VI SA/Wa 1488/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-08

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający oszczędności, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy też jedynie w zakresie częściowym (zwolnienie od części kosztów), jeśli ponoszenie pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo posiadania dochodów z działalności gospodarczej i pewnych oszczędności, znajduje się w sytuacji, w której ponoszenie pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. W związku z tym, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść przynajmniej część tych kosztów, w tym wpis sądowy.
Stan faktyczny
Skarżący A. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód około 1200 zł brutto. Wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci utrzymuje rodzinę. Posiada również lokatę oszczędnościową na kwotę 3000 zł. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla skarżącego A. F. adwokata, 2. odmówić przyznania A. F. prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a: 1. ustanowić dla skarżącego A. F. adwokata, 2. odmówić przyznania A. F. prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. F. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z wyjaśnień skarżącego i przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójka małoletnich dzieci. Skarżący uzyskuje dochód z działalności gospodarczej, który oszacował na kwotę około 1 200 złotych brutto miesięcznie. Powyższą okoliczność potwierdza zeznanie podatkowe skarżącego za rok 2013, zgodnie z którym przy przychodzie 83 146 złotych i kosztów jego uzyskania na poziomie 68 736 złotych dochód skarżącego sięgnął kwoty 14 409 złotych. Z kolei w 2014 roku przychód skarżącego sięgnął kwoty 45 519 złotych przy kosztach jego uzyskania na poziomie 40 163 złotych co pozwoliło skarżącemu osiągnąć dochód na poziomie 5 355 złotych. Żona skarżącego prowadzi gospodarstwo rolne, z którego dochód skarżący oszacował na kwotę 3 600 złotych rocznie. Zarazem, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący przedstawił wydruk z należącego do niego rachunku bankowego prowadzonego w [...]. obejmujący zestawienie operacji dokonywanych w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2014 roku, na którym początkowe saldo wyniosło 1 047 złotych a końcowe 149 złotych. Skarżący przedłożył także rachunek bankowy terminowej lokaty oszczędnościowej na kwotę 3 000 złotych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż skarżący uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który to dochód pozwolił mu na wygospodarowanie kwoty 3 000 złotych i założenie lokaty oszczędnościowej. Nie znajduje się on zatem w sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego, przynajmniej w części obejmującej obowiązek zapłaty wpisu sądowego, który na aktualnym etapie postępowania wynosi 156 złotych. Jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i oświadczeń skarżącego wynika, iż, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. W szczególności wskazać należy na fakt, że skarżący wraz z żoną wychowują dwójkę małoletnich dzieci. Zarazem dochód żony skarżącego z prowadzenia gospodarstwa rolnego jest minimalny i w istocie rodzina utrzymuje się z dochodów skarżącego z działalności gospodarczej, które także oscylują wokół kwoty tysiąca kilkuset złotych miesięcznie. Oczywistym jest, że z kwoty tej oboje muszą pokryć zarówno opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, koszt wyżywienia, ubrań, zarówno w stosunku do siebie jak i dzieci, objętych obowiązkiem szkolnym. Tym samym stwierdzić należy, iż z uwagi na skalę dochodów uzyskiwanych w rodzinie wnioskodawcy, poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania, skutkowałoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i członków jego rodziny. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło