VI SA/Wa 1436/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-17
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Dorota Dziedzic - Chojnacka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania w obrocie, biorąc pod uwagę przedstawione przez uprawnionego dowody sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania. Sprzedaż jedynie 11 monitorów i 4 totemów na przestrzeni 6 lat nie stanowi rzeczywistego i poważnego używania znaku towarowego w obrocie, które mogłoby spowodować skutek komercyjny i utrwalić znak w świadomości odbiorców. Używanie znaku musi być rzeczywiste, niedwuznaczne i zgodne ze specjalizacją, a nie sporadyczne czy epizodyczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania. Uprawniony przedstawił faktury sprzedaży 11 monitorów i 4 totemów w ciągu 6 lat. Wnioskodawca twierdził, że taka sprzedaż jest znikoma i nie świadczy o rzeczywistym używaniu znaku. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego, uznając dowody za niewystarczające. Uprawniony złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak uwzględnienia katalogów i błędną ocenę dowodów sprzedaży.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w [...], Portoryko na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak Sp. [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy", "UP" lub "organ") po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2021 r., wniosku H. z siedzibą w S., Republika Korei (dalej "zainteresowany", "uczestnik", "wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...], udzielonego na rzecz H. z siedzibą w D., Portoryko (dalej "uprawniony", "skarżący"), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 169 ust. 6 i art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej [tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 286 ze zm.] oraz art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] z dniem [...] września 2020 r., przyznał H. w S., Republika Korei od H. z siedzibą w D., Portoryko kwotę w wysokości 1900,00 zł (słownie: tysiąc dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 15 września 2020 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek H. z siedzibą w S., Republika Korei o stwierdzenie wygaśnięcia w całości prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] udzielonego na rzecz H. z siedzibą w D., Portoryko z powodu jego nieużywania w obrocie.
Powyższy znak towarowy został zarejestrowany w dniu 14 sierpnia 2001 r. i przeznaczony do sygnowania towarów z kl. 9, takich jak: monitory plazmowe, przetworniki analogowocyfrowe, komputery, przenośne komputery kompaktowe, drukarki, myszy, monitory, klawiatury komputerowe, płyty komputerowe, dyskietki, dyski, serwery, stacje robocze.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca powołał art. 169 ust. 1 pkt 1oraz art. 169 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Wnioskodawca stwierdził, że z posiadanych przez niego informacji wynika, iż sporny znak towarowy nie był przez uprawnionego używany w sposób rzeczywisty do sygnowania towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak.
W odpowiedzi z dnia 10 grudnia 2020 r., uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa twierdząc, iż znak ten jest stosowany w Polsce ciągle, przez szereg lat. Podniósł, iż towary oznaczone spornym znakiem towarowym są sprzedawane w Polsce przez dystrybutora – H., Niemcy. Jednocześnie uprawniony przedłożył do akt sprawy materiał dowodowy, który, w jego ocenie, świadczy o używaniu spornego znaku w obrocie, tj.:
1. kopia faktury nr [...] z dnia [...]., wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, oraz z dołączoną do niej fakturą proforma i z potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...],- Towar widniejący na tej fakturze, (model [...]), przedstawiony jest na str. 25 w katalogu firmy H. z 2015 roku, na którym znajduje się znak towarowy [...] nr [...]
2. kopia faktury nr [...] z dnia [...]., wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, z dołączonym do niej zamówieniem od firmy B. z L. z dnia [...] r., wraz z potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...], Towar widniejący na tej fakturze, (model [...]), przedstawiony jest na str. 23 w katalogu firmy H. z 2015 roku, opatrzonym znakiem towarowym [...] nr [...]
3. kopia faktury nr [...] z dnia [...]. wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, z dołączoną do niej fakturą proforma oraz z potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...]. Towar widniejący na tej fakturze (model [...] – dotykowy), przedstawiony jest w katalogu firmy [...] z 2017 r. pt. Zewnętrzna Prezentacja Cyfrowa (Outdoor Digital Signage) w katalogu widnieje jako model [...] - bezdotykowy
4. kopia faktury nr [...] z dnia [...]. wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, z dołączoną niej fakturą proforma oraz z potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...]. Towar widniejący na tej fakturze (model [...]), przedstawiony jest w katalogu firmy [...] z 2016 r. pt. Wewnętrzna Prezentacja Cyfrowa (Indoor Digital Signage)
5. kopia faktury nr [...] z dnia [...]. wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, z dołączonym do niej zamówieniem od firmy E. z L. oraz potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...]. Towar widniejący na tej fakturze (model [...] – dotykowy), przedstawiony jest w katalogu firmy [...] z 2017 r. pt. Zewnętrzna Prezentacja Cyfrowa (Outdoor Digital Signage] jako model [...]- bezdotykowy;
6. kopia faktury nr [...] z dnia [...]., wraz z jej tłumaczeniem na j. polski, z dołączonym do niej zamówieniem od firmy I. z W. oraz z potwierdzeniem dostarczenia/listem przewozowym towaru przez firmę [...] z dnia [...] r. Towar widniejący na tej fakturze (model [...]). przedstawiony jest w katalogu firmy [...] z 2017 r., pt. Wewnętrzna Prezentacja Cyfrowa (Indoor Digital Signage).
7. kopie katalogów firmy [...] w języku angielskim z 2015, 2016, 2017 r.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r., wnioskodawca ustosunkował się do argumentów i materiałów dowodowych przedłożonych przez stronę przeciwną i stwierdził, że ilość sprzedanych towarów wyklucza możliwość uznania, iż sporny znak towarowy był używany w obrocie na terytorium Polski w sposób rzeczywisty w okresie pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu na ten znak ochrony. Dowody te wskazują bowiem, iż uprawniony na przestrzeni sześciu lat sprzedał na terytorium Polski jedynie 15 sztuk różnego rodzaju wyświetlaczy, co stanowi ilość znikomą. W ocenie wnioskodawcy sprzedaż monitorów przez uprawnionego, kształtująca się na tak niskim poziomie, wyklucza możliwość utrwalenia się i utrzymania spornego znaku towarowego w świadomości potencjalnych odbiorców.
Wnioskodawca podniósł, iż produkty, takie jak wyświetlacze, są stosowane przez producentów do komunikacji reklamowej, która obecnie cieszy się dużą popularnością, co uzasadnia jego twierdzenie, iż skala dokonanej przez uprawnionego sprzedaży jest niewielka. Podkreślił również, że przedłożone przez uprawnionego do akt sprawy kopie katalogów są wydane w języku angielskim, co może oznaczać, iż nie jest on zainteresowany promocją swoich towarów w Polsce, jak również, że zainteresowanie polskich konsumentów tymi towarami jest znikome.
Wnioskodawca stwierdził także, iż uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających używanie innych, aniżeli monitory, towarów wskazanych w wykazie spornego znaku towarowego, tj.; monitory plazmowe, przetworniki analogowo-cyfrowe, komputery, przenośne komputery kompaktowe, drukarki, myszy, klawiatury komputerowe, płyty komputerowe, dyskietki, dyski, serwery, stacje robocze.
Podkreślił ponadto, iż przedłożone do akt sprawy katalogi firmowe są wydane w języku angielskim, co może świadczyć o braku zainteresowania uprawnionego promocją swoich produktów w Polsce oraz znikomym zainteresowaniu tymi towarami polskich odbiorców, a co się z tym wiąże o znikomej skali ich sprzedaży.
Wnioskodawca stwierdził również, że uprawniony nie przedstawił też żadnych dokumentów potwierdzających, iż H., Niemcy jest jego dystrybutorem w Polsce, za pośrednictwem którego realizuje obowiązek używania spornego znaku, zaś cztery faktury wskazują, że wprowadzane na polski rynek towary zostały zakupione od innych podmiotów.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 26 lutego 2021 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe twierdzenia i argumenty.
Uprawniony stwierdził, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, sporny znak towarowy jest używany do sygnowania wszystkich towarów z kl. 9 objętych zakresem jego ochrony. Towary te są bowiem zintegrowane ze sprzedawanymi monitorami (są ich integralnymi częściami) w zależności od indywidualnych potrzeb klientów. Podkreślił, iż przedłożone przez niego faktury wskazują, że towary sygnowane spornym znakiem były sprzedawane podmiotom specjalistycznym z różnych miast na terytorium Polski oraz opiewają na wysokie sumy, w związku z czym brak jest podstaw do twierdzenia, iż skala ich sprzedaży jest znikoma. Jednocześnie uprawniony wyjaśnił, iż H., Niemcy zmieniła w 2017 r. nazwę na H., nie mniej jednak nie ma przepisów prawnych ograniczających firmy w zakresie wyboru swojego dystrybutora.
Uprawniony wyjaśnił także, iż nie przedkładał do akt sprawy tłumaczeń katalogów firmowych, ponieważ wskazane w nich towary, sygnowane znakiem spornym, są towarami specjalistycznymi, sprzedawanymi do firm zatrudniających inżynierów i informatyków, dla których podane parametry są jasne i nie wymagają tłumaczenia.
Wnioskodawca stwierdził, że wbrew stanowisku uprawnionego, przedłożone do akt sprawy faktury nie świadczą o sprzedaży wymienionych w wykazie towarów, oprócz monitorów, ponieważ nie wskazują ich jako samodzielnych towarów.
Urząd Patentowy, po przeanalizowaniu materiałów dowodowych zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, uznał za zasadny wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, gdyż uprawniony nie wykazał używania w sposób rzeczywisty i poważny spornego znaku towarowego w obrocie, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w odniesieniu do towarów objętych zakresem ochrony tego znaku.
W uzasadnieniu, Kolegium wskazało, że w literaturze obowiązkowe używanie znaku towarowego określa się jako używanie "rzeczywiste" i "poważne", a zatem musi ono dotyczyć towarów i usług faktycznie dostępnych na rynku. Powinno być ono także na tyle trwałe i intensywne, a zarazem na tyle stabilne pod względem postaci znaku, żeby odnieść odpowiedni skutek komercyjny na określonym rynku towarów i usług. Ma bowiem umożliwić wystarczająco dużej części potencjalnych klientów rozpoznanie znaku i zwrócenie uwagi na opatrywane nim towary i usługi. Nie może być natomiast jednorazowe, czy podejmowane w sposób sporadyczny.
Tymczasem uprawniony przedłożył do akt przedmiotowej sprawy łącznie 6 faktur z lat 2016- 2020 wskazujących na sprzedaż jedynie 15 sztuk towarów - 11 monitorów [LED i LCD] oraz 4 totemów do monitorów (zabezpieczającej obudowy do monitorów).
Kolegium Orzekające stwierdziło, iż nawet przy założeniu, że towary te mają charakter specjalistyczny i są stosunkowo drogie to ich sprzedaż na poziomie 1-4 sztuk rocznie na terytorium Polski nie stanowi rzeczywistego i poważnego używania. Trudno jest bowiem uznać aby wprowadzenie do obrotu 11 monitorów i 4 totemów do monitorów na przestrzeni 6 lat mogło spowodować skutek komercyjny na rynku tych towarów w postaci utrwalenia w świadomości odbiorców, że towary opatrzone spornym znakiem pochodzą od uprawnionego lub podmiotu z nim powiązanego.
Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska uprawnionego, iż przedłożone do akt sprawy faktury, dotyczące sprzedaży monitorów LED i LCD oraz totemów do monitorów, świadczą jednocześnie o używaniu w obrocie monitorów plazmowych, jak również pozostałych wskazanych w wykazie towarów z kl. 9, takich jak: przetworniki analogowo-cyfrowe, komputery, przenośne komputery kompaktowe, drukarki, myszy, klawiatury komputerowe, płyty komputerowe, dyskietki, dyski, serwery, stacje robocze, które to towary stanowią integralne części ww. wyświetlaczy.
Przy ocenie używania znaku towarowego w odniesieniu do określonych towarów nie można bowiem, jak wskazał organ, kierować się argumentami podobieństwa, w tym komplementarności towarów. Używanie znaku należy wykazać w odniesieniu do wszystkich towarów, dla których znak został zarejestrowany.
W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium Orzekającego, brak było podstaw do uznania rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku towarowego w odniesieniu do towarów z kl. 9, takich jak: przetworniki analogowo-cyfrowe, komputery, przenośne komputery kompaktowe, drukarki, myszy, klawiatury komputerowe, płyty komputerowe, dyskietki, dyski, serwery, stacje robocze, które są w rzeczywistości samodzielnymi towarami oferowanymi odbiorcom, tak jak monitory i totemy do monitorów.
Zdaniem Kolegium Orzekającego, uprawniony nie przedstawił również żadnych dowodów potwierdzających używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu do samodzielnie wymienionego w wykazie towaru, tj. monitory plazmowe. O ile bowiem pojęcie "monitory" obejmuje szeroką kategorię towarów zawierającą wiele rodzajów monitorów - w tym LCD i LED, o tyle pojęcie "monitory plazmowe" to pojęcie wąskie, wskazujące na monitory konkretnego typu. Tymczasem żaden z monitorów wskazanych w przedłożonych do akt sprawy fakturach nie jest monitorem plazmowym.
Uprawniony nie przedstawił również ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego w obrocie do oznaczania ww. towarów.
Odnosząc się do oświadczenia uprawnionego, iż nie będzie on przedkładał do akt sprawy tłumaczeń katalogów firmowych, ponieważ wskazane w nich towary, sygnowane znakiem spornym, są towarami specjalistycznymi, sprzedawanymi do firm zatrudniających inżynierów i informatyków, dla których podane parametry są jasne i nie wymagają tłumaczenia, Kolegium Orzekające stwierdziło, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP, a także art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 285) urzędowym językiem w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W związku z powyższym materiały dowodowe, które nie zostały przetłumaczone na język polski, nie powinny być brane pod uwagę. W ocenie Kolegium Orzekającego przedłożenie przez uprawnionego stosownych tłumaczeń ww. katalogów nie miałoby jednak wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. W dołączonych do akt sprawy fakturach wskazane są bowiem wprost modele sprzedawanych przez niego monitorów i totemów do monitorów.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania tj.; art. 7, art. 8, art. 77 § 1, 2, 3, 4, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a, co miało istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak uwzględnienia istotnych okoliczności sprawy, jej niewłaściwą ocenę oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w postaci katalogów skarżącego, dołączonych do faktur sprzedaży. Tymczasem ww. katalogi, opisujące modele wyświetlaczy [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], zawierają szczegółową specyfikację techniczną, cenę oraz przykłady ich stosowania. W ocenie skarżącego brak uwzględnienia ww. katalogów jest niezgodny z orzecznictwem krajowym, a także europejskim, które stanowi, m.in., że katalogi, w przypadku braku faktur, w połączeniu z innymi materiałami dowodowymi mogą świadczyć o zakresie używania znaku.
Skarżący zarzucił także, iż Urząd nie dokonał wnikliwej analizy i oceny faktur dotyczących sprzedaży towarów z kl. 9, oznaczanych spornym znakiem, za okres 6 lat. W jego ocenie ww. towary mają charakter specjalistyczny, są wysokiej jakości, bardzo drogie, robione zwłaszcza na zamówienie, stosowane tylko w przestrzeni publicznej i nie są sprzedawane na zwykłym rynku. Skarżący podkreślił, iż nabywcami towarów sygnowanych spornym znakiem są duże firmy specjalistyczne, mające siedziby na terenie całej Polski.
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 170 ust. 1 p.w.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację, co miało wpływ na ostateczny wynik sprawy, uznając, iż sporny znak towarowy nie był rzeczywiście używany, podczas, gdy z przedłożonych przez uprawnionego materiałów dowodowych wynika, że znak ten jest rzeczywiście i w sposób ciągły stosowany w obrocie, tj. w przestrzeni publicznej, takiej jak: centra handlowe, przestrzeń miejska - ulice, parkingi, przystanki autobusowe, muzea, punkty poboru opłat, komunikacja publiczna, restauracje, kluby golfowe, apteki, kasyna, sklepy, itp.
b) art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, w rezultacie czego Urząd podjął decyzję o wygaszeniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżący stwierdził, iż Prawo własności przemysłowej nie zakłada z góry jaka ilość towarów świadczy o rzeczywistym używaniu znaku towarowego, zaś zgodnie z orzecznictwem, "ocena czy używanie jest ilościowo wystarczające, jest zależna od kilku czynników i oceny dokonywanej odrębnie dla każdego przypadku. Wśród czynników, które mogą być wzięte pod uwagę, figurują właściwości tych towarów lub usług. Jednocześnie nie można określić a priori i w sposób abstrakcyjny, jaki próg ilościowy należy przyjąć, aby używanie miało rzeczywisty charakter. Na poparcie tych twierdzeń Skarżący powołał się na orzecznictwo TSUE ( vide: wyroki sprawach C-416/04P, 171,72 i C-234/06P, 170,73).
Skarżący podkreślił, że sporny znak nie jest przeznaczony do sygnowania zwykłych monitorów stosowanych do stacji roboczych albo do sprzętu audio/video, które są dostępne w sklepach sieciowych typu M. oraz E. i kupowane przez przeciętnego, detalicznego konsumenta. Zdaniem skarżącego Urząd błędnie nie uwzględnił okoliczności, iż towary wskazane w fakturach posiadają wysoką cenę i są kierowane do specjalistycznych firm, zatrudniających informatyków oraz inżynierów i stosowane są tylko w przestrzeni publicznej.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2022 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, art. 77 § 1,2,3 i 4, art. 80 oraz art.107 § 3 k.p.a. jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 170 ust.1, 169 ust. 1 pkt 1p.w.p.
Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji UP RP z dnia 3 marca 2021 r., stanowi art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art.169 ust.6 i art.169 ust.2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, zgodnie z którym, prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne. O wygaszeniu prawa wyłącznego decyduje wyłącznie ziszczenie się trzech przesłanek, a mianowicie: znak zarejestrowany nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów lub usług nim oznaczonych, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych z prawa ochronnego, licencji czy innego upoważnienia i wreszcie znak nie był używany nieprzerwanie przez pięć kolejnych lat. O używaniu (bądź nieużywaniu) znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne. Wygaszenie nieużywanego znaku następuje w trybie spornym, zatem wymaga zachowania zasady kontradyktoryjności z której to zasady wynika oddanie inicjatywy w ustaleniu meritum sporu stronom. Służy temu reguła związania UP RP granicami wniosku art. 255 ust. 4 p.w.p. Ustawodawca, uwzględniając ograniczone możliwości badania przez Urząd Patentowy spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentów, praw ochronnych i praw z rejestracji, przyjął założenie, że podstawę wniosków kierowanych do postępowania spornego określa sam wnioskodawca, a organ orzekający rozstrzyga wyłącznie w granicach wniosku i podstawy prawnej wskazanej przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.).
W niniejszej sprawie wniosek uczestnika dotyczył stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" w całości do sygnowania towarów z kl.9.
Sąd rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw, by zakwestionować zasadność i zupełność poczynionych przez organ ustaleń, pozwalających mu na stwierdzenie z dniem 3 marca 2021 r., wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, w części dotyczącej wszystkich towarów z klasy 9 takich jak: monitory plazmowe, przetworniki analogowocyfrowe, komputery, przenośne komputery kompaktowe, drukarki, myszy, monitory, klawiatury komputerowe, płyty komputerowe, dyskietki, dyski, serwery, stacje robocze.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod stosowną i właściwie rozumianą normą prawną. Swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zaś analiza postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji pozwala na uznanie, że organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy.
Przechodząc do meritum, należy wskazać, że skoro przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., skutek wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy, łączy wprost, z nieużywaniem zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego (chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania), to kluczowym staje się ocena wykazania przez uprawnionego, za pomocą relewantnych dowodów faktu używania znaku towarowego. Obowiązek odpowiednego wykazania używania znaku towarowego w obrocie obciąża przy tym właśnie uprawnionego. Zgodnie bowiem z art. 169 ust. 6 p.w.p., w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
Zauważyć należy, że w literaturze przedmiotu podkreśla się (Prawo własności przemysłowej, red. U. Promińska, wyd. II, Difin, str. 246 i n.), brak w p.w.p. legalnej definicji używania znaku towarowego. W art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 wskazuje się, że dla zachowania prawa ochronnego konieczne jest rzeczywiste używanie znaku towarowego. Zgodnie z art. 169 ust. 5 p.w.p. nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Powyższy wymóg, w ocenie cyt. autorki, należy uzupełnić innymi i odnieść do wszystkich sposobów używania znaku towarowego, a nie tylko do używania go w reklamie. Do głównych kryteriów oceny trzeba zaliczyć funkcję i specjalizację znaku towarowego. W konsekwencji należy przyjąć, że używanie znaku towarowego w rozumieniu ustawy ma miejsce wtedy, gdy jest:
- rzeczywiste, co oznacza, że znak jest używany dla towarów i stosowany w obrocie gospodarczym w taki sposób, że umożliwia powstanie i trwanie asocjacji między nim (znakiem) a towarem,
- niedwuznaczne, przez co należy rozumieć używanie znaku w jego przynajmniej podstawowej funkcji, tzn. odróżniania towarów uprawnionego na podstawie ich pochodzenia,
- zgodne ze specjalizacją.
Cechy te muszą być spełnione łącznie bez względu na postać, jaką przyjmuje używanie znaku przez uprawnionego.
Co więcej, nie można pominąć przykładów używania znaku towarowego, na które wskazuje art. 154 p.w.p., zgodnie z którym używanie znaku towarowego polega w szczególności na:
1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;
2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;
3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.
Finalnie, przy ocenie pojęcia "używanie" można kierować się art. 153 ust. 1 p.w.p. zgodnie z którym używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy.
Mając na uwadze kontradyktoryjny charakter postępowania, prowadzonego na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., podkreślić należy, że organ opiera się w tym przypadku, na dokumentacji przestawionej przez spierające się w toku postępowania strony, jak też argumentacji podniesionej przed nim podczas rozprawy. W tego typu sprawach występuje zatem odmienność w zakresie postępowania dowodowego istotnie modyfikująca rozumienie przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stosunku do standardów proceduralnych ogólnego postępowania administracyjnego. Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2326/11, Lex nr 1328845, z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1551/11, Lex nr 1258391).
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Urząd uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów), cały przedstawiony przez strony materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie uznał używania spornego znaku towarowego w odniesieniu do monitorów LED i LCD za używanie poważne i rzeczywiste.
Co do zasady należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż ustawa Prawo własności przemysłowej nie podaje z góry jaka ilość towarów świadczy o rzeczywistym i poważnym używaniu znaku towarowego. Nie mniej jednak należy mieć na uwadze, że używanie, aby mogło być uznane za poważne i rzeczywiste, zgodnie z orzecznictwem, musi być na tyle trwałe i intensywne, a zarazem na tyle stabilne pod względem postaci znaku, żeby odnieść odpowiedni skutek komercyjny na określonym rynku towarów i usług. Ma bowiem umożliwić wystarczająco dużej części potencjalnych klientów rozpoznanie znaku i zwrócenie uwagi na opatrywane nim towary. Nie może być natomiast jednorazowe, czy podejmowane w sposób sporadyczny. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie, skarżący przedłożył materiały dowodowe potwierdzające sprzedaż jedynie 11 monitorów na przestrzeni 6 lat.
Ma rację organ twierdząc, że nawet przy założeniu, że towary te mają charakter specjalistyczny i są drogie, to ich sprzedaż na terytorium Polski, na tak niskim poziomie (1-2 monitory rocznie), nie mogła spowodować skutku komercyjnego na rynku w postaci utrwalenia w świadomości odbiorców, że towary opatrzone spornym znakiem pochodzą od uprawnionego lub podmiotu z nim powiązanego.
Podkreślenia wymaga, że wykazanie rzeczywistego używania znaku towarowego, w całym pięcioletnim okresie, nie może ograniczać się do sporadycznej sprzedaży towarów lub usług nim sygnowanych, nawet o wysokiej wartości.
Z zasady więc rzeczywiste używanie znaku towarowego w takim przypadku winno wiązać się z pewną stałą cyklicznością sprzedaży, a nie dokonywaniem jej w sposób epizodyczny. Jak bowiem wyżej wskazano, rzeczywiste używanie znaku winno prowadzić do powstania i funkcjonowania w relewantnym, kręgu odbiorców, asocjacji między znakiem a towarem lub usługą. Nie zapewni takiego, pożądanego rezultatu, incydentalne oferowanie na rynku usług lub towarów pod spornym oznaczeniem. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, w analizie pojęcia rzeczywistego używania znaku istotnym zagadnieniem, wymagającym rozważenia jest intensywność jego używania. Rzeczywiste używanie nie może być bowiem używaniem sporadycznym, a zakres używania, które będzie spełniało przesłanki rzeczywistego, zależy od specyfiki towaru/usługi. W niektórych sytuacjach sprzedaż kilku tysięcy produktów oznaczonych znakiem może zostać uznana za wystarczającą (Kondrat Mariusz (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Opublikowano: WKP 2021).
Ponadto wbrew stanowisku skarżącego faktury, dotyczące sprzedaży monitorów LED i LCD oraz totemów do monitorów, nie mogą potwierdzać używania spornego znaku towarowego dla innych towarów z kl. 9. Przy ocenie używania znaku towarowego w odniesieniu do określonych towarów nie można bowiem kierować się argumentami podobieństwa, w tym komplementarności towarów, a używanie znaku należy wykazać w odniesieniu do wszystkich towarów, dla których znak został zarejestrowany. Stanowisko prezentowane przez Urząd w ww. zakresie jest zgodne z ugruntowanym orzecznictwem sądowym.
Sąd podziela stanowisko urzędu zaprezentowane w odwiedzi na skargę o niezasadności zarzutu skarżącego, iż Urząd nie uwzględnił w toku rozpatrywanej sprawy przedłożonych przez niego katalogów. Jak wynika z akt sprawy to skarżący uznał za zbędne przedkładanie do akt sprawy tłumaczeń ww. katalogów twierdząc, że wskazane w nich towary, sygnowane znakiem spornym, są towarami specjalistycznymi, sprzedawanymi do firm zatrudniających inżynierów i informatyków, dla których podane parametry są jasne i nie wymagają tłumaczenia. Urząd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, z jakiej przyczyny tych materiałów nie uwzględnił. Urząd wskazał również, że przedłożenie przez skarżącego stosownych tłumaczeń ww. katalogów nie miałoby wpływu na wynik przedmiotowe sprawy, ponieważ w dołączonych do akt fakturach są wprost podane modele sprzedawanych przez niego monitorów i totemów do monitorów. Wbrew stanowisku skarżącego, katalogi nie wskazują w jaki sposób zakupione monitory były faktycznie używane przez nabywców. Może z nich jedynie wynikać, gdzie dane modele wyświetlaczy znajdują zastosowanie (np. na ulicach, w centrach handlowych, sklepach, lotniskach, muzeach, restauracjach, na banerach, itp.), jednakże katalogi nie odzwierciedlają stanu faktycznego mającego miejsce w danej sprawie.
Reasumując, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło