VI SA/Wa 1480/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-08

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, mając do dyspozycji dwa sprzeczne orzeczenia lekarskie dotyczące zdolności fizycznej i psychicznej pracownika ochrony, powinien skorzystać z procedury odwoławczej przewidzianej dla organów, zamiast opierać się na jednym z orzeczeń i skreślić pracownika z listy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji naruszyły prawo, nie skorzystawszy z możliwości złożenia odwołania od niekorzystnego orzeczenia lekarskiego, mimo posiadania dwóch sprzecznych orzeczeń. W sytuacji istnienia wątpliwości co do zdolności fizycznej i psychicznej pracownika ochrony, organ powinien był skorzystać z procedury odwoławczej przewidzianej w ustawie o ochronie osób i mienia, aby prawomocnie rozstrzygnąć kwestię jego przydatności do zawodu. Zaniechanie tej procedury stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, J. K., został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej decyzją Komendanta Stołecznego Policji, utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji. Podstawą skreślenia było negatywne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zawodu, od którego skarżący nie wniósł odwołania. Skarżący twierdził, że posiadał inne, pozytywne orzeczenia lekarskie, a organy nie wyjaśniły sprawy w sposób należyty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o ochronie osób i mienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] marca 2018 r. 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Główny Policji (dalej KGP) zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania Pana J. K. ( dalej "Skarżący") utrzymał mocy decyzję Komendanta [...] Policji (dalej KSP) z [...] marca 2018 r. o skreśleniu Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257, ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 29 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017r. poz. 2213, ze zm. - dalej u.o.m.). Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 6 marca 2014 r. Skarżący został wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej przez Komendanta [...] Policji. W dniu 24 października 2017 r. Skarżący złożył organowi orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2017r., stwierdzające posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, wydane przez uprawnionego lekarza oraz psychologiczne nr [...] z dnia [...] października 2017 r., stwierdzające posiadanie zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, wydane przez uprawnionego psychologa. Złożone orzeczenia zostały wydane przez Wojskową Specjalistyczną Przychodnię Lekarską [...] Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W.. Natomiast w dniu 31 października 2017 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych KSP wpłynęło z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. inne orzeczenie lekarskie o nr [...] z [...] października 2017r., stwierdzające, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej wydane przez uprawnionego lekarza. W związku z tym Komendant [...] Policji 7 listopada 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o skreślenie Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w oparciu o art. 29 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia. Jednocześnie organ pouczył stronę, że przysługuje mu jako osobie posiadającej wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, odwołanie od orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] października 2017r. W oparciu informację uzyskaną od Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. organ ustalił, że Skarżący nie złożył odwołania od negatywnego orzeczenia lekarskiego (pismo nr [...] z 11 stycznia 2018 r.). KSP uznał, że skoro Skarżący nie złożył odwołania od niekorzystnego dla siebie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2017r. zatem owo orzeczenie lekarskie uprawomocniło się i stało się ostateczne. Ponadto w ocenie KSP nie składając odwołania od negatywnego orzeczenia lekarskiego Skarżący spowodował, że istnieje uzasadniona obawa co do jego zdolności fizycznej i psychicznej. Dlatego też postanowiono przyznać prymat i uwzględnić ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2017r. wydane przez dr n. med. B. T. z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. ul. [...], stwierdzające nie posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej przez Skarżącego. Organ nadmienił, że z urzędu jest mu wiadome, że Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i nie może dysponować bronią, co wynika z orzeczenia wydanego przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w W.. Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie. W odwołaniu podniósł, że od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2017r. stwierdzającego, że nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej nie złożył odwołania, ponieważ w dniu [...] października 2017r. uzyskał pozytywne orzeczenie lekarskie nr [...]. Ponadto, w dniu [...] listopada 2017r. uzyskał kolejne pozytywne orzeczenie lekarskie nr [...]. Dlatego nie ma wątpliwości, że Skarżący posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 2 u.o.m. pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ten nie spełnia, m.in. wymogu, o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7 tej ustawy, tj. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań, stwierdzonej orzeczeniami lekarskim i psychologicznym, których ważność nie upłynęła. KGP wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że ważność wcześniejszego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego strony upłynęła odpowiednio: w dniu 28 sierpnia 2017r. (lekarskiego) i w dniu 29 sierpnia 2017r. (psychologicznego). Dlatego Skarżący zobowiązany był przedstawić organowi I instancji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające, że nie utracił zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. W myśl art. 33 ust. 4 u.o.m. do przeprowadzania badań lekarskich osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadających taki wpis oraz wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7 ustawy uprawniony jest lekarz, o którym mowa w art. 15b ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który posiada uprawnienie do wykonywania badań, o których mowa w art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy. Do kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich oraz wydawanych orzeczeń stosuje się przepisy art. 15i oraz art. 15j ustawy o broni i amunicji, a wydane orzeczenie lekarskie winno być sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wpis lub posiadających wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej (Dz. U z 2015r. poz. 2323). Takie właśnie orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2017r. wydane przez lek. n. med. B. T. wpłynęło do organu I instancji. Z orzeczenia tego wynika jednoznacznie, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej (k. akt administracyjnych 100). Orzeczenie to mogło być wzruszone jedynie poprzez wniesienie od niego odwołania na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 u.o.m., o czym strona została w nim pouczona. Pomimo to, strona nie skorzystała z tego prawa i nie wniosła odwołania od niekorzystnego dla niej orzeczenia lekarskiego, ale udała się na badania do innej placówki i innego lekarza w celu uzyskania kolejnego orzeczenia w I instancji. KGP podzielił stanowisko KSP , że w takiej sytuacji - pomimo, że drugie orzeczenie lekarskie nr [...] z w [...] października 2017 r. jest korzystne dla strony, to nie ma decydującej mocy dowodowej ponieważ zostało wydane niezgodnie z trybem postępowania przewidzianym w przepisach prawa, tj. z pominięciem procedury odwoławczej. Mając powyższe na uwadze, orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].10.2017r. wydane przez lek. n. med. B. T. i stwierdzające, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony i od którego wymieniony nie wniósł odwołania, jest ostateczne i wiążące dla organów Policji, a okoliczność ta wypełnia przesłankę do obligatoryjnego skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wskazaną przez ustawodawcę w art. 29 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. art. 26 ust. 3 pkt 7 ustawy o ochronie osób i mienia. KGP wyjaśnił, że kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej w czasie wykonywania zadań posiada szczególne prawa do użycia środków przymusu bezpośredniego, z użyciem broni palnej włącznie, dlatego też musi nieprzerwalnie posiadać zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. Zadania te może wykonywać na obszarach, obiektach, urządzeniach czy transportach ważnych dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa, bowiem podlegają one obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne. Dlatego też ustawodawca uznał, że negatywne dla pracownika ochrony orzeczenie czy to lekarskie, czy to psychologiczne jest przesłanką rozstrzygającą o obligatoryjnym skreśleniu (lub odmowie wpisu) z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Natomiast organy Policji nie mają kompetencji do oceny prawidłowości pracy podmiotów przeprowadzających badania i wydających na ich podstawie orzeczeń, ale są zobowiązane uwzględnić każde prawidłowo wydane, ostateczne orzeczenie spełniające określone przepisami prawa wymogi. Skarżący J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy z akt sprawy wynikało, iż Skarżący dostarczył do Komendanta [...] Policji zaświadczenie o tym, że posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań, a więc nie zachodziły przesłanki do utrzymania przez Organ decyzji Organu I instancji; 2. naruszenie art. 29 ust. 6 pkt, 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt. 7 u.o.m. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, iż Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań, stwierdzoną orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi, których ważność nie upłynęła; 3. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego oraz bez wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w szczególności, gdy z dostarczonych przez Skarżącego zaświadczeń lekarskich wynikało, że posiada on zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zdań; 4. naruszenie art. 7a i 81 a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia wątpliwości co do rozstrzygnięcia w zakresie posiadanego przez Skarżącego zaświadczenia lekarskiego; 5. naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieskierowanie Skarżącego na ponowne badania lekarskie, w sytuacji gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, których Organ nie posiada. 6. naruszenie art. 32 pkt 3 u.o.m. poprzez jego niezastosowanie i nieskierowanie Skarżącego na ponowne badania lekarskie, jeśli Organ I i II instancji uznały, że posiadają uzasadnione podejrzenia utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do wykonywania zdań; W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżone decyzje Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącego, od decyzji Komendanta [...] Policji o skreśleniu Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Niewątpliwie istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, które orzeczenie należało uwzględnić w toku postępowania administracyjnego: 1) orzeczenie z dnia [...] października 2017 r. nr [...], czy też 2) orzeczenie z dnia [...] października 2017 r. nr [...], które to orzeczenie zostało wydane cztery dni wcześniej aniżeli orzeczenie nr [...], Według Skarżącego przedstawił on orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2017r., stwierdzające posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, wydane przez uprawnionego lekarza. Złożone orzeczenie zostało wydane przez Wojskową Specjalistyczną Przychodnię Lekarską [...] Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W.. Zdaniem KGP dla organu wiążące było orzeczenie z dnia [...] października 2017 r. nr [...], z którego wynikało, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej i to orzeczenie było wiążące dla organów Policji bowiem Skarżący od tego niekorzystnego orzeczenia nie wniósł odwołania (o czym został pouczony). W odpowiedzi na skargę KGP podnosi, że właśnie z art. 34 ust. 2 u.o.m. wynika m.in., że osobie posiadającej wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej przysługuje odwołanie od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wnoszone na piśmie. Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: 1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - jednostka o wyższym poziomie referencyjnym; 2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych; 3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej. Lekarz lub psycholog, za którego pośrednictwem jest wnoszone odwołanie przekazuje je wraz z dokumentacją badań oraz oświadczeniem lub dokumentacją, o których mowa w art, 33 ust. 2 ustawy, do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Jednakże - co w ocenie Sądu ma niebagatelne znaczenie w niniejszej sprawie - w myśl cytowanego art. 34 ust. 2 u.o.m. odwołanie, o którym mowa w ust. 1 nie tylko przysługuje osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadającej taki wpis ale także pracodawcy oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy. Powstaje zatem pytanie dlaczego w zaistniałej sytuacji istnienia dwóch sprzecznych ze sobą orzeczeń lekarskich co do stanu zdrowia Skarżącego, KSP jako organ I instancji poniechał złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego z [...] października 2017 r. nr [...] potwierdzającego zdolność Skarżącego do wykonywania zawodu pracownika ochrony fizycznej. Sąd zauważa, że w dniu 31 października 2017 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych KSP wpłynęło z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W, orzeczenie lekarskie o nr [...] z dnia [...] października 2017r., stwierdzające, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej wydane przez uprawnionego lekarza, zaś Skarżący złożył w dniu 24 października 2017 r. do organu orzeczenie korzystne dla siebie. Tym samym, jak to wynika z akt sprawy, najpóźniej w dniu 31 października 2017 r. organ miał wiedzę, że zostały wydane dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia lekarskie, zaś w tym dniu 30 - dniowy termin do złożenia odwołania przez organ od korzystnego dla Skarżącego orzeczenia lekarskiego z [...] października 2017 r. jeszcze nie minął. Idąc tym tokiem rozumowania, Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Gdyby uprawniony organ Policji w zaistniałej sytuacji wniósł odwołanie od orzeczenia lekarskiego z [...] października 2017 r. nr [...] to wszczęta została by procedura kontrolna, o której mowa w art. 34 ust. 3 u.o.m., zaś kwestia przydatności Skarżącego do wykonywania zawodu pracownika ochrony zostałaby prawomocnie rozstrzygnięta w myśl art. 34 ust. 4 -6 u.o.m., które stanowią, że: " 4. Lekarz lub psycholog, za którego pośrednictwem jest wnoszone odwołanie przekazuje je wraz z dokumentacją badań oraz oświadczeniem lub dokumentacją, o których mowa w art. 33 ust. 2, do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. 5. Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. 6. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne." Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że w konsekwencji doszło także do naruszenia art. 32 pkt 3 u.o.m. bowiem skoro organy Policji nabrały uzasadnionego podejrzenia utraty przez Skarżącego zdolności fizycznej lub psychicznej do wykonywania zdań pracownika ochrony fizycznej to w takich sytuacjach ustawodawca przewidział procedurę odwoławczą także dla organu Policji. Natomiast nie do zaakceptowania jest takie postępowanie organu, który podejmuje niekorzystną decyzje dla strony, w sytuacji gdy istniejące wątpliwości mogły być wyjaśnione także przez organ przez wniesienie odwołania od orzeczenia nr [...]. Tym samym organ, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi także dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny spornych decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do zweryfikowania stanu zdrowia Skarżącego w oparciu o procedurę przewidzianą w art. 32 pkt 3 u.o.m. skoro terminy odwołania już upłynęły. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło