VI SA/Wa 1457/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę S. K. dnia [...] listopada 2006 r. wystąpił do właściwego miejscowo Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową. Wskazał, że nie otrzymuje żadnych sygnałów świadczących o zagrożeniu jego osoby, jednakże broń jest mu potrzebna do rekreacji oraz do podniesienia komfortu psychicznego z uwagi na ogólny wzrost zagrożenia. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w R. odmówił S. K. wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca, pomimo stosownego wezwania, nie uzupełnił braków wniosku. Nie dołączył bowiem aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. S. K. odwołał się od tej decyzji. W uzasadnieniu argumentował, że badanie w zakresie sprawności fizycznej i chorób somatycznych nie było konieczne, a to z uwagi na przeprowadzone w styczniu 2007 r. badanie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie tego badania stwierdzono u S. K. ograniczoną zdolność do pracy. Ponadto odwołujący podniósł, że żadna ustawa nie reguluje kryteriów medycznych badania psychologicznego, któremu miałby się poddać. Argumentował, że brak było określenia standardów badania, nie zostało zdefiniowane pojęcie zaburzenia funkcjonowania psychologicznego ani też tryb odwołania się od orzeczenia psychologa. Był gotów poddać się badaniu w sytuacji, gdyby uregulowania takie powstały. W jego ocenie w obowiązującym stanie prawnym uzyskanie pozytywnej opinii uzależnione było od uznaniowej decyzji psychologa, na którą można było wpłynąć oferując łapówkę. Twierdził również, że Komendant Główny Policji uniemożliwia mu skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 4 w związku z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn.: Dz. U. Nr 52 z 2004 r., poz. 525, ze zm.), cytowanej dalej jako ustawa o broni. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy o broni, właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń, jeżeli osoba ubiegająca się o to pozwolenie nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których traktuje art. 15 ust. 3 wspomnianej ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, osoba występująca o pozwolenie na broń ma obowiązek przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionego: lekarza i psychologa. Zaświadczenia te mają stwierdzać, że osoba ubiegająca się o pozwolenie nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego bądź uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Mają także potwierdzać, że dana osoba może dysponować bronią. Tymczasem S. K. nie złożył takowych zaświadczeń do aktualnego wniosku, co pociągnęło za sobą konieczność odmowy wydania pozwolenia. Organ II instancji podniósł przy tym, że w poprzednio toczącym się postępowaniu uzyskał negatywną opinię psychologiczną. Z kolei ustosunkowując się do zarzutu braku ustawowego uregulowania kwestii badania psychologicznego, wskazał, że zakres tego badania reguluje, wydane na podstawie delegacji z art. 15 ust. 7 ustawy, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Rozporządzenie to ustalało również warunki i tryb uzyskiwania przez lekarzy i psychologów uprawnień do przeprowadzania ww. badań, jak również sposób odwoływania się od wydanych orzeczeń i kontrolę właściwych organów nad prawidłowością wykonywania i dokumentowania badań. Stwierdził również, że z powyższą problematyką wiązało się rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni. Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 15 ust. 9 ustawy, określało rodzaje zaburzeń psychologicznych wykluczających możliwość dysponowania bronią przez osoby je wykazujące. Komendant Główny Policji argumentował też, że badanie przez lekarza orzecznika ZUS nie mogło stanowić podstawy rozstrzygnięcia i – jako odnoszące się do możliwości świadczenia pracy zarobkowej – było w rozpatrywanej sprawie całkowicie bezużyteczne. S. K. zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Nie precyzując zarzutów, wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej szeregu przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń Ministra Zdrowia: w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń i w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni. Wniósł również o skierowanie do Trybunału analogicznego pytania prawnego w kwestii zgodności z Konstytucją RP art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W uzasadnieniu skargi wywodził, że wadliwość rozstrzygnięć organów obu instancji wynikała właśnie z niekonstytucyjności przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń Ministra Zdrowia. Komendant Główny Policji, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Powtórzył przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji oraz podkreślił związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, iż prawo do posiadania broni palnej bojowej dla ochrony osobistej nie jest prawem przyznanym Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba ubiegająca się o pozwolenie na taką broń musi spełnić warunki określone w ustawie z dnia z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn.: Dz. U. Nr 52 z 2004 r., poz. 525, ze zm.). Jak bowiem wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2006 r. (sygn. akt II OSK 587/05) prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną. Skarżący uzasadniał potrzebę posiadania broni względami rekreacyjnymi ("by od czasu do czasu postrzelać sobie na strzelnicy", "dla podniesienia komfortu psychicznego"), jednocześnie stwierdzając, iż nie czuje się zagrożony, potrzebę posiadania broni uzasadniał "niebezpiecznymi czasami". W świetle art. 10 ust. 1 ww. ustawy można mieć wątpliwości, czy takie uzasadnienie potrzeby posiadania broni palnej bojowej dla ochrony osobistej byłoby wystarczające i przekonywujące organy Policji do udzielenia pozwolenia. Niezależnie od powyższego, jak nadmieniono wyżej, osoba starająca się o pozwolenie na broń musi spełnić określone warunki formalne. Do takich warunków należy, zgodnie z art. 16 ust. 1 wymienionej ustawy by osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, zdała egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Warunkiem wstępnym dla otrzymania wnioskowanego pozwolenia jest przedłożenie właściwych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego stwierdzających, iż starający się o pozwolenie nie należy do kręgu osób wymienionych, między innymi, w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o broni i amunicji. Przepisy te stanowią, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 113, poz. 731, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Uprawnionymi do wydawania właściwych orzeczeń w tym przedmiocie są odpowiedni lekarze i psycholodzy. Z uwagi na fakt, że posiadanie broni jest ściśle reglamentowane, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego o niekonstytucyjności wymienionych przepisów oraz aktów wykonawczych regulujących te kwestie. Sięganie zatem do oceny przez Trybunał Konstytucyjny wymienionych przepisów na ich zgodność z ustawą zasadniczą, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, nie było uzasadnione. Skarżący odmówił poddaniu się wymaganym badaniom uznając, że sprawdzenie jego stanu zdrowia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powinno być dla organu Policji wystarczające. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, psycholog upoważniony do badań psychologicznych osób ubiegających się o pozwolenie na broń stwierdził, że S. K. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią – orzeczenie psychologiczne nr 97 z 2005 r. wydane w dniu 23 listopada 2005 r. Twierdzenie skarżącego, że to orzeczenie negatywne otrzymał dlatego, że nie dał łapówki, nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale sprawy. Stosownie zatem do art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, zasadnie odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń, z uwagi na fakt, iż nie przedstawił orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.