VI SA/Wa 1445/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-27
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje znaczące dochody i posiadany majątek, ale jednocześnie ponosi wysokie koszty związane ze spłatą licznych kredytów i pożyczek, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo ponoszenia znaczących wydatków na spłatę zobowiązań kredytowych, dysponuje znacznymi dochodami i zgromadzonymi środkami pieniężnymi na rachunku bankowym, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zaciąganie zobowiązań finansowych jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem ciężaru kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia kary pieniężnej. Skarżący wskazał, że toczy się przeciwko niemu wiele postępowań administracyjnych i jest obciążony znacznymi kwotami kar. Wniosek został złożony przez jego pełnomocnika. Skarżący wraz z żoną i synem osiągają miesięczne dochody około 4.500 zł, posiadają dom i mieszkanie, a także zgromadzone na koncie ponad 10.000 zł. Rodzina ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie oraz spłaca liczne kredyty i pożyczki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu A. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący A. K. (reprezentowany przez adwokat E. R.) zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym nie sprecyzował jakiej konkretnie opłaty (lub opłat) dotyczy wnioskowane zwolnienie. W uzasadnieniu wniosku podniósł w szczególności, że w stosunku do niego toczy się kilkaset postępowań administracyjnych dotyczących nałożenia kar pieniężnych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a dotychczas wydano 60 decyzji obejmujących łącznie kwotę ok. 180.000 zł.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) oraz z nadesłanych do akt dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnim synem. Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł brutto, tj. 1.464,48 zł netto, a jego małżonka z tego samego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3.600 zł brutto, tj. 3.078,81 zł netto. W 2013 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 22.665 zł, a dochód jego żony wyniósł 56.436 zł. Jako składniki majątku rodziny skarżący wskazał dom mieszkalny oraz mieszkanie o powierzchni 120 m kw.
Do miesięcznych wydatków rodziny należą: opłata za energię elektryczną - 150 zł, opłata za gaz - 50 zł, opłata za telefon i Internet - 300 zł, wywóz nieczystości 200 zł, koszt zakupu artykułów żywnościowych i higienicznych - 1.500 zł.
Ponadto skarżący i jego małżonka są obciążeni:
- kredytem hipotecznym obejmującym kwotę 113.945, 18 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 950 zł,
- pożyczką gotówkową w kwocie 2.999 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 149,95 zł,
- pożyczką gotówkową w kwocie 2.741,20 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 137,06 zł,
- pożyczką ze środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych udzieloną żonie skarżącego przez pracodawcę w kwocie 15.000 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 275,33 zł,
- kredytem na cele konsumpcyjne obejmującym kwotę 4.289 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi 142,90 zł.
Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego, który posiada wspólnie z małżonką, za okres od [...] marca 2014 do [...] czerwca 2014 r. Saldo końcowe na powyższym rachunku wynosiło 10.603,43 zł. Nadto przedłożył wystawione przez jego pełnomocnika zestawienia kosztów z [...] lutego 2013 r., [...] marca 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. obejmujące odpowiednio kwoty: 3.458,40 zł, 2.123,30 zł i 1.530,40 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że miesięczne dochody skarżącego i jego małżonki wynoszą ok. 4.500 zł, z czego ok. 3.900 zł skarżący wydatkuje na bieżące utrzymanie oraz zobowiązania kredytowe. W tym miejscu zaakcentować wypada, iż kwestia dysponowania posiadanym majątkiem, w tym także jego obciążanie w drodze zaciągania zobowiązań jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego przez nią postępowania sądowego. Spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie może więc korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienia NSA z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt II GZ 56/05, z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1247/04, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05 oraz z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 105/05).
Skarżący nie sygnalizował trudności w regulowaniu bieżących opłat czy zobowiązań kredytowych. Dodatkowo ponosi koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w granicach 1.500 zł – 3.500 zł.
Przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku należy też mieć na uwadze okoliczność, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 120 zł, a obecnie w tutejszym Sądzie jest zarejestrowanych 9 niezakończonych spraw ze skarg A. K. (łącznie z niniejszą), w których suma wpisów od skarg zamyka się w kwocie 1.080 zł. W ocenie referendarza sądowego, skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w tych sprawach, w szczególności jeśli zważy się fakt, iż środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym jego i jego małżonki przekraczają 10.000 zł. Tym samym uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło