identycznych istotnych cechach technicznych. Drobna różnica dotycząca koncepcji montażu pompki w wynalazku amerykańskim oceny tej zmienić nie może, bo nie mamy tu do czynienia z kwestią istotną. Data zgłoszenia amerykańskiego nie została podważona, podobnie jak moment umieszczenia w przestrzeni publicznej informacji handlowych na stronach internetowych [...] i [...].
Nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa. Skoro w toku postępowania wykazano, że przysługujący skarżącemu patent nie cechował się nowością, to obowiązkiem organu było orzec o jego unieważnieniu. Nieuzasadnione pozostają zatem zarzuty skargi, które – choć opisane jako zarzuty prawa materialnego – w istocie zmierzały do podważenia ustaleń kontrolowanego przez Sąd postępowania. Skarżący bowiem naruszenia art. 24 i art. 25 ust. 1 – 3 p.w.p. upatrywał w przyjęciu przez Urząd Patentowy braku nowości, przynależności do istniejącego stanu techniki, wcześniejszego udostępnienia do wiadomości powszechnej tożsamego rozwiązania i objętego wcześniejszymi zgłoszeniami wynalazków bądź wzorów użytkowych. Natomiast zarzut art. 26 ust. 1 p.w.p. nie był trafny, bowiem organ nie oceniał w zaskarżonej decyzji poziomu wynalazczego spornego patentu.
Organ nie naruszył art. art. 107 § 3 k.p.a., bo uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Rzetelnie prezentuje tok postępowania, okoliczności które udowodniono i te, których udowodnić się nie udało, jak również wskazuje na dowody, które legły u podstaw tych ocen. Powołano także przepisy, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło