VI SA/Wa 1415/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-19
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w trybie art. 155 k.p.a. dopuszczalna jest zmiana decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej poprzez wskazanie innego podmiotu jako strony uprawnionej, w sytuacji gdy nowy podmiot przejął część majątku spółki pierwotnie uprawnionej na zasadzie sukcesji generalnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w trybie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna zmiana podmiotu decyzji administracyjnej, nawet przy zgodzie stron. Zastosowanie tego trybu jest uwarunkowane prowadzeniem postępowania w stosunku do tych samych stron, a nie wobec podmiotu, który nie był stroną pierwotnego postępowania. W związku z tym, decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie była zasadna, gdyż wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanej osoby jest podstawą do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki S. o zmianę decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej spółce C., w związku z podziałem spółki C. i przejęciem przez S. części jej majątku. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzję Wojewody umarzając postępowanie, uznając, że S. nie była stroną postępowania i nie mogła skutecznie złożyć wniosku o zmianę decyzji. Spółki S. i C. wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i k.s.h., argumentując, że na mocy sukcesji generalnej prawa administracyjnoprawne również przechodzą na spółkę przejmującą. WSA oddalił skargę, uznając, że tryb art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę podmiotu decyzji i że S. nie była stroną pierwotnego postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2007 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. i C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. w P. z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. w S. z dnia [...] grudnia 2006 r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;
W dniu [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] mocą, której przyznał status zakładu pracy chronionej pracodawcy C. Spółce z o.o. w S. od dnia [...] sierpnia 2004 r. na czas nieokreślony.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda [...] odmówił pracodawcy S. Sp. z o.o. zmiany - na podstawie art. 155 k.p.a. - decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej C. Sp. z o.o.
Decyzja ta została wydana na skutek kolejnego, sprecyzowanego wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. S. Sp. z o.o. o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] tj. decyzji przyznającej spółce C. status zakładu pracy chronionej poprzez określenie, że w konsekwencji podziału C. Spółki z o.o. z siedzibą w P. od dnia [...] lipca 2006 r. status zakładu pracy chronionej przysługuje na czas nieokreślony pracodawcy prowadzącemu S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na zasadzie sukcesji generalnej.
Od tej decyzji C. Sp. z o.o. z siedzibą P. (dalej jako C.) oraz Spółka S. z siedzibą w S. (dalej jako S.) złożyły odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. przyznającej status zakładu pracy chronionej, poprzez określenie, że w konsekwencji podziału spółki C. od dnia [...] lipca 2006 r. status zakładu pracy chronionej przysługuje na czas nieokreślony spółce S. na mocy art. 531 § 2 k.s.h. tj. na zasadzie sukcesji generalnej.
W odwołaniach zarzucono naruszenie przepisów art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i. społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz art. 155 k.p.a. i art. 28 k.p.a. w związku z art. 531 § 2 k.s.h., art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu Minister Pracy i Polityki Społecznej powołując się na art. 155 k.p.a. stwierdził, że podmiotem uprawnionym do składania wniosku o zmianę decyzji jest strona, która nabyła prawo na mocy tej decyzji. W sprawie taka sytuacja miejsca nie miała. W postępowaniu dotyczącym nadania statusu zakładu pracy chronionej nie brała udziału S., dlatego nie mogła skutecznie składać wniosku o zmianę decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej innemu pracodawcy. S. nie była stroną postępowania. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. W wyroku NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, stwierdzono, że: "pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby". Zdaniem organu, przepisem takim, w przedmiotowej sprawie nie był z pewnością art. 155 K.p.a., dlatego pracodawca prowadzący spółkę S. nie mógł skutecznie żądać czynności organu I instancji polegającej na zmianie decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej innemu pracodawcy.
Powyższe oznacza iż, w dniu składania wniosku przez pracodawcę prowadzącego S. brak było podstaw prawnych do wydania przez Wojewodę [...] decyzji o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., przyznającej Spółce status zakładu pracy chronionej.
Postępowanie prowadzone przez organ I instancji w sprawie wniosku pracodawcy prowadzącego S. było więc bezprzedmiotowe, dlatego należało zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 1031/81). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji odwołanie C. Sp z o.o. w P., w części dotyczącej wniosku o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., poprzez określenie, że w konsekwencji podziału Spółki C. od dnia [...] lipca 2006 r. status zakładu pracy chronionej przysługuje na czas nieokreślony pracodawcy prowadzącemu S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na zasadzie sukcesji generalnej, należy uznać za nowy wniosek w sprawie i przekazać organowi I instancji zgodnie z właściwością. Organ I instancji winien wydać nową decyzję z uwzględnieniem faktu, iż kwestią, istotną dla rozstrzygnięcia w tej sprawie będzie stwierdzenie, czy pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej może wystąpić z wnioskiem o zmianę decyzji przyznającej status w ten sposób, iż status ten będzie przysługiwał nowemu pracodawcy.
Organ wskazał, że przepisy szczególne - czyli ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - nie przewidują możliwości przyznania statusu zakładu pracy chronionej jednemu pracodawcy w drodze zmiany decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej innemu pracodawcy. Nie jest zatem możliwe ani na podstawie przepisów ww. ustawy ani na podstawie przepisów k.p.a. przeniesienia praw wynikających z indywidualnej decyzji administracyjnej dla konkretnego podmiotu (pracodawcy) na inny podmiot. W sytuacji więc, gdy akt skierowany został do podmiotu podlegającego przekształceniu jego moc wiążąca nie może dotyczyć podmiotu powstałego w wyniku przekształcenia, bowiem zostałaby w ten sposób naruszona zasada, iż dysponentem treści aktu jest wyłącznie administracja oraz zasada identyczności określonego węzła obligacyjnego prawa publicznego (J. Filipek, Stosunek administracyjnoprawny, Kraków 1968). W prawie administracyjnym nie ma bowiem zastosowania zasada ogólnego następstwa prawnego występująca w prawie cywilnym, a więc nie istnieje zasada automatyzmu jeśli chodzi o przejście na następcę (nabywcę składników masy majątkowej) określonych uprawnień, ze sfery prawa administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2000 r. sygn. akt II SA 710/00 (PP 2000 nr 11, str. 38) podkreślił, iż treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) wskazuje, że określenie - "zakład pracy chronionej" ma znaczenie podmiotowe a nie przedmiotowe. Status ten przyznaje się pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej. Wobec tego użyte w art. 30 ust. 1 i 3 omawianej ustawy o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych sformułowanie mówiące o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej i o stwierdzeniu utraty przyznanego statusu zakładu pracy chronionej należy odnosić do pracodawcy, nie zaś do kierowanej przez niego jednostki organizacyjnej, ze względu na którą uzyskał on status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.
W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożonej przez dwa podmioty S. i C. wnosi się o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji wydanej w pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie tych decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie art. 6 oraz art. 7 k.p.a. w ten sposób, że decyzja, wobec braku podstaw do umorzenia postępowania, wydana została z naruszeniem zasady legalizmu oraz zasady praworządności,
- art. 8 k.p.a. w ten sposób, że organy wydając sprzeczne wprowadzające strony w błąd informacje, doprowadziły do istotnej utraty zaufania do organów Państwa w szczególności poprzez wydawanie rozstrzygnięć niezgodnych z wcześniej wyrażanym przez organy stanowiskiem w sprawie,
- art. 9 k.p.a. w ten sposób, że strony nie zostały poinformowane w sposób wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania,
- art. 10 § 1 k.p.a. w ten sposób, że nie zapewniano stronom czynnego udziału w postępowaniu w szczególności w postępowaniu w drugiej instancji i nie poinformowano stron o możliwości wypowiedzenia się końcowego, uniemożliwiając im tym samym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz materiałów i zgłoszonych żądań,
- art. 11 k.p.a. w ten sposób, że organy w nieprzekonywujący sposób wyjaśniły zasadność przesłanek jakimi się kierowały przy załatwianiu sprawy, a to tym bardziej, że wcześniej wyrażały odmienne stanowisko prawne w sprawie,
- art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w ten sposób, że postępowanie prowadzono w sposób przewlekły,
- art. 15 k.p.a. poprzez wypowiadanie się przez organ drugiej instancji w sprawie w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego oraz w ten sposób, że w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wyraził stanowisko prawne w sprawie wniosku C. o zmianę decyzji przyznającej jej status zakładu pracy chronionej w trybie art. 155 k.p.a. w związku z art. 531 § 2 k.s.h., de facto przesądzając o treści decyzji w pierwszej instancji na wypadek jej ponownego rozstrzygania oraz czyniąc tym samym bezzasadnym występowania przez stronę z ewentualnym odwołaniem, wobec znanego już stanowiska organu drugiej instancji,
- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niepoinformowanie stron o możliwości końcowego wypowiedzenia się w sprawie,
- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że S. nie jest stroną w postępowaniu o zmianę decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej na rzecz C., od której S. w drodze podziału dokonanego w trybie k.s.h. przejęła składniki majątku oraz pracowników niepełnosprawnych,
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki, a w związku z tym naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w pierwszej instancji, wszczętego z wniosku S. w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki,
- art. 155 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, kiedy zachodziły ku temu przesłanki tak procesowe jak i materialnoprawne,
- art. 531 § 2 k.s.h. poprzez przyjęcie wbrew oczywistemu przepisowi ustawy, że nie znajduje on zastosowania w sprawie przyjmując jednocześnie, wbrew normie wyrażonej wart. 531 § 2 k.s.h., że w prawie administracyjnym zasada sukcesji ogólnej nie znajduje zastosowania,
- art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, że przepisy te stoją na przeszkodzie do zmiany decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej na rzecz C. w sposób wnioskowany przez stronę, a w rezultacie przyjęcie, że przeniesienie statusu zakładu pracy chronionej wbrew wyraźnym przepisom art. 155 k.p.a. oraz 531 § 2 k.s.h. jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu skargi znajduje się szerokie i szczegółowe omówienie stanowiska skarżących odnośnie stawianych zarzutów. Przede wszystkim podkreśla się, że wbrew twierdzeniom Ministra przepisy ustawy o rehabilitacji nie sprzeciwiają się możliwości zmiany decyzji. W art. 30 ust. 2a pkt 1 ustawy o rehabilitacji wskazuje się, że Wojewoda nie może w drodze decyzji zwolnić z obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej przez okres 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej oraz utrzymywania wskaźników zatrudnienia pracodawcy, który przejął zakład pracy chronionej w drodze przejęcia dokonanego na podstawie k.s.h. Celem wprowadzenia przepisu art. 30 ust. 2a pkt 1 ustawy było stworzenie ułatwień dla pracodawców przejmujących upadły czy likwidowany zakład pracy chronionej, stwarzając zachętę dla ich ratowania, a tym samym utrzymania miejsc pracy niepełnosprawnych. Jednocześnie redakcja tego przepisu potwierdza argumenty skargi, iż przejęcie zakładu pracy chronionej dokonuje się w oparciu o przepisy k.s.h. Dlatego też pogląd wyrażony w decyzji organu drugiej instancji, jakoby art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji stanowił przeszkodę dla stwierdzenia w trybie art. 155 k.p.a., że nastąpiło przejęcie statusu zakładu pracy chronionej przez spółkę przejmującą na zasadzie sukcesji ogólnej w trybie k.s.h. jest zatem nietrafny jako sprzeczny z wyraźnymi przepisami ustawy. Podstawą dla domagania się zmiany decyzji jest zatem art. 155 k.p.a. oraz przepis art. 531 k.s.h., którym to przepisom nie sprzeciwia się ani ustawa o rehabilitacji, ani żadna inna ustawa.
W skardze podkreśla się, że regulacje wynikające z przepisów art. 494 § 1 i 2 k.s.h., art. 531 § 1 i 2 k.s.h., art. 553 § 2 k.s.h. a także z art. 551 k.c. i art. 552 k.c. jednoznacznie wskazują, iż w drodze określonych działań (akt przekształcenia, podziału bądź łączenia spółek, oraz czynności mających za przedmiot przedsiębiorstwo np.: sprzedaż bądź aportowanie przedsiębiorstwa) dochodzi do przeniesienia także praw i obowiązków publicznoprawnych. Sposób redakcji powyższych przepisów wskazuje (wyliczenie przykładowe, "w szczególności: /.../"), że wolą prawodawcy było możliwie szerokie określenie praw i obowiązków publicznoprawnych (koncesja, licencja, zezwolenie, ulga). Natomiast ograniczenia sukcesji mogą być wynikiem: woli stron (np.: wyłączenie umowne elementów składowych przedsiębiorstwa, przesądzenie w planie podziału jakie składniki przechodzą na podmiot dzielony), woli organu administracyjnego (tj. ograniczenia wynikające z decyzji - dla ich wprowadzenia konieczne jest przewidzenie takiej możliwości przez prawodawcę), ograniczenia prowadzone przez ustawodawcę. Podając przykłady tych ograniczeń funkcjonujące w obowiązujących przepisach prawa oraz omawiając poglądy doktryny w tym zakresie strona skarżąca stwierdza, że możliwość sukcesji generalnej nie może w świetle obowiązujących przepisów prawa budzić najmniejszej wątpliwości. W chwili obecnej tj. wg stanu prawnego obowiązującego na dzień orzekania (przez organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji) obowiązuje zasada sukcesji ogólnej praw i obowiązków publicznoprawnych, która doznać może ograniczeń tylko i wyłącznie w drodze wyraźnych przepisów prawnych o charakterze lex specialis.
W ocenie skarżących nietrafny jest pogląd Ministra, co do tego, że jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej w przedmiotowej sprawie jest spółka podlegająca podziałowi tj. C. jako podmiot, który był stroną w postępowaniu przed organem przyznającym status zakładu pracy chronionej. Stanowisko to stanowi naruszenie art. 28 k.p.a., albowiem w niczym nieuzasadniony sposób pozbawia jedyny podmiot uprawniony do wystąpienia z takim wnioskiem (tj. S.). W konsekwencji błędny jest pogląd organu o braku praw strony w odniesieniu do S., skutkujący wydaniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania i uchyleniem się tym samym od rozstrzygnięcia merytorycznego. Zdaniem strony skarżącej w przypadkach określonych art. 155 k.p.a. podmiotem upoważnionym do występowania z wnioskiem o zmianę bądź uchylenie decyzji jest nie podmiot, któremu przysługiwał status strony w toku postępowania administracyjnego, zmierzającego do przyznania (udzielenia) koncesji, zezwolenia, licencji, ulgi czy statusu zakładu pracy chronionej lecz podmiot będący w rezultacie wydanej decyzji podmiotem uprawnień bądź zobowiązań (ewentualnie łącznie praw i obowiązków). W przypadku sukcesji ogólnej, a więc także w przypadku podziału spółek w trybie art. 528 i nast. k.s.h. podmiotem będącym adresatem nie jest spółka dzielona lecz spółka przejmująca czy np. spółka nowo zawiązana w wyniku podziału. Podmiot będący następcą prawnym staje się podmiotem uprawnionym i zobowiązanym z danego aktu administracyjnego w sensie materialnoprawnym i w rezultacie tego nabywa jednocześnie prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. do występowania z wnioskiem o zmianę bądź uchylenie decyzji określającej jego prawa i obowiązki w trybie określonym art. 155 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zawartą w decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ przyznał, że uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 10 k.p.a., ale nie miało to wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Co do pozostałych zarzutów skargi organ uznał je za niezasadne i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z nieco innych z przyczyn, niż to podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę.
Zasadniczą kwestią w rozpatrywanej sprawie było to, czy decyzja przyznająca status zakładu pracy chronionej na rzecz konkretnego podmiotu (w niniejszej sprawie była to skarżąca C.) mogła ulec zmianie przez wskazanie innego podmiotu w trybie art. 155 k.p.a. Po drugie, czy wniosek o taką zmianę mogła złożyć skarżąca S. czyli podmiot, który nie był stroną postępowania w sprawie o uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej, zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.
Na te oba pytania należy, w ocenie Sądu, odpowiedzieć przecząco.
W orzecznictwie istnieje już ugruntowany pogląd, że w trybie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna (nawet przy wyrażeniu zgody) zmiana podmiotu decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1991 r., sygn. akt 1377/90, ONSA 1991/2/37). W niniejszej sprawie bezsporna była okoliczność, że S. domagała się aby w trybie art. 155 k.p.a. orzec, że w konsekwencji podziału (wydzielenia oddziału C. Sp. z o.o. - Oddziału w S.) S. jako spółce przejmującej przysługuje z mocy art. 531 § 2 k.s.h. począwszy od dnia [...] lipca 2006 r. status zakładu pracy chronionej na zasadzie sukcesji generalnej. Zgodnie z brzmieniem art. 531 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P., [...] Wydziału Gospodarczego KRS z dniu [...] czerwca 2006 r. w dziale 6, rubryce 4 (informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) dokonano przejęcia części majątku innej spółki w wyniku podziału w ten sposób, że m.in. w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. przeniesiono część majątku C. Sp. z o.o. jako spółki dzielonej w postaci oddziału C. Spółka z o.o. z siedzibą w P., Oddział w S. do spółki I. Sp. z o.o. (obecna nazwa S. Sp. z o.o. w S.) jako spółki przejmującej.
Należy zaznaczyć, iż zasadą jest, że prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym są związane z osobą, dla której zostały ustanowione (zob. G. Łaszczyca, R. Sasiak, Łączenie spółek kapitałowych a sukcesja praw i obowiązków ze sfery publicznoprawnej (wybrane zagadnienia), Pr.Sp. 1999, nr 4, s. 3). Zasadniczo są one nieprzenoszalne (zob. także A. Szumański, Kodeks , t. IV, 2003, s. 244 i n.). Dla zmiany tej reguły konieczna jest wyraźna norma prawna. Sukcesja administracyjnoprawna może być ograniczona przez: 1) przepisy, 2) samą decyzję (o udzieleniu koncesji, zezwoleń), 3) sprzeciw, a w końcu 4) termin, o którym mowa w art. 618 k.s.h.(por. Komentarz do art. 494 kodeksu spółek handlowych (Dz.U.00.94.1037), [w:] A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, wyd. III.).
Przyjmując zatem za trafne stanowisko strony skarżącej, iż przejęcie statusu zakładu pracy chronionej przez S. nastąpiło z mocy prawa to jednak ostatecznie nie można podzielić stanowiska skarżących, że taka sytuacja obliguje organ do wydania decyzji o zmianie podmiotu uprawnionego do posiadania statusu zakładu pracy chronionej przy wykorzystaniu trybu określonego w art. 155 k.p.a.
Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w stosunku do tych samych stron (wyrok NSA z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2095/98, Lex nr 47951, wyrok WSA a Warszawie z dnia 11 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 897/04, Lex nr 190638). Natomiast nie jest możliwe zastosowanie trybu zmiany decyzji przewidzianego w art. 155 k.p.a. w przypadku prowadzenia postępowania w stosunku do podmiotu, który nie był stroną postępowania o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej. Niewątpliwie, czego skarżąca S. nie kwestionuje, nie była ona stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r.. Zdaniem Sądu, nie wchodzi także w grę możliwość uznania, że w wyniku dokonanej sukcesji statusu zakładu pracy chronionej doszło do przejęcia sytuacji procesowej strony - w tym wypadku C. jako spółki dzielonej - tak, że spółka przejmująca (S.) z mocy nabyła również uprawnienia do "bycia stroną" w postępowaniu o zmianę decyzji, co zdaje się sugerować treść skargi.
W niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie miało to, że zastosowanie trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. było w ogóle wyłączone, a zatem decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie, była zasadna i zgodna z prawem. Ponadto wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r. , sygn. akt IV SA 599/99, Lex nr 54727).
Biorąc powyższe pod uwagę, stosownie do przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło