VI SA/Wa 1419/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister" lub "organ") decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, z poźn. zm.), dalej: "k.p.a.", oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1138, z późn. zm.), dalej: "u.k.s.e.", utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2017 r., nr [...], którą odmówił powołania Pani M. J.-C.(dalej: "Strona", "Kandydatka" lub "Skarżąca") na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Strona wnioskiem z [...] października 2016 r. wystąpiła do Ministra o powołanie jej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.. Organ wystąpił o Rady Izby Komorniczej w S. o wyrażenie opinii w sprawie złożonego wniosku. Rada uchwałą z [...] listopada 2015 r. negatywnie zaopiniowała przedmiotowy wniosek, wskazując, że w okresie odbytej asesury komorniczej kandydatka była na zasiłku przyznanym przez ZUS w związku z wychowywaniem dzieci i nie przepracowała w charakterze asesora ani jednego miesiąca. W ocenie Rady Strona nie miała możliwości praktycznego nabycia umiejętności pracy w charakterze asesora ani zastępcy komornika. Kandydatka pismem z [...] grudnia 2016 r. potwierdziła, że w okresie odbywania asesury przebywała na 15-miesięcznym urlopie macierzyńskim. Powołała się na stanowisko Ministra wyjaśniające, że brak jest uregulowania wskazującego, że do okresu pracy w charakterze asesora komorniczego nie wlicza się okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim czy urlopie macierzyńskim. Minister decyzja z [...] stycznia 2017 r. odmówił powołania Strony na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ pismami z [...] lutego 2017 r. wezwał Stronę i jej byłego pracodawcę do przedłożenia pisemnej informacji dotyczącej dokładnych dat faktycznego wykonywania pracy przez Kandydatkę, dat przebywania na zwolnieniach lekarskich, urlopie macierzyńskim, urlopie wychowawczym lub innych okresów nieświadczenia pracy na stanowisku asesora komorniczego. Minister przywołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż w okresie zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego Strona świadczyła pracę w okresie od [...] do [...] grudnia 2015 r., od [...] do [...] stycznia 2016 r. i w dniu [...] września 2016 r. W pozostałym okresie przebywała: 1) od [...] sierpnia 2014 r. do [...] września 2014 r. na zwolnieniu lekarskim, 2) od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2015 r. na urlopie macierzyńskim, 3) od [...] grudnia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. na zwolnieniu lekarskim z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, 4) od [...] stycznia 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. na zwolnieniu lekarskim, 5) od [...] kwietnia 2016 r. do [...] maja 2016 r. na zwolnieniu lekarskim z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, 6) od [...] maja 2016 r. do [...] lipca 2016 r. na zwolnieniu lekarskim, 7) od [...] lipca 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. na urlopie wypoczynkowym, 8) od [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r. na zwolnieniu od pracy z tytułu opieki nad dzieckiem do lat 14, 9) od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. na zwolnieniu lekarskim z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, 10) od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. na zwolnieniu lekarskim, 11) od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. na zwolnieniu lekarskim z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, 12) od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Ministra analiza materiału dowodowego potwierdza, że Strona spełnia wymogi przewidziane w art. 10 ust. 1 pkt 1-9 i 11 u.k.s.e. niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego, ale nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. W jego ocenie nie wykazała, że pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Zaznaczył, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, uwzględnił treść opinii Rady Izby Komorniczej w S.. Jego zdaniem ustawodawca, wprowadzając wymóg przepracowania co najmniej dwóch lat na stanowisku asesora komorniczego, miał na względzie fakt, iż kandydat na komornika winien być przygotowany do wykonywania tego zawodu nie tylko teoretycznie, ale również praktycznie. Wskazał, że ustawodawca posłużył się zwrotem "pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata", nie precyzując, czy do powyższego okresu wlicza się, czy nie wlicza okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim albo urlopie macierzyńskim, pozostawiając powyższe do oceny organu powołującego w konkretnym indywidualnym przypadku ubiegania się osoby o powołanie na stanowisko komornika. Podzielił stanowisko Rady wskazujące, że pojęcie pracy opisane w ustawie ma szerszy charakter, niż pojęcie zatrudnienia i nie ulega wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było praktyczne przygotowanie kandydata na stanowisko komornika do prawidłowego wykonywania obowiązków. Zdaniem Organu dążąc do powołania kandydata dającego najpełniejsze zabezpieczenie interesu społecznego i mając na względzie słuszny interes strony, obowiązany jest ocenić każdą z przesłanek powołania w realiach danej sprawy a w interesie społecznym leży, by na stanowisko komornika została powołana osoba, która daje gwarancje najlepszego przygotowania do zawodu, zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej. Organ uznał, że całokształt materiał dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na przyjęcie, iż Strona wykazała, że spełnia wymóg wykonywania pracy w charakterze asesora komorniczego przez co najmniej dwa lata. Na powyższe orzeczenie Strona pismem z [...] czerwca 2017 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i powołanie jej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. przez jego błędną wykładnię; 2) art. 32 Konstytucji RP. Podniosła, że art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. nie precyzuje, czy do wymaganego okresu 2-letniej pracy w charakterze asesora komorniczego wlicza się okresy przebywania na zwolnieniu lekarskim albo urlopie macierzyńskim. Wskazała, że w jej przypadku upływ 2-letniego terminu asesury komorniczej nastąpił [...] sierpnia 2016 r., tj. przed złożeniem wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Zdaniem Skarżącej powołany powyżej przepis wskazuje na konieczność istnienia stosunku pracy, a nie jego rzeczywiste wykonywanie, a niezaliczenie do tego okresu czasu przebywania na urlopie macierzyńskim albo zwolnieniu lekarskim jest aktem quasi-prawotwórczym, który stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Argumentowała, że stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji wyłącza przebywanie asesorów na urlopach wypoczynkowych bądź nieświadczenia pracy z powodu udziału w szkoleniach organizowanych przez Rady Izb Komorniczych oraz wyjazdów organizowanych przez Krajową Radę Komorniczą. Wywiodła, że taka interpretacja prowadzi do sztucznego przedłużania okresu wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. o każdorazowe niestawienie się asesora w pracy. Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi, że podejścia tego nie stosował w stosunku do kandydatów aplikujących na stanowiska komorników sądowych w innych rewirach, pomimo że niektórzy kandydaci znajdowali się w analogicznej sytuacji do sytuacji Skarżącej. Jej zdaniem w orzecznictwie wykształcił się pogląd, iż przerwy w pracy spowodowane czasową niezdolnością do jej świadczenia w związku z chorobą, porodem albo korzystaniem z wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tego tytułu, są okresami, w których ubezpieczony zachowuje status osoby wykonującej pracę. Podkreśliła, że judykatura wskazuje na tożsamość okresu pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e., z okresem zatrudnienia. Skarżąca podkreśliła, że wystarczająco udokumentowała spełnienie stażu pracy, w związku z czym spełnia wymogi art. 10 u.k.s.e. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] kwietnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] stycznia 2017 r., odmawiającą powołania skarżącej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.. Słusznie zauważa Skarżąca, że poza sporem pozostaje spełnienie przez nią wymogów przewidzianych w art. 10 ust. 1 pkt 1 do 9 oraz pkt 11 u.k.s.e., tj. posiadanie obywatelstwa polskiego, posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych, posiadanie nieposzlakowanej opinii, ukończenie 26 lat, niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niebycie podejrzaną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, ukończenie wyższych studiów prawniczych, bycie zdolnym ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika, odbycie wymaganej aplikacji komorniczej oraz zdanie egzaminu zawodowego. Wątpliwości interpretacyjne budzi spełnienie przesłanki wskazanej w art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e., tj. praca w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lat. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. na stanowisko komornika sądowego może zostać powołana osoba, która pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Interpretacja tego przepisu przedstawiona zarówno przez organ, jak i Radę jest powodem tej skargi i wątpliwości skarżącej. Zdaniem Sądu kandydat na stanowisko komornika powinien spełniać wszystkie wymogi do powołania na stanowisko komornika, o jakich mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 do 11 u.k.s.e., a więc również legitymować się pracą w charakterze asesora komorniczego przez co najmniej 2 lata na dzień złożenia wniosku do właściwego prezesa sądu apelacyjnego. Podobny pogląd został już zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r. o sygn. II GSK 1130/10 i podzielony jest przez skład sądowy w niniejszej sprawie. Ustawodawca, wymieniając wśród przesłanek powołania na komornika sądowego wymóg przepracowania co najmniej dwóch lat na stanowisku asesora komorniczego, miał na względzie fakt, iż kandydat na komornika winien być przygotowany do wykonywania tego zawodu nie tylko teoretycznie (ukończenie odpowiednich studiów wyższych, odbycie aplikacji komorniczej, zdanie egzaminu komorniczego), ale również praktycznie. Ustawodawca posłużył się zwrotem "pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata", a nie zwrotem "była zatrudniona w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata". Przy takim sformułowaniu przepisu nie ulega wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy, który wskazuje na wymóg pracy, było praktyczne przygotowanie kandydata na stanowisko komornika do prawidłowego wykonywania obowiązków w przyszłości, bowiem pojęcie pracy ujęte w ustawie ma szerszy charakter, niż pojęcie zatrudnienia. Zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie Skarżącej, że upływ dwuletniego okresu asesury komorniczej minął [...] sierpnia 2016 r., tj. jeszcze przed złożeniem wniosku o powołanie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w S. niemniej jednak nie wskazała ona, że pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Organ ustalił, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca w czasie trwającego dwa lata i niespełna dwa miesiące zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego przepracowała w tym charakterze 31 dni kalendarzowych, a wliczając w ten okres czas korzystania z urlopu wypoczynkowego i 2 dni tytułu opieki nad dzieckiem do lat 14 – 82 dni kalendarzowe. W pozostałym czasie zatrudnienia jako asesor komorniczy Skarżąca, przed i po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, korzystała nieprzerwanie ze zwolnienia lekarskiego lub zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad chorym dzieckiem w okresach od [...] sierpnia 2014 r. do [...] września 2014 r., od [...] grudnia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., od [...] stycznia 2016 r. do [...] lipca 2016 r. i od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. Należy przy tym zauważyć, że okresy przebywania na urlopie wypoczynkowym i na zwolnieniu od pracy z tytułu opieki nad dzieckiem do lat 14 poprzedzone były okresami pozostawania na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim, co de facto spowodowało, że Skarżąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego nie świadczyła pracy nieprzerwanie od [...] stycznia 2016 r. do [...] września 2016 r., tj. do czasu rozwiązania umowy o pracę. W tym stanie rzeczy Sąd podziela stanowisko organu twierdzącego, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. wskazuje na konieczność 2 letniej pracy w charakterze asesora komorniczego. W ocenie Sądu do spełnienia przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 10 przywołanej ustawy nie wystarcza samo powołanie na stanowisko asesora komorniczego, ale również zatrudnienie w tym charakterze w kancelarii komorniczej. Nadto organ winien i ocenił, czy spełniona jest przesłanka przepracowania dwóch lat na stanowisku asesora komorniczego. W niniejszej sprawie organ w sposób niebudzący wątpliwości uznał, że przesłanka z art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. nie została wypełniona. W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 32 Konstytucji RP. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem Sądu zarzut ten byłby zasadny, jeżeli organ powołałby Skarżącą na stanowisko komornika. W toku postępowania o powołanie na stanowisko komornika sądowego Minister Sprawiedliwości, dążąc do powołania kandydata dającego najpełniejsze zabezpieczenie interesu społecznego, a jednocześnie mając na względzie słuszny interesu strony, obowiązany jest ocenić każda z przesłanek powołania w realiach danej sprawy. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Organ rozstrzygając sprawę, oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, Organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.