VI SA/Wa 1447/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu A. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący A. K. (reprezentowany przez adwokat E. R.) zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym nie sprecyzował jakiej opłaty (lub opłat) dotyczy wnioskowane zwolnienie. W uzasadnieniu wniosku podniósł w szczególności, że w stosunku do niego toczy się kilkaset postępowań administracyjnych dotyczących nałożenia kar pieniężnych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a dotychczas wydano 60 decyzji obejmujących łącznie kwotę ok. 180.000 zł. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) oraz z nadesłanych do akt dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnim synem. Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł brutto, tj. 1.464,48 zł netto, a jego małżonka z tego samego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3.600 zł brutto, tj. 3.078,81 zł netto. W 2013 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 22.665 zł, a dochód jego żony wyniósł 56.436 zł. Jako składniki majątku rodziny skarżący wskazał dom mieszkalny oraz mieszkanie o powierzchni 120 m kw. Do miesięcznych wydatków rodziny należą: opłata za energię elektryczną - 150 zł, opłata za gaz - 50 zł, opłata za telefon i Internet - 300 zł, wywóz nieczystości 200 zł, koszt zakupu artykułów żywnościowych i higienicznych - 1.500 zł. Ponadto skarżący i jego małżonka są obciążeni: - kredytem hipotecznym obejmującym kwotę 113.945, 18 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 950 zł, - pożyczką gotówkową w kwocie 2.999 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 149,95 zł, - pożyczką gotówkową w kwocie 2.741,20 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 137,06 zł, - pożyczką ze środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych udzieloną żonie skarżącego przez pracodawcę w kwocie 15.000 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 275,33 zł, - kredytem na cele konsumpcyjne obejmującym kwotę 4.289 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi 142,90 zł. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego, który posiada wspólnie z małżonką, za okres od 1 marca 2014 do 3 czerwca 2014 r. Saldo końcowe na powyższym rachunku wynosiło 10.603,43 zł. Nadto przedłożył wystawione przez jego pełnomocnika zestawienia kosztów z 28 lutego 2013 r., 12 marca 2013 r. i 28 czerwca 2013 r. obejmujące odpowiednio kwoty: 3.458,40 zł, 2.123,30 zł i 1.530,40 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że miesięczne dochody skarżącego i jego małżonki wynoszą ok. 4.500 zł, z czego ok. 3.900 zł skarżący wydatkuje na bieżące utrzymanie oraz zobowiązania kredytowe. W tym miejscu zaakcentować wypada, iż kwestia dysponowania posiadanym majątkiem, w tym także jego obciążanie w drodze zaciągania zobowiązań jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego przez nią postępowania sądowego. Spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie może więc korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienia NSA z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt II GZ 56/05, z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1247/04, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05 oraz z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 105/05). Skarżący nie sygnalizował trudności w regulowaniu bieżących opłat czy zobowiązań kredytowych. Dodatkowo ponosi koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w granicach 1.500 zł – 3.500 zł. Przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku należy też mieć na uwadze okoliczność, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 120 zł, a obecnie w tutejszym Sądzie jest zarejestrowanych 9 niezakończonych spraw ze skarg A. K. (łącznie z niniejszą), w których suma wpisów od skarg zamyka się w kwocie 1.080 zł. W ocenie starszego referendarza sądowego, skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w tych sprawach, w szczególności jeśli zważy się fakt, iż środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym jego i jego małżonki przekraczają 10.000 zł. Tym samym uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy bowiem rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego, iż nie jest on w stanie zapewnić sobie ani swojej rodzinie minimum warunków socjalnych. Natomiast mając na uwadze wartość posiadanych przez skarżącego środków finansowych i wysokość wpisu od skargi w ramach toczonych postępowań sądowoadministracyjnych (bo to do tej opłaty sprowadzają się obecne koszty postępowania) o takim uszczerbku nie może być mowy (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 lutego 2006 roku sygn. akt II FZ 49/06). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.