VI SA/Wa 1453/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-09
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wdowa po osobie represjonowanej, która jest uprawniona do renty rodzinnej, ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych enumeratywnie wymienia osoby uprawnione do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Wdowa po osobie represjonowanej, nawet jeśli jest uprawniona do renty rodzinnej i jej zmarły mąż był inwalidą I grupy, nie jest objęta tym przepisem, ponieważ ustawa nie przyznaje takiego prawa małżonkom ani wdowom po osobach represjonowanych, a jedynie samym osobom represjonowanym.Stan faktyczny
Pani W. F., wdowa po osobie represjonowanej i uprawniona do renty rodzinnej, wniosła o wydanie decyzji uprawniającej do bezpłatnych leków po zmarłym mężu. Organ NFZ odmówił przyznania tego uprawnienia, wskazując, że przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie obejmuje wdów po osobach represjonowanych. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Pani W. F. zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ do WSA, argumentując, że jej mąż był inwalidą wojennym i jej przysługuje prawo do bezpłatnych leków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki oddala skargę
Pani W. F. wnioskiem z dnia [...] lutego 2005r. zwróciła się do [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji uprawniającej do bezpłatnych leków po zmarłym mężu. Przedłożyła zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2005r. informujące, iż jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Dyrektor [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia na postawie art. 46 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), po rozpatrzeniu wniosku orzekł, iż Pani W. F. nie przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zaopatrzenie w leki spełniające łącznie warunki określone w art. 46 ust. 1 w/w ustawy. Przytoczył przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w myśl którego "inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki spełniające łącznie następujące warunki:
1) oznaczone symbolem Rp w decyzji dopuszczającej do obrotu;
2) wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej."
Wskazał, iż do kategorii osób uprawnionych ustawodawca nie włączył małżonków, wdów i wdowców po osobach represjonowanych.
Od powyższej decyzji odwołała się Pani W. F. wnosząc o przyznanie jej uprawnienia, powołała się na decyzję wydaną przez Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004r., którą przyznano jej uprawnienia, jako wdowie po kombatancie-ofierze represji wojennych.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na postawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że uprawnienie z art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przysługuje osobie represjonowanej; nie przysługuje natomiast małżonkowi takiej osoby ani wdowie po osobie represjonowanej, uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) i z dnia 26 maja 1982r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 z późn. zm.). Osoby te są osobami represjonowanymi w rozumieniu art. 5 ust. 22 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. Status Pani F. potwierdza wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w [...], zaświadczenie nr [...], w którym stwierdza się, że Pani W. F. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W skardze na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia określonej jako zażalenie, Pani W. F. wnosiła o jej uchylenie zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów prawa oraz błędną interpretację przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135). Powołała się na przepis art. 46 ust. 1 powyższej ustawy, który jej zdaniem dotyczy jej jako wdowy po inwalidzie wojennym. Załączyła legitymację ZUS, która uznała jej męża za inwalidę I grupy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) w art. 46 ust. 1 enumeratywnie wskazała osoby, którym przysługuje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Skarżąca jest wdową po osobie represjonowanej i zasadnie organ odmówił przyznania jej uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Sam fakt inwalidztwa, nawet I grupy, nie przesądza o statusie inwalidy wojennego a tylko taki status dawałby wdowie po inwalidzie wojennym prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87) w związku z art. 3 i 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75), prawo do świadczeń pieniężnych i innych uprawnień, przysługiwało nie tylko kombatantom będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi oraz ich rodzinom, również osobom, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidzkich wskutek pobytu m. in. w obozach koncentracyjnych. Taki stan trwał do [...] listopada 2002 roku.
Po wejściu w życie, z dniem 15 listopada 2002 r., ustawy z dnia 11 października 2002r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. Nr 181, poz. 1515), prawo do renty rodzinnej po osobie będącej inwalidą, jak w przedmiotowej sprawie, w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przysługuje członkom rodzin, w tym wdowom, ale prawo do bezpłatnego zaopatrzenia już nie.
Zasadnie zatem organ odmówił skarżącej przyznania uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Mając powyższe na uwadze, skargę uznano za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło