VI SA/Wa 1480/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Artur Kot Protokolant ref. staż. Klaudia Kruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę A. S. i Polski Związek [...] z siedzibą w L., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – także jako ustawa o świadczeniach, oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z [...] sierpnia 2013 r. stwierdzającą podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., wobec A. S.. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach, wystąpił do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym A. S. z tytułu pobierania przez niego stypendium sportowego. Wniosek wynikał z ustaleń pokontrolnych przeprowadzonej w okresie od 23 sierpnia 2010 r. do 4 listopada 2010 r., w Polskim Związku [...] z siedzibą w L. stwierdzających, że A. S. w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2007 r. miał przyznane stypendium sportowe jednocześnie będąc studentem Politechniki [...]. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z [...] lipca 2011 r. stwierdził, że A. S. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15-go roku życia. Od decyzji Polski Związek [...] w L. złożył odwołanie wskazując, że w podanym w decyzji okresie był studentem. Prezes NFZ, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. A. S. wywiódł od tejże decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z 8 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1986/11, z uwagi na nieuiszczenie wpisu – odrzucił skargę (ww. postanowienie stało się prawomocne od 23 grudnia 2011 r.). Jednocześnie, [...] lipca 2011 r., Polski Związek [...] z siedzibą w L. złożył odwołanie od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] lipca 2011 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony. Rozpatrując odwołanie Polskiego Związku [...], Prezes NFZ decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, powołując się na art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Od ww. decyzji Polski Związek [...] wniósł skargę do WSA w Warszawie, który wyrokiem z 2 marca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1987/11 uchylił decyzję Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] stwierdzając, że "ustalenie w drodze decyzji podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: wypłacającego stypendium jako płatnika składek (w niniejszej sprawie Polski Związek [...]) i pobierającego stypendium jako ubezpieczonego (w niniejszej sprawie A. S.). Obie strony mają zatem interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu rozstrzygającym o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu", zatem Polskiemu Związkowi [...] powinien przysługiwać status strony w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W związku z ww. wyrokiem, Prezes NFZ decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylił decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w uwzględnieniem wytycznych WSA w Warszawie wyrażonych w tymże wyroku. Mając na względzie powyższe, dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. poinformował Polski Związek [...] oraz A. S. o wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego oraz o uprawnieniach przysługujących stronom na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z [...] sierpnia 2013 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ uznał, że A. S., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia, wypłacanego przez Polski Związek [...] z siedzibą w L., będącego płatnikiem składek. A. S. oraz Polski Związek [...], działając wspólnie, odwołali się od powyższej decyzji stwierdzając, że zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach A. S. będąc ubezpieczony jako student nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wypłacanego stypendium sportowego. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją powołaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ, przytoczył ustalenia ZUS Oddział w L., poczynione w wyniku kontroli okresowej przeprowadzonej w 2010 r. w Polskim Związku [...], z których wynikało, że A. S. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. miał przyznane stypendium sportowe, posiadając jednocześnie status studenta Politechniki [...]. Ustalano również, że płatnik składek, Polski Związek [...] nie dokonał zgłoszenia stypendysty do ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem organu, obowiązek ten wynikał z dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach, który stanowi, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Organ podkreślił, że obowiązek ten powstał z dniem przyznania stypendium, a wygasał z dniem utraty prawa do jego pobierania. Organ nie zgodził się z argumentacją podnoszoną w odwołaniu, jakoby wspomniany obowiązek nie istniał, w związku z faktem, że w czasie pobierania przez A. S. stypendium sportowego posiadał status studenta Politechniki [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązek ten powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Prezesa NFZ podkreślił, iż stypendysta nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako student, zatem pobierając świadczenie stypendialne podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. A. S. oraz Polski Związek [...], reprezentowani przez wspólnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z [...] lutego 2014 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji poprzedzającej. Skarga została oparta na zarzutach naruszenia przez organ art. 66 ust.1 pkt 20 oraz pkt 23, a także art. 66 ust 2 ustawy z świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przez dokonanie ich błędnej wykładni, powodującej przyjęcie, że A. S. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. podlegał objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym jako stypendysta sportowy. W uzasadnieniu skarżący przytoczyli stanowisko prezentowane na etapie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia. Skarżący i uczestnik postępowania nie kwestionowali ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, bowiem zarzuty skargi sprowadzają się wyłącznie do błędnej (w ocenie skarżących) dokonanej przez organy wykładni prawa materialnego: art. 66 ust. 1 pkt 20, pkt 23 oraz art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Nie były kwestionowane ustalenia wskazujące, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. w okresie od 23 sierpnia 2010 r. do 4 listopada 2010 r. przeprowadził w Polskim Związku [...] (płatnika składek) kontrolę okresową, między innymi w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ustalono, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 czerwca 2007 r. A. S. miał przyznane stypendium sportowe, a jednocześnie był studentem Politechniki [...] oraz, że płatnik składek Polski Związek [...] nie dokonał zgłoszenia A. S. do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia. Z ustaleń w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wynika, że A. S. nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego mając status studenta Politechniki [...], jako student tej uczelni. Poza sporem jest także fakt, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2009 r. A. S. pobierał stypendium sportowe. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo uznał, że w okresie pobierania stypendium nie posiadał on innych tytułów do ubezpieczenia. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 (wyłączenie to nie dotyczy sytuacji A. S.). Zgodnie natomiast z art. 75 ust. 4 ustawy o świadczeniach osoby, o których mowa m.in. w art. 66 ust. 1 pkt 20, zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego odpowiednio (...) szkoły wyższe (...). Z ustaleń organów wynika, że A. S. nie został w wymienionym trybie zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają także osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, takie też stypendium A. S. pobierał. Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 8 ustawy o świadczeniach osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego podmiot wypłacający stypendium. Polski Związek [...] nie zgłosił A. S. do ubezpieczenia zdrowotnego przez okres pobierania przez uczestnika postępowania stypendium sportowego (od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r.). Zgodnie natomiast z art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia osób, o których mowa m.in. w art. 66 ust. 1 pkt 20, powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, natomiast zgodnie z pkt 6 tego przepisu, wymieniony obowiązek osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23, powstaje z dniem przyznania stypendium, a wygasa z dniem utraty prawa do jego pobierania. W ocenie Sądu należy zgodzić się z wyjaśnieniem organu, że z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego studentów, o których mowa m.in. w art. 66 ust. 1 pkt 20, zwalnia jedynie status członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, o czym stanowi art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Na gruncie niniejszej sprawy, na podstawie niezakwestionowanych przez skarżącego danych z Centralnego Rejestru Ubezpieczonych ustalono, że A. S. nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny mający status studenta, ani jako student, zgodnie z art. 73 pkt 4 cyt. ustawy o świadczeniach. Zwolnienie z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego studentów nie dotyczy osób pobierających stypendium sportowe. Przeciwnie art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach statuuje wprost taki obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Skoro zatem A. S. nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako student, a posiadał inny tytułu do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym pobierając stypendium sportowe w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., to zaskarżona decyzja, oparta o art. 66 ust. 1 pkt. 23 ustawy o świadczeniach, odpowiada prawu. Obowiązek skarżącego, Polskiego Związku [...], wynikał z powołanego art. 75 pkt. 8 ustawy o świadczeniach. Ponadto art. 85 pkt. 13 ustawy o świadczeniach wskazuje, że za stypendystę sportowego składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza podmiot wypłacający stypendium. Skoro bezspornie ustalono, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. A. S. pobierał stypendium, przysługujące sportowcom po ukończeniu 15. roku życia wypłacane przez skarżącego Polski Związek [...] w L., to podmiot ten był obowiązany stosować się do wymienionego przepisu art. 85 pkt 13 ustawy o świadczeniach. Kompetencja organu Funduszu wynika z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowi, że dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wniosek o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 109 ust. 3 ww. ustawy) i taki też wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. złożył. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.