VI SA/Wa 1444/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis do ewidencji działalności gospodarczej, bez faktycznego jej prowadzenia i uzyskiwania przychodów, rodzi obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nawet bez faktycznego prowadzenia działalności i uzyskiwania przychodów, rodzi domniemanie prawne prowadzenia tej działalności. Ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Brak zgłoszenia zaprzestania działalności lub jej zawieszenia (po 20 września 2008 r.) skutkuje obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.Stan faktyczny
Skarżący G.W. został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 marca 2000 r. Skarżący twierdził, że faktycznie nie podjął i nie prowadził działalności, nie uzyskał żadnych przychodów i nie dokonał zgłoszeń do ZUS ani Urzędu Skarbowego. Organy NFZ i ZUS uznały, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest wystarczający do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, a skarżący nie przedstawił dowodów na obalenie tego domniemania. Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa NFZ utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Prezes NFZ") - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - zwanej dalej także: "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: Dyrektor [...]) z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w której organ stwierdził, że G. W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] marca 2000 r.
Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. - powołując się na przepis art. 109 ustawy o świadczeniach - zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego G. W. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,. ZUS poinformował, że skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w dniu [...] marca 1999 r. dokonał zgłoszenia, jako płatnik składek na dokumencie ZUS ZFA, wskazując dzień [...] grudnia 1998 r. jako umowną datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. ZUS wskazał jednocześnie, że skarżący w okresie od [...] grudnia 1998 r. do dnia [...] stycznia 2000 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i z tytułu tej umowy podlegał ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. ZUS poinformował ponadto, że skarżący nie przekazał wyrejestrowania z ubezpieczeń, nie złożył żadnych dokumentów rozliczeniowych, dokonując jedynie wpłat składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące sierpień i grudzień 2001 r.
Pismem z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania oraz pouczył o treści przepisu art. 10 § 1 k.p.a.
Jak wynika z pisma Urzędu Miasta O. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] oraz z załączonego do tego pisma zaświadczenia o danych z ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] września 2012 r. wydanego przez Prezydenta O., skarżący G. W. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2000 r. Urząd Miasta O. wskazał ponadto, iż brak jest informacji o zawieszeniu przez skarżącego działalności gospodarczej oraz o wykreśleniu wpisu z rejestru ewidencji działalności gospodarczej.
W trakcie prowadzonego postępowania skarżący stawił się w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ i złożył wyjaśnienia, w których stwierdził, że działalność gospodarcza faktycznie nie została nigdy przez niego podjęta, a także, że nie udało mu się osiągnąć żadnego przychodu i w związku z tym nie dokonał zgłoszenia rozpoczęcia działalności w Urzędzie Skarbowym. Do powyższego oświadczenia skarżący nie załączył żadnych dowodów, które potwierdziłby, że działalność gospodarcza nie była prowadzona od dnia 1 marca 2000 r.
Ponadto do akt administracyjnych sprawy załączono kopię pisma skarżącego z dnia [...] września 2012 r., w którym strona skarżąca poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., że przedmiotowa działalność gospodarcza faktycznie nie została nigdy podjęta, a także, że nie udało się skarżącemu osiągnąć jakiegokolwiek przychodu i w związku z tym skarżący nie dokonał zgłoszenia rozpoczęcia działalności w Urzędzie Skarbowym. Z pisma tego wynikało ponadto, że skarżący zapomniał o dokonanej rejestracji działalności gospodarczej w Urzędzie Miasta O. i dopiero dzięki informacji ZUS dokona stosownego wyrejestrowania owej działalności zgłoszonej w O.
W wyniku rozpatrzenia sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 109 ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 6, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - ustalił, że skarżący G. W. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] marca 2000 r.
W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się zarówno na stosowne przepisy prawa obowiązujące w spornym okresie, jak i na orzecznictwo Sądu Najwyższego - uznał, że skoro skarżący nie przedstawił w toku postępowania jakichkolwiek dowodów, które potwierdziłby, że działalność gospodarcza nie była przez niego prowadzona od dnia [...] marca 2000 r., należy przyjąć, że znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreśleniu tegoż wpisu.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący G. W. wniósł do Prezesa NFZ odwołanie od ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2012 r., zarzucając organowi I instancji błędną interpretację przepisów oraz powołanego orzecznictwa sądowego.
W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że data rozpoczęcia działalności gospodarczej podawana w zgłoszeniu rejestracyjnym ma charakter jedynie deklaratoryjny, a nie obligatoryjny i nie zmusza do podjęcia jej wykonywania w sposób bezwzględny. Skarżący podniósł, że w związku z brakiem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej również nie zostały poczynione żadne zgłoszenia do ZUS i Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącego, samo zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji działalności nie jest jej prowadzeniem, tj. uzyskiwaniem dochodu z tytułu jej faktycznego prowadzenia. Skarżący, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., sygn.. akt II UK 51/11 - wskazał, że nieodzownym atrybutem działalności gospodarczej jest jej wykonywanie w sposób zorganizowany i ciągły. W rezultacie, zdaniem skarżącego, podejmowanie czynności przygotowawczych polegających na poszukiwaniu kontrahentów gotowych do zawarcia umowy, nie stanowi o rozpoczęciu wykonywania działalności, w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co również miało miejsce w przypadku rozpatrywanej sprawy.
W toku postępowania odwoławczego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował skarżącego o możliwości dostarczenia dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy, wymieniając konkretnie, o jakie dowody chodzi, tzn. informację o złożonych zeznaniach podatkowych za poszczególne lata i miesiące, informację o osiągniętych dochodach lub przychodach, czy też o odprowadzonym podatku. Organ wyznaczył stronie termin 14 dni na dostarczenie wspomnianych dowodów.
Ustosunkowując się do powyższego wezwania organu odwoławczego, skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. przesłał wyjaśnienie, w którym oświadczył, że nie posiada "jakichkolwiek dokumentów podatkowo-płacowych w US O. oraz M. z powodu braku jakichkolwiek dochodów, przychodów zarówno z domniemywanej działalności gospodarczej bądź umów zleceń, o dzieło czy też jakichkolwiek innych okazjonalnych bądź stałych form przychodów". Skarżący wskazał, że po niepowodzeniu w 2000 r. z własną działalnością gospodarczą, w 2001 r. zmuszony został do poświęcenia się sprawom rodzinnym z uwagi na trudną wówczas sytuację związaną ze stanem zdrowia matki jego małżonki. Następnie skarżący oświadczył, iż od 2007 r. zajmował się wychowaniem córki. Skarżący dodał, iż dopiero od 2013 r. rozpoczął faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, dokonując stosownych zgłoszeń. Skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, nie przedstawił jednakże żadnych dowodów uprawdopodobniających, że nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2000 r.
Prezes NFZ w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. ponownie zwrócił się do strony skarżącej z wnioskiem o dostarczenie dowodów, które mogą świadczyć o nieprowadzeniu przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2000 r., a które w związku z tym mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy ponownie wskazał stronie, o jakie ewentualnie dowody chodzi.
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji zwrotnej Poczty Polskiej wynika, iż ww. pismo Prezesa NFZ - podwójnie awizowane - nie zostało podjęte w terminie przez skarżącego, jako adresata. Wobec tego organ uznał skuteczność doręczenia przedmiotowego pisma w oparciu o regulację przewidzianą w przepisie art. 44 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ, dokonując zestawienia unormowań obowiązujących w spornym okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez skarżącego - wskazał, m. in., że zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. - w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej" - obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu.
Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 7 ust. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej, uchylony z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) - stwierdził, że przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast, wskazując na przepis art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylony z dniem 31 grudnia 2011 r., organ stwierdził, że zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Prezes NFZ zwrócił jednocześnie uwagę, iż z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zauważył jednak, iż w stanie prawnym przed 20 września 2008r., nie istniała formalno-prawna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej. Prezes NFZ wskazał, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2007 r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że: "Skoro ani Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują instytucji zawieszenia bądź przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, przeto zgłoszenie takiej przerwy w organie ewidencyjnym, a w szczególności tylko w organie rentowym, nie korzysta z domniemania prawnego, z którego wynikałoby czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia".
Organ odwoławczy, odwołując się do informacji zawartych zarówno w piśmie Urzędu Miasta O. z dnia [...] września 2012 r., nr [...], jak również w zaświadczeniu z dnia [...] września 2012 r. wydanym przez Prezydenta O. - stwierdził, że skarżący G. W. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2000 r. Organ wskazał jednocześnie, iż z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wygenerowanego z tego systemu w dniu [...] lutego 2013 r. wynika, że strona skarżąca rozpoczęła wykonywanie wspomnianej działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2000 r, zaś zaprzestała wykonywanie owej działalności z dniem [...] stycznia 2013 r. Organ dodał ponadto, że ze wspomnianego wydruku wynika, że wykreślenie z rejestru wpisu dotyczącego działalności gospodarczej nastąpiło z dniem [...] stycznia 2013 r.
Prezes NFZ, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, przyznał w uzasadnieniu wydanej decyzji, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym m.in. w wyroku NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06 - przyjmuje się, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Organ odwoławczy zauważył, że określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Zdaniem Prezesa NFZ, nie chodzi więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Organ odwoławczy uznał, że uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia stosownych dowodów, które pozwolą uwzględnić stanowisko strony skarżącej.
Natomiast powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 660/10 - Prezes NFZ stwierdził, że na skarżącym przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Organ wskazał, że zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie, jak wskazał WSA w Warszawie we wspomnianym wyroku, wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stale lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia.
Mając na względzie zarówno stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach sądów administracyjnych, jak również fakt, że strona skarżąca nie przekazała w toku postępowania odwoławczego nowych dowodów potwierdzających faktyczne nieprowadzenie działalności pozarolniczej w spornym okresie, wskazując, że nie posiada żadnych dokumentów - Prezes NFZ uznał, że nie jest możliwe ustalenie, iż w spornym okresie działalność pozarolnicza faktycznie nie była prowadzona przez skarżącego.
W świetle powyższego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał, że sporna decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i unormowań prawa procesowego.
Na marginesie Prezes NFZ zauważył, że zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, co w konsekwencji oznacza, iż organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla skarżącego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. skarżący G. W. - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że Prezes NFZ nie uwzględnił przedstawionego przez niego środka dowodowego w postaci oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej i braku uzyskiwania jakichkolwiek dochodów oraz związanym z tym brakiem jakichkolwiek dokumentów rozliczeniowych z Urzędem Skarbowym. Skarżący, ustosunkowując się do żądania organu o przedstawienie zaświadczenia o dochodach i rozliczeniach z Urzędem Skarbowym - zauważył, iż zgodnie z ustawą "deregulacyjną" od lipca 2011 roku jednym z zaświadczeń mogących być zastąpionym oświadczeniem jest informacja o dochodach. Skarżący wskazał jednakże, iż w sytuacji uporczywego trwania przez organ przy błędnym stanowisku, a przede wszystkim w celu jednoznacznego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, przedstawi Sądowi stosowną informację z Urzędów Skarbowych w O. i M.. Strona wskazała jednocześnie, iż podjęła już czynności zmierzające do uzyskania takich dokumentów w Urzędzie Skarbowym w M., zaś w najbliższym czasie podejmie również stosowne działania w Urzędzie Skarbowym w O..
Skarżący zarzucił ponadto organowi odwoławczemu brak jakiegokolwiek odniesienia się, a wręcz zupełne zignorowanie przywołanego przeze stronę skarżącą orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., wydanego w sprawie sygn. akt II UK 51/1, które - zdaniem skarżącego - ma kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem w orzeczeniu tym Sąd Najwyższy jednoznacznie wypowiada się co do interpretacji stanu "faktycznego rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej". Skarżący wskazał, że w ocenie Sądu Najwyższego, podejmowanie czynności przygotowawczych polegających na poszukiwaniu kontrahentów umowy obejmującej zakres działań określony we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz gotowość do podjęcia tych działań, nie stanowią rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli nie doprowadziły do faktycznego jej uruchomienia.
Skarżący zarzucił zarówno organom NFZ, jak i ZUS, całkowitą dowolność w interpretacji stanu "faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej", który jest rozumiany niejednolicie, często sprzecznie oraz zależnie od kontekstu rozpatrywanej sprawy.
Ponadto strona skarżąca, powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt [...]- stwierdziła, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej i poniesienie wydatków na tę działalność nie dowodzi jej rzeczywistego prowadzenia. Skarżący, cytując fragment uzasadnienia wyroku wydanego przez Sąd Apelacyjny w L. - wskazał, że zdaniem Sądu Apelacyjnego, o prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej można mówić wyłącznie wówczas, gdy ma ona charakter ciągły i zorganizowany - art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i gdy nastąpiło już jej rozpoczęcie. Sąd Apelacyjny wskazał ponadto, że w literaturze przyjmuje się, że działalność jest prowadzona od momentu dokonania pierwszej czynności w obrocie gospodarczym, która jest bezpośrednio i wprost związana z przedmiotem działalności gospodarczej, którą dany przedsiębiorca chce wykonywać (por. M. Sieradzka, M. Szydło. M. Zdyb, Nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Monitor Prawniczy z 2009 r. nr 17). Taka czynność, jak wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny, nie została przez wnioskodawczynię podjęta - nie zawarła żadnej umowy z kontrahentami, nie uzyskała też w 2010 roku żadnego przychodu. Zdaniem Sądu, w żadnym razie wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o jej prowadzeniu. Sąd Apelacyjny zauważył ponadto, iż w świetle art. 14 ust. 1 cyt. ustawy, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wpis stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem utożsamianym z podjęciem takiej działalności. Rozpoczęcie działalności jest faktem, polegającym na podjęciu czynności mieszczących się w ustawowej definicji działalności gospodarczej, tj. podejmowaniu działań w celu zarobkowym w sposób ciągły i zorganizowany. Skarżący zauważył ponadto, że Sąd Apelacyjny we wspomnianym orzeczeniu podzielił w pełni pogląd Sądu Najwyższego, w świetle którego podejmowanie czynności przygotowawczych polegających na poszukiwaniu kontrahentów umowy obejmującej zakres działań określony we wpisie do ewidencji oraz gotowość do podjęcia tych działań nie stanowią o rozpoczęciu wykonywania działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli nie doprowadziły do faktycznego jej uruchomienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., II UK 51/11, LEX nr 1110977).
W świetle powyższego, skarżący uznał, że zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ, jak i wcześniejsza decyzja Dyrektora [...] NFZ, odbiegają od meritum sporu, gdyż organy Funduszu obu instancji unikają prawidłowego rozstrzygnięcia, co - zdaniem strony - świadczy o zasadności wniesionej skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Prezes NFZ, powołując się w odpowiedzi na skargę zarówno na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt III UK 133/06, jak i na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06 - stwierdził, że ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Prezes NFZ uznał, że zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem organu odwoławczego, jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stale lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia (organ przywołał przykład wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 660/10). W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że skoro strona skarżąca w toku postępowania nie przekazała dowodów potwierdzających faktyczne nieprowadzenie działalności pozarolniczej w spornym okresie, niemożliwe jest ustalenie, iż w owym okresie działalność faktycznie nie była prowadzona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga G. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r., jak również poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. - nie naruszają prawa.
Zdaniem Sądu, wydając sporne decyzje administracyjne, organy obu instancji nie dopuściły się jakiejkolwiek obrazy przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim powołanych w przedmiotowych decyzjach przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Organy nie dopuściły się również naruszenia stosownych norm postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zarzutów strony skarżącej, należy wyraźnie wskazać na wstępie, że z akt sprawy, w tym przede wszystkim z danych zawartych w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - wynika, że skarżący G. W. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2000 r., zaś działalność ta nie uległa wykreśleniu do dnia wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.
Jednocześnie z informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O. (vide: pismo ZUS z dnia 11 września 2012 r. - w aktach administracyjnych) wynika, że skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w dniu [...] marca 1999 r. dokonał zgłoszenia, jako płatnik składek na dokumencie ZUS ZFA, wskazując dzień [...] grudnia 1998 r. jako umowną datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. ZUS wskazał jednocześnie, że skarżący w okresie od [...] grudnia 1998 r. do dnia [...] stycznia 2000 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i z tytułu tej umowy podlegał ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. ZUS poinformował ponadto, że skarżący nie przekazał wyrejestrowania z ubezpieczeń, nie złożył żadnych dokumentów rozliczeniowych, dokonując jedynie wpłat składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące sierpień i grudzień 2001 r. Z informacji tej wynikało ponadto, że brak jest jakichkolwiek innych dokumentów rozliczeniowych oraz wyrejestrowujących stronę skarżącą z ubezpieczeń.
Dokonując oceny obu spornych decyzji, należy wskazać, że w okresie objętym rozstrzyganiem miał zastosowanie przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Z kolei przepis ten od dnia 20 września 2008 r. stanowi, że obowiązkowemu ubezpieczeniu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
Ponadto, w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
Należy zauważyć, że w spornym okresie obowiązywały kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania.
Otóż zarówno w świetle przepisu art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., jak i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), a także art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) - dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg ustawy o działalności gospodarczej - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).
W tej sytuacji należy uznać, że przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie ulega wątpliwości, że powyższe przepisy nakładały na przedsiębiorcę m. in. obowiązek informowania (zawiadamiania) organu ewidencyjnego o wszelkich zmianach stanu faktycznego lub prawnego wpisu (powstałych po wpisie) w zakresie danych w nim zawartych - w tym także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej - w terminie 7 dni od dnia powstania tych zmian.
Zdaniem Sądu, istotą sporu jest to, czy skarżący - poprzez powołanie się jedynie na faktyczne niepodjęcie wykonywania działalności gospodarczej oraz związany z tym fakt nieuzyskiwania w spornym okresie jakichkolwiek przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - wyłączony został z podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Ponadto, jeśli chodzi o zanegowane przez stronę okres objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem, przypadający po dniu 20 września 2008 r. - wskazać należy, że z kolei w tym przypadku, istotą sporu pozostaje rozstrzygnięcie, czy decydujące znaczenie ma - jak twierdzi skarżący - fakt rzeczywistego niepodjęcia wykonywania przez niego działalności w spornym (wskazanym w decyzjach) okresie, czy też - jak uznały organy obu instancji - istotne znaczenie ma to, że od dnia 20 września 2008 r. skarżący nie skorzystał z ustawowej możliwości zawieszenia działalności gospodarczej, jako instytucji prawnej pozwalającej na uniknięcie objęcia przedsiębiorcy obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych początkowo podzielany był jednolity pogląd, z którego wynikało, że dla określenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, przy jednoczesnym założeniu, iż bez istotnego znaczenia pozostaje fakt, czy uzyskuje się z tej działalności przychody (vide: m. in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, czy też z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt SA/Wa 31/06).
Niemniej, w późniejszym okresie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rozważanej kwestii, związanej z ustalaniem obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrwaliła się inna - od powyższej - linia orzecznicza, która zasadniczo przyjęła, że dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej rodzi jedynie domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji, co powoduje w konsekwencji, że ocena organu, czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona stosownym ustaleniem i oceną tego organu (tak: m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06).
Mając na względzie powyższe, nie sposób - zdaniem Sądu - przyjąć, że znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, o ile mowa jest oczywiście o okresie sprzed 20 września 2008 r.
Zdaniem Sądu, organ słusznie podkreślił, że zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się, co do zasady, z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym podjęciu i prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana, jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. m. in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to, jak wskazał Sąd Najwyższy, może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.
Uwzględniając powyższe, uznać trzeba, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego kluczowe znaczenie, co do zasady, ma fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej.
Jak wynika z akt sprawy, w tym przede wszystkim z danych zawartych w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (vide: wydruk z dnia 5 lutego 2013 r. zawierający informację CEIDG - w aktach administracyjnych), skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem 1 marca 2000 r., a działalność ta nie uległa wykreśleniu do dnia wydania przez organ I instancji spornej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.
Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza poczynione w ramach postępowania administracyjnego ustalenia organów obu instancji, iż w spornym okresie, szczegółowo wskazanym w decyzjach, skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że w okresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, wpisana do ewidencji data rozpoczęcia działalności gospodarczej powodowała powstanie domniemania faktycznego, że z tą datą strona podjęła i prowadziła działalność gospodarczą aż do czasu wykreślenia wpisu z rejestru, zaś czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego skarżącego, w tym ubezpieczeniem zdrowotnym, był tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej.
Istotne dla wydawanego orzeczenia jest ustalenie, że zarówno przepisy prawne regulujące działalność gospodarczą, jak również przepisy dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych nie przewidywały przed 20 września 2008 r. instytucji okresowego zawieszania prowadzenia działalności gospodarczej, na którą wskazuje skarżący w skardze, sugerując zarzut naruszenia art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone dopiero ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy, osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Biorąc pod uwagę regulacje ustawowe odnoszące się do działalności gospodarczej, sprzed powołanej nowelizacji z dnia 10 lipca 2008 r., należy podkreślić, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego był tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Ustosunkowując się do powoływanej przez skarżącego kwestii związanej z faktycznym niepodjęciem przez niego działalności, wskazać należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie oraz przywołane przez skarżącego okoliczności nie dają podstawy do przyjęcia stanowiska, że nie podlegał on w spornym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Niewątpliwie prowadzenie działalności gospodarczej występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca również w okresie np. jej stopniowego wygaszania z uwagi na potrzebę bądź likwidacji bądź też planowanego zawieszenia, czy też w okresie przestoju, dokonuje czynności, które podlegają stosownej ewidencji. Skoro skarżący figurował w ewidencji działalności gospodarczej, a nie prowadził działalności, to powinien o tym fakcie powiadomić przede wszystkim organ prowadzący ewidencję - poprzez wyrejestrowanie się z tejże ewidencji.
Zdaniem Sądu, wykazanie przez stronę skarżącą faktycznego niepodjęcia i nieprowadzenia tym samym działalności gospodarczej wymaga przedstawienia stosownych dowodów, których skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił. Za takie dowody uchodzić nie mogą z całą pewności wyłącznie zeznania roczne, wskazujące na nieuzyskiwanie w spornym okresie przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż dokumenty te same w sobie nie świadczą jeszcze o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Niemniej w połączeniu z innymi dowodami, w tym przykładowo m. in. z dokumentacją dotyczącą firmy, czy też z informacją o odprowadzanym podatku, dowody te mogą świadczyć o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] marca 2000 r. do dnia wykreślenia wpisu z ewidencji.
Natomiast, jeśli chodzi o sporny okres, wypadający po dniu 20 września 2008 r., należy wskazać wyraźnie, że o ile skarżący we wcześniejszym okresie nie miał możliwości skutecznego zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej, bowiem w tym okresie - obejmującym czas sprzed nowelizacji - nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, o tyle jednak taka możliwość powstała w dniu 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zgodzić się należy z organami Funduszu obu instancji, że w przypadku braku zgłoszenia, po dniu 20 września 2008 r., zawieszenia działalności gospodarczej do organu prowadzącego ewidencję tej działalności, bądź też braku wyrejestrowania działalności gospodarczej z ewidencji, skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, zaś jakiekolwiek argumenty przywoływane przez stronę w tym zakresie nie mogły mieć żadnego istotnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy. Przede wszystkim nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia okoliczność związana z nieznajomością przez skarżącego znowelizowanych regulacji ustawowych przewidujących możliwość zawieszania działalności gospodarczej, albowiem przedsiębiorca w żadnym przypadku nie może powoływać się na nieznajomość przepisów, które kształtują stosunki w sferze gospodarczej. Bez znaczenia jest również fakt, iż skarżący zapomniał o dokonanej rejestracji działalności gospodarczej w O. (vide: oświadczenie strony zawarte w piśmie z dnia [...] września 2012 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. - w aktach administracyjnych).
Mając na względzie powyższe, nie sposób - w ocenie Sądu - przyjąć za słuszne stanowiska strony skarżącej, że w spornym okresie opisanym w decyzjach organów obu instancji, nie podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Zdaniem Sądu, należy uznać w konsekwencji, że zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając sporne decyzje administracyjne, prawidłowo zastosowali przepisy prawa materialnego.
Jednocześnie uznać należy, iż stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji zostało uzasadnione w sposób zgodny z wymogami określonymi przez przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Na marginesie warto jedynie wskazać, że ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie przesądza jednocześnie samej kwestii obowiązku odprowadzania (opłacania) składki na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika m. in. z przepisu art. 82 ustawy o świadczeniach. Sporna decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 8 listopada 2012 r. ustala jedynie, iż skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast nie rozstrzyga ona kwestii wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż te - zgodnie z art. 109 ust. 2 cyt. ustawy - należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło