VI SA/Wa 1458/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-05
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która poniosła stratę za ostatni rok obrotowy i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, ale posiada środki pieniężne w kasie przewyższające koszty sądowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba prawna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada środki pieniężne w kasie, które przewyższają koszty sądowe w danej sprawie, nawet jeśli poniosła stratę za ostatni rok obrotowy i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Prawo pomocy może być przyznane tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe, a koszty sądowe należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Spółka wykazała stratę za ostatni rok obrotowy, brak środków na rachunku bankowym, ale posiadała środki w kasie przewyższające koszty sądowe. Wnioskodawca argumentował, że nie jest w stanie zapewnić środków na obronę praw z uwagi na prowadzone przeciwko niej postępowania i złożony wniosek o upadłość, który został oddalony z braku środków na koszty postępowania. Referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego postanawia: odmówić P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. w treści skargi kasacyjnej złożonej w dniu 7 sierpnia 2017 r. od wyroku wydanego w dniu 19 maja 2017 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Składając następnie wniosek na urzędowym formularzu P. Sp. z o.o. wskazała, że poniosła stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 1.541.653,24 zł, nie posiada środków na rachunku bankowym. Oświadczyła, że na dzień 31 lipca 2017 r. stan środków w kasie wyniósł 4.670,99 zł, a zobowiązania – 21.365,21 zł. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że nie jest w stanie zapewnić stosownych środków finansowych na obronę swych praw na drodze sądowej przede wszystkim z uwagi na prowadzone przeciwko niej postępowania, które doprowadziły do zaprzestania prowadzenia działalności operacyjnej. Podkreśliła, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. został oddalony z uwagi na brak środków na zabezpieczenie chociażby kosztów postępowania.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 199 ustawy strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy, stanowiące odstępstwo od powyższej zasady, może mieć zatem zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
W ocenie referendarza sądowego wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie zasługuje na uwzględnienie, strona skarżąca nie wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z oświadczenia o majątku i dochodach złożonego przez wnioskodawcę wynika, że stan środków pieniężnych w kasie (na dzień 31 lipca 2017 r.) wyniósł 4.670,99 zł. Kwota ta wielokrotnie przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się jedynie do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Nie sposób zatem uznać, że P. Sp. z o.o. nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie we własnym zakresie kosztów sądowych.
Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej wówczas, gdy strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy), nie zaś w sytuacji, gdy środki takie wprawdzie posiada, jednakże przeznacza je bądź zamierza przeznaczyć na pokrycie innych wydatków czy zobowiązań. Należy również zauważyć, że wydatki i zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe, konieczność ich ponoszenia nie stanowi więc okoliczności uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową przedsiębiorca powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i zabezpieczyć na ten cel stosowne kwoty (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2012 r. sygn. akt I GZ 155/12 LEX nr 1332311, z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. I GZ 741/15 LEX nr 1989757, z dnia 21 września 2015 r. sygn. I FZ 287/15 LEX nr 1794528, z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. II FZ 804/14 LEX nr 1479182, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. VIII SA/Wa 1061/16 LEX nr 2311890).
Informacje wynikające z treści wniosku nie pozwalają na stwierdzenie, iż poniesienie kosztów sądowych przekracza możliwości finansowe strony skarżącej, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Na możliwości płatnicze wnioskodawcy wskazuje również okoliczność, iż w niniejszym postępowaniu sądowym (już od momentu wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W.) P. Sp. z o.o. reprezentowana jest przez adwokata ustanowionego z wyboru, który działał w jej imieniu również w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło