VI SA/Wa 1465/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami egzekucji, a jedynie przed takimi, których późniejsze wygranie sporu nie naprawi.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z maja 2017 r. dotyczącą wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości 800 000 zł. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie wyrządziłoby znaczną szkodę akcjonariuszom i mogłoby zatrzymać proces restrukturyzacji. KNF postanowieniem z czerwca 2017 r. wstrzymała wykonanie decyzji w części dotyczącej wykluczenia akcji, ale odmówiła wstrzymania wykonania w części dotyczącej kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. z siedzibą w B. o wstrzymanie wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) w sprawie ze skargi A. z siedzibą w B. z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) w przedmiocie wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Pełnomocnik skarżącej A. z siedzibą w B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF lub Komisja) z dnia (..) maja 2017 r. nr (..). Decyzja ta dotyczyła wykluczenia bezterminowo akcji spółki z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych z siedzibą w Warszawie S.A. oraz nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 800 000 (ośmiuset tysięcy) złotych wydaną wobec stwierdzenia przez KNF, że spółka nie wykonała obowiązku określonego w art. 56 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1639 ze zm. dalej ustawa o ofercie). Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) Komisja Nadzoru Finansowego wstrzymała wykonanie decyzji KNF z dnia (...) maja 2017 r. (sygn. (...)) w części dotyczącej nałożonej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji A. z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz odmówiła wstrzymania wykonania w/w decyzji KNF z dnia (...) maja 2017 r. w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej w wysokości 800 000 (osiemset tysięcy) złotych. Pełnomocnik skarżącej A. z siedzibą w B. w skardze na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadnia złożony wniosek twierdzeniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody podmiotom niebędącym jej bezpośrednimi adresatami, czyli licznym akcjonariuszom spółki. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że akcjonariusze spółki to w znacznej mierze inwestorzy indywidualni, a akcje spółki są zapisane na ok. 20 000 rachunkach inwestycyjnych. Spółka podnosi również argument znacznej zmiany sytuacji, w jakiej aktualnie się znajduje, w porównaniu z sytuacją w okresie, w jakim doszło do zarzucanych naruszeń oraz w okresie wydania przez KNF decyzji w I instancji. Skarżąca wskazuje również na prowadzony przez nią proces restrukturyzacji oraz szanse, zdaniem pełnomocnika skarżącej na sprzedaż posiadanych udziałów w powiązanej spółce C., a w konsekwencji realizacje celów strategicznych. Spółka przedstawia informacje na temat wahań kursu akcji związanych z decyzjami KNF wydawanymi w toku prowadzonego postępowania twierdząc, że wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z oczekiwaniami inwestorów. Skarżąca wskazuje także na negatywne skutki sankcji bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., poprzez negatywny wpływ na płynność (zbywalność) papierów wartościowych oraz istotne, w jej ocenie, zmniejszenie transparentności spółki a także dostępności do bieżących danych dotyczących jej sytuacji, niezbędnych inwestorom do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Nadto, w ocenie spółki, prawdopodobnym ekonomicznym skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji byłoby również zatrzymanie procesu restrukturyzacji spółki, której to finalizacji oczekują inwestorzy. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wycofanie się przez strategicznego inwestora branżowego z Umowy Inwestycyjnej i pozostałych transakcji nią przewidzianych, a tym samym nieodwracalne skutki prawne oraz znaczną szkodę majątkową. Na poparcie tej tezy pełnomocnik spółki nie przytacza żadnych argumentów twierdząc jedynie, iż "Wspomnianych intencji inwestora i poziomu ryzyka jego wycofania się spółka nie jest z oczywistych względów w stanie udowodnić jakimkolwiek dokumentem, niemniej jednak ich istnienie w opisanym przypadku można domniemywać w oparciu o zasady doświadczenia życiowego." W aspekcie nałożonej kary finansowej, pełnomocnik spółki twierdzi, iż obciąży ona de facto (ekonomicznie) inwestorów, a nie spółkę, albowiem nawet w przypadku posiadania przez spółkę środków na jej zapłatę, środki te siłą rzeczy nie będą mogły zostać przeznaczone na wypłatę dywidendy lub inne cele związane z restrukturyzacją, pozostające w interesie akcjonariuszy. Ponadto skarżąca wskazuje, iż aktualnej sytuacji finansowej spółki w żaden sposób nie jest możliwe wygospodarowanie wolnych środków wysokości 800 000 (osiemset tysięcy) złotych z przeznaczeniem na zapłatę nałożonej kary pieniężnej, a zatem bardzo prawdopodobne będzie wszczęcie egzekucji administracyjnej, a tym samym zajęcie istotnych aktywów spółki. Skarżąca powołuje się również na argument przedawnienia odpowiedzialności majątkowej spółki z tytułu nałożonej kary pieniężnej. Pełnomocnik skarżącej twierdzi, iż odłożenie w czasie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili prawomocnego rozpoznania skargi byłoby rozstrzygnięciem ze wszech miar uzasadnionym i sprawiedliwym. Zdaniem spółki stanowiłoby to dokładnie wyraz działania organu nadzoru w najlepiej pojętym interesie akcjonariuszy, uczestników obrotu giełdowego, uwzględniającymi i szanującymi ich słuszne prawa i interesy majątkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 tj.), dalej p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Regulacja ta ma charakter fakultatywny i stanowi formę tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowo administracyjnym, stanowiąc wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl, której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma charakteru obligatoryjnego, zatem sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, nawet, jeśli zostaną spełnione przesłanki od zaistnienia, których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należą: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Od tej zasady ustawodawca przewidział dwa wyjątki dotyczące aktów prawa miejscowego, które weszły w życie, oraz aktów lub czynności, których wstrzymanie wykonania wyłącza ustawa szczególna. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a także, ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno zawierać argumenty świadczące o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne w odniesieniu się do konkretnych faktów i okoliczności. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2017 r. Komisja Nadzoru Finansowego wstrzymała wykonanie decyzji KNF z dnia (...) maja 2017 r. w części dotyczącej nałożonej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji A. z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Komisja postanowiła, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnić żądanie strony w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w części nałożonej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym z uwagi na stwierdzone merytoryczne podstawy uzasadniające pozytywne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem organu nadzwyczajną okolicznością w przedmiotowej sprawie jest nałożenie na spółkę zarówno kary pieniężnej jak i sankcji niepieniężnej. KNF uwzględniła wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w części dotyczącej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji A. z obrotu na rynku regulowanym z uwagi na fakt, iż wykonanie jej w tym zakresie mogłoby spowodować skutek prawny trudny do odwrócenia a także spowodować istotną szkodę materialną. Sąd podtrzymuje stanowisko organu w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w części dotyczącej nałożonej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym, zgadzając się z argumentacją organu o możliwości wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Jednocześnie w/w postanowieniem z dnia (...) czerwca 2017 r. Komisja odmówiła wstrzymania wykonania decyzji KNF z dnia (...) maja 2017 r. (sygn. (...)) w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej w wysokości 800 000 (osiemset tysięcy) złotych. KNF stwierdziła, iż skarżąca spółka nie przedstawiła szczegółowej argumentacji wskazującej na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, stwierdzając, iż wniosek posługuje się ogólnymi stwierdzeniami, pomijając przy tym konkretny wpływ wykonania sankcji na sytuację finansową i majątkową spółki. Komisja w wydanej decyzji zbadała sytuację finansową Spółki i uwzględniła ją w toku miarkowania kary pieniężnej. W uzasadnieniu decyzji KNF odniosła się do wszystkich przesłanek miarkowania kary pieniężnej z art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie, tj. czasu trwania i przyczyn naruszeń; sytuacji finansowej Spółki; gotowości Spółki do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszeń; okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ofercie popełnionego przez stronę. W ocenie KNF ww. przesłanki wymiaru kary zostały w sposób należyty uwzględnione podczas ustalania wymiaru kary pieniężnej. Komisja w toku miarkowania kary pieniężnej odniosła się także do funkcji, jakie ma spełniać kara pieniężna; interesu społecznego oraz funkcji i celu przepisów, które zostały naruszone zachowaniem Spółki. Ponadto KNF wskazuje, że istotą nałożonej na Spółkę sankcji jest zapłata określonej kwoty pieniężnej. co do zasady uiszczenie owej kary nie powinno spowodować zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a także jest ze swej natury odwracalne. Sytuacja majątkowa strony postępowania jest tylko jedną z okoliczności, którą powinna się kierować Komisja przy nakładaniu kary pieniężnej i nie powinna mieć charakteru decydującego. Sąd analizując okoliczności przedmiotowej sprawy w pełni podziela stanowisko przedstawione przez KNF. Skarżąca w merytoryczny sposób nie uprawdopodobniła ani tym bardziej nie udowodniła przywołanych w skardze argumentów. W szczególności nie przytoczyła konkretnych danych, które świadczyłyby, iż aktualnej sytuacji finansowej spółki w żaden sposób nie jest możliwe wygospodarowanie wolnych środków wysokości 800.000,00 (osiemset tysięcy) złotych z przeznaczeniem na zapłatę nałożonej kary pieniężnej. Ponadto skarżąca nie wykazała, iż w przedmiotowej sprawie konieczność zapłaty kary pieniężnej w określonej wysokości będzie dla spółki na tyle dotkliwe, że może zagrozić jej funkcjonowaniu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż to na stronie "ciąży obowiązek przynajmniej uprawdopodobnienia, że okoliczność, na którą się powołuje, może mieć miejsce. Sprowadza się on do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji finansowej, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2014 r. syg. akt II FZ 1350/13). Jak wykazano powyżej strona nie wywiązała się z tego obowiązku. Warto również podkreślić tezę podniesioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postanowieniu, iż "powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło." Wymierzenie przez organ kary finansowej związane jest z powstaniem dla skarżącego negatywnych konsekwencji finansowych. Natomiast wykonanie zaskarżonej decyzji pomimo niewątpliwie dotkliwego charakteru związanego z jej wysokością charakteryzuje się, co do zasady odwracalnym charakterem. Wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy, zatem obowiązek przedstawienia okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. "Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę." (por. NSA w postanowieniu z dnia 15.01.2015 r., sygn. I OZ 1236/14) W przedmiotowej sprawie skarżąca nie przedstawiła argumentacji popartej faktami lub odnoszącymi się do nich dowodami zgodnie, z którymi zapłaty kary pieniężnej w wysokości 800 000 (osiemset tysięcy) złotych uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Reasumując ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy zabezpieczeniu strony przed wszystkimi skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio wiążącymi się z jej wykonaniem, mogącymi stanowić znaczną szkodę lub być trudnymi do odwrócenia. "Chodzi, więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu." (Bogusław Dauter, Komentarz do art.61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi LEX nr 498515). W przedmiotowej sprawie organ dokonał wstrzymania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożonej sankcji bezterminowego wykluczenia akcji A. z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Sąd stwierdza, że rozpoznanie zawartego w treści skargi wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, gdyż wykonalność ta została wstrzymana z urzędu przez organ. W części natomiast dotyczącej nałożonej kary pieniężnej w wysokości 800 000 (osiemset tysięcy) złotych sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło