VI SA/Wa 1406/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 24 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników postanawia: 1. ustanowić dla A. D. adwokata, 2. odmówić przyznania A. D. prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. D. (dalej jako skarżący) na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Następnie skarżący wniósł na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez udzielenie wyjaśnień i nadesłanie stosownych dokumentów. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów oraz informacji zawartych w formularzu wynika, iż jedynym źródłem utrzymania zarówno skarżącego, jak też jego żony i dwóch córek, jest gospodarstwo rolne o pow. 10, 41 ha. Z zaświadczenia właściwego miejscowo burmistrza wynika, iż dochodowość gospodarstwa oceniana jest w skali rocznej na 12 834 zł. W 2008 r. skarżący otrzymał dopłatę bezpośrednią z funduszy unijnych w wysokości 2 810 zł. Skarżący zaciągnął kredyt na samochód osobowy w kwocie 40 000 zł. i spłaca miesięczną ratę w wysokości ok. 820 zł. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika przy tym, iż skarżący spłaca jeszcze inny kredyt, jak również opłaca składki na rzecz KRUS, pozostałe rachunki, sam wypłacając w okresie od 25 sierpnia do 9 września 2008 r. kwotę 2 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Tak więc przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi rozwiązanie szczególne odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skarżący tymczasem uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego i to w kwocie umożliwiającej mu zaciągnięcie dwóch kredytów. Skoro więc skarżący jest w stanie wyasygnować miesięcznie kwotę ponad 900 zł., na spłatę rat, nie znajduje się on w sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, iż skala obciążeń rachunku skarżącego ewidentnie przewyższa podany dochód wynikający z oszacowania produkcji rolnej. Jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i oświadczeń skarżącego wynika, iż, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W szczególności, iż skarżący ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało postanowić jak w sentencji.