VI SA/Wa 1489/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-25
Skład orzekający: Urszula Wilk, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, mimo twierdzeń strony o braku wpływu na powstanie naruszeń i zastosowaniu właściwej organizacji pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie naruszyły przepisów postępowania. Stwierdzono, że przedsiębiorca nie wykazał zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, co jest warunkiem wyłączenia odpowiedzialności. Ponadto, naruszenia nie wynikały z nieprzewidywalnych zdarzeń, a przedsiębiorca miał możliwość zapobiegania nieprawidłowościom. Zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 3821/85 było prawidłowe, gdyż obowiązywały one w dacie popełnienia naruszeń.Stan faktyczny
Spółka P. z o.o. została ukarana karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przerw i odpoczynków. Spółka odwołała się od decyzji, twierdząc, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń i zastosowała właściwą organizację pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał skargę spółki na decyzję GITD utrzymującą w mocy karę pieniężną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: "GITD") decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 72, art. 92a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, z późn. zm.), dalej: "u.t.d.", lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej: "rozporządzenie 561/2006", art. 1, art. 13, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie 3821/85", art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. sp. z o.o. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: "WITD") z [...] listopada 2014 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 18.600,00 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:
W dniach [...] lutego i [...] marca 2014 r. inspektorzy WITD dokonali kontroli Spółki w zakresie spełniania obowiązków wynikających z uregulowań ustawy o transporcie drogowym, Prawa o ruchu drogowym, przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców, rozporządzenia 561/2006 oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE. W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przypadki przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów bez przerw, skrócenie dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku oraz okazanie do kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowców. Z uwagi na stwierdzenie naruszeń powyższych przepisów Spółka wraz z protokołem kontroli nr [...] otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego.
WITD po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] listopada 2014 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 18 600 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka pismem z 2 grudnia 2014 r. złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2015 r. GITD utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów uzasadniających odstąpienie od norm pracy kierowców. GITD wskazał również, że nie dał wiary stwierdzeniu Spółki o dokonaniu błędnego wydruku zestawień i uznał, że wydruki przedstawione wraz z wyjaśnieniami 10 kwietnia 2014 r. stanowiły próbę uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie.
Rozpatrując odwołanie, GITD stwierdził, że kierowcy prowadzący pojazdy na terytorium Unii Europejskiej są zobowiązani do przestrzegania przepisów rozporządzenie nr 561/06. Organ zauważył, że kierowcy nie dochowali terminów wykonania wydruków z tachografów cyfrowych. GITD wyjaśnił przy tym, że opóźnienie wykonania wydruku jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy, nieuniknionych i niedających się przewidzieć nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. W ocenie organu Spółka nie wykazała, że okoliczności takie zaszły w przypadku naruszeń ujawnionych w toku przeprowadzonej kontroli.
GITD wskazał także, że Spółka jako strona postępowania administracyjnego skorzystała z prawa do obecności podczas przeprowadzania czynności dowodowych, w związku z czym zarzut wadliwego przeprowadzenia dowodu z przesłuchań kierowców należało uznać za niezasadny. Za nieuzasadnione organ uznał również stwierdzenie Spółki, że nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie strony i odmawiano wyjaśnieniom strony mocy dowodowej. GITD odnotował, że osoba zarządzająca transportem w Spółce odebrała w imieniu strony protokół kontroli, zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także prowadziła korespondencję z organem I instancji w sprawach związanych z postępowaniem administracyjnym, realizując uprawnienia strony wynikające z treści art. 10 k.p.a.
Rozpatrując odwołanie, GITD nie podzielił zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. i stwierdził, że organ I instancji wskazał podstawę prawną i wykazał okoliczności faktyczne każdego z naruszeń, za które nałożył karę pieniężną. Ponadto za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., wskazując, że organy administracji są zobowiązane do podejmowania działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia sprawy, a nie podejmowania jakichkolwiek działań. GITD za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w treści zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, podstawę prawną oraz dowody, na których się oparł, a którym odmówił mocy dowodowej, a także wskazał fakty stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na nieobowiązujących normach prawnych rozporządzenia nr 3821/85 organ po analizie przepisów przejściowych stwierdził, że uchylenie tego aktu normatywnego nastąpi dopiero 2 marca 2016 r., w związku z czym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ono część obowiązującego systemu prawa.
GITD wskazał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny i istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wskazane w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Organ zaznaczył jednak, że w jego ocenie nie zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność Spółki.
GITD stwierdził, że stosownie do art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać m.in. przepisów rozporządzenia nr 3821/85. Zdaniem organu Spółka ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek, a stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, przy czym przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy, co wyklucza zastosowanie art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. GITD stwierdził także brak podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d.
Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 22 kwietnia 2014 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją WITD oraz zasądzenie kosztów opłaty sądowej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. a w konsekwencji art. 107 § 1 k.p.a. przejawiające się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy na skutek nieprzeprowadzenia dowodów w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy, nieuwzględnienia dokumentów przedstawionych przez Spółkę;
2) art. 92b i art. 92c u.t.d. przez stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do ich zastosowania;
3) art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez zastosowanie w sprawie przepisów nieobowiązującego rozporządzenia nr 3821/85 oraz pominięcie treści dokumentu "PRAWO SOCJALNE W TRANSPORCIE DROGOWYM – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dyrektywa 2006/22/WE, rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 – Wytyczna nr 3".
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że w toku postępowania wykazała, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 92a i art. 92c u.t.d., a skarżąca w okresie objętym kontrolą nie miała wpływu na powstanie naruszeń. Spółka wskazała, że stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie omyłkowo przedstawionej ewidencji czasu pracy kierowców nieodzwierciedlającej faktycznych godzin pracy, która to omyłka została sprostowana w toku prowadzonego postępowania. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że nie została powiadomiona o wydaniu postanowienia o odrzuceniu dostarczonej przez nią poprawnej ewidencji czasu pracy kierowców.
Skarżąca stwierdziła, że GITD w sposób niewystarczający odniósł się do podniesionego przez nią zarzutu wystąpienia przesłanek wynikających wprost z art. 92b u.t.d., a organy nie wyjaśniły, czemu nie dały wiary dokumentacji przedstawionej przez Spółkę. Zdaniem skarżącej organ prowadząc czynności wyjaśniające, nie wykazał obiektywizmu, gdyż powinien był przesłuchać kierowców w celu ustalenia wpływu Spółki na powstałe naruszenia. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organy rozpatrując sprawę, nie uwzględniły dokumentu "PRAWO SOCJALNE W TRANSPORCIE DROGOWYM – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dyrektywa 2006/22/WE, rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 – Wytyczna nr 3".
Zdaniem skarżącej organ nie poddał ocenie materiału dowodowego, a jedynie ograniczył się do jego zgromadzenia. Skarżąca podniosła, że dotyczy to w szczególności ustalenia obowiązującej w Spółce organizacji i dyscypliny pracy. Skarżąca podkreśliła przy tym, że kierowcy odbyli szkolenie w zakresie prawidłowego postępowania w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych sytuacji i wykonali wymagane wydruki z tachografów w odpowiednim czasie. W ocenie Spółki zachodziły jednocześnie okoliczności uwalniające zarówno ją, jak i kierowców od poniesienia odpowiedzialności.
Zdaniem skarżącej organ nie przeprowadzając dowodów wskazanych przez Spółkę, pozostawił bez wyjaśnienia szereg kwestii mających w ocenie skarżącej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do arbitralności wydanej decyzji i oparcia odpowiedzialności Spółki na zasadzie domniemania winy, a nie na podstawie zgromadzonych i prawidłowo ustalonych dowodów. Skarżąca zarzuciła przy tym, że organy założyły, iż dowody wskazywane przez Spółkę są nieprzydatne dla wykazania przesłanek egzoneracyjnych.
Skarżąca zarzuciła również organom zastosowanie nieobowiązującego rozporządzenia nr 3821/85 i wskazała, że wskazany akt normatywny nie obowiązywał już w dacie wydania obu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie 9 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy i zwrócenie się do Sądu Okręgowego w [...] o nadesłanie treści rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt [...], argumentując, że treść wyroku będzie miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu, gdyż informować będzie o kwestii rzekomego wprowadzenia WITD w błąd co do przedstawienia nieprawdziwych danych.
Sąd na wniosek skarżącej odroczył rozprawę i zwrócił się do Sądu Okręgowego w [...] o nadesłanie odpisu wyroku bądź udzielenie informacji, na jakim etapie procesowym znajduje się przedmiotowa sprawa. Pismem datowanym na 16 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w [...] przesłał odpis wyroku z [...] lutego 2016 r. umarzający postępowanie prowadzone przeciwko osobie zarządzającej transportem zatrudnionej w Spółce wobec przedawnienia karalności wykroczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Jednocześnie stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy przedstawionych Sądowi prowadzi do stwierdzenia, że ustalenia poczynione przez organy obu instancji są prawidłowe i nie można im zarzucić naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika stwierdzone w toku przeprowadzonej w dniach [...] lutego i [...] marca 2014 r. kontroli naruszenie przepisów dotyczących pracy kierowców. Fakt ten został potwierdzony przez skarżącą, która w toku postępowania wnioskowała o przeprowadzenie dowodów z zeznań kierowców m.in. na okoliczność braku wpływu Spółki na powstałe naruszenia (karta nr 266 akt administracyjnych sprawy). Stan ten został ustalony na podstawie zestawienia zaświadczeń pracy kierowców sporządzonych w formie wydruków z systemu komputerowego przedstawionych jako autentyczne w toku wspomnianej kontroli, przy czym, co należy zaznaczyć, osoba przekazująca dokumenty została pouczona o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 270 § 1 Kodeksu karnego (karta nr 68 akt administracyjnych sprawy). Jednocześnie należy odnotować, że 30 września 2014 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania kierowców wskazanych przez Spółkę, którzy zaprzeczyli naruszeniu przepisów dotyczących czasu obowiązkowych przerw i odpoczynków oraz stwierdzili, że w ich ocenie czas pracy i odpoczynków był zgodny z obowiązującymi normami. Odnotować przy tym należy, że przesłuchiwani kierowcy nie przedstawili żadnych dowodów czy dodatkowych okoliczności potwierdzających złożone przez nich oświadczenia, a jedynie wskazali, iż ich potwierdzeniem jest kopia ewidencji czasu pracy przesłana przez pracodawcę (karty nr 299 – 304 akt administracyjnych sprawy). W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zdaniem Sądu uznał stan faktyczny za dostatecznie ustalony na podstawie dokumentów pozyskanych w toku kontroli i nie dał wiary wartości dowodowej przedstawionych w późniejszym okresie oświadczeniom kierowców i zmienionemu zestawieniu czasu pracy kierowców.
Mając powyższe na uwadze i jednocześnie odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organy zasad prowadzenia postępowania dowodowego, wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie stosownie do treści art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Rozwinięcie wskazanych zasad znajduje w postanowieniach rozdziału 4 k.p.a., który m.in. w art. 77 § 1 stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Analizując treść powyższych przepisów, stwierdzić należy, że organy administracji mają obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, kierując się zasadą prawdy obiektywnej i z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Jednocześnie nie oznacza to, że organy mają obowiązek podejmowania wszelkich działań dowodowych w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym, ale muszą podejmować wyłącznie te działania, które z uwagi treść norm prawnych znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, służą ustaleniu okoliczności istotnych w określonej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 506/98). Podejście odmienne, tj. polegające na zbieraniu wszelkich dowodów na wszystkie możliwe okoliczności sprawy niezależnie od ich stopnia istotności stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady szybkości i ekonomiki postępowania. Należy przy tym odnotować, że w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie oznacza to jednocześnie, że organ musi uwzględnić każdy zgromadzony w sprawie dowód, ale powinien w myśl art. 107 § 3 k.p.a. wskazać w uzasadnieniu faktycznym decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z powyższego przepisu wynika, że organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne nie ma obowiązku uwzględnienia każdego dowodu przedstawionego przez stronę postępowania, ale ma obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodowej dopuszczonych dowodów.
Mając na uwadze omówione powyżej zasady prowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się ich uchybienia w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano powyżej, organ dopuścił dowód ze skorygowanego zestawienia pracy kierowców, przy czym na podstawie całokształtu zebranych materiałów uznał dokument przedstawiony przez Spółkę za niewiarygodny i mający na celu uniknięcie ciążącej na niej odpowiedzialności. Wyjaśnić przy tym należy, że uznanie przedstawionego dokumentu za niewiarygodny nie jest tożsame z odmową przeprowadzenia dowodu i wydaniem stosownego postanowienia. Ocena merytorycznej wartości dowodu jest bowiem czynnością następującą po uznaniu przez organ określonego środka dowodowego za dopuszczalny czy celowy. Ponadto zauważyć należy, że organ dopuścił i przeprowadził 30 września 2014 r. dowód z zeznań kierowców. W przesłuchaniu wezwanych osób uczestniczył przedstawiciel Spółki, który zgodnie z treścią art. 79 § 2 k.p.a. mógł zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia. W tym miejscu wskazać należy, że wprawdzie w myśl art. 7 k.p.a. ciężar prowadzenia postępowania administracyjnego ciąży na organie administracji, ale nie wyklucza to obowiązku strony do współprzyczynienia się do zapewnienia pełnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w drodze złożenia wyjaśnień lub przytoczenia innych dowodów w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 grudnia 1996 r., sygn. akt A/Łd 2620/95). W konsekwencji oznacza to, że skarżąca pomimo istniejącej możliwości nie wykazała w toku prowadzonych przesłuchań, a wręcz nie dążyła do wykazania, braku swojego wpływu na stwierdzone naruszenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd rozpatrując skargę nie dopatrzył się w działaniu organów naruszenia zasad prowadzenia postępowania. Jednocześnie należy przyznać skarżącemu rację w zakresie zarzutu lakoniczności odniesienia się do przyczyn niedania mocy dowodowej poszczególnym dowodom. Jednakże w ocenie Sądu, pomimo że działanie takie formalnie prowadzi do naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., to w realiach rozpatrywanej sprawy nie można stwierdzić, aby postępowanie takie miało wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Zauważyć bowiem należy, że naruszenie wspomnianych norm przy uwzględnieniu całokształtu rozpatrywanej sprawy dotyczyło wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, wydając rozstrzygnięcie, a nie czynności, na których podstawie zostało wydane samo rozstrzygnięcie.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydziału [...] z [...] lutego 2016 r. jest wyrokiem, którego mocą umorzono postępowania w stosunku do pracownika Spółki odpowiedzialnego za zarządzenie transportem z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia. Tym samym wyrok ten nie jest prawomocnym wyrokiem skazującym, o którym mowa w art. 11 p.p.s.a. wobec czego jest on niewiążący dla Sądu w zakresie ustaleń co do popełnienia przestępstwa. Odnotować przy tym należy, że postępowanie karne zostało umorzone z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.), a nie ze względu na fakt, że czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.) bądź z uwagi na brak znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).
Niezależnie od powyższego Sąd analizując niniejszą sprawę, doszedł do wniosku, że nie zaszły przesłanki umożliwiające umorzenie postępowania na podstawie art. 92b ust. 1 ani art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087) oraz zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Odnotować należy, że konstrukcja przytoczonego przepisu w celu uniknięcia odpowiedzialności wymaga spełnienia obu warunków (zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz zapewnienie prawidłowych zasad wynagradzania) i niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje niemożliwość zastosowania instytucji przewidzianej w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego Spółka nie wykazała zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zdaniem Sądu o zapewnieniu właściwej organizacji i dyscypliny pracy można mówić nie w przypadku przyjęcia stosownej dokumentacji, ale jej wdrożenia, na którą składa się nie tylko zaznajomienie pracowników z właściwymi dokumentami czy przeprowadzenie szkolenia bądź szkoleń okresowych, ale również egzekwowanie postanowień wynikających z tych dokumentów. W ocenie Sądu nie chodzi tu o osiągnięcie stanu, w którym zatrudnieni kierowcy nie popełniają w ogóle naruszeń obowiązujących norm, ale zapewnienie sytuacji, w której naruszenia takie o ile w ogóle występują, mają charakter incydentalny, a nie systemowy lub do niego zbliżony. Tymczasem ilość naruszeń stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli w ocenie Sądu wskazuje, że w analizowanym przypadku zabrakło elementu egzekwowania wprowadzonych postanowień z zakresu organizacji i dyscypliny pracy. W konsekwencji oznacza to, że nie można uznać, iż Spółka zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy, tj. spełniła jeden z warunków niezbędnych do zastosowania wyłączenia jej odpowiedzialności na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d.
Zgodnie z kolei z przepisem art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 tej ustawy, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podobnie jak w przypadku art. 92b ust. 1 u.t.d. również ten przepis wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek (brak wpływu na powstanie naruszenie oraz wystąpienie naruszenia na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć) i niespełnienie jednej z nich skutkuje niemożliwością zastosowania przytoczonego przepisu. W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 10 ust. 2 rozporządzenie nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006, a także wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Powyższe zdaniem Sądu oznacza, że przedsiębiorca transportowy przez wydawanie poleceń kierowcom, wprowadzenie prawidłowej organizacji i dyscypliny pracy i jej egzekwowanie ma możliwość zapobieżenia powstawaniu naruszeń norm popełnianych przez zatrudnianych kierowców. Jednocześnie należy wskazać, że okoliczności wystąpienia naruszeń nie wskazują, że spowodowane one były zdarzeniami i okolicznościami, których Spółka nie mogła przewidzieć. W ocenie Sądu okoliczności takie jak wypadki i kolizje drogowe oraz krótko- i długotrwałe remonty są co do zasady zwykłymi zdarzeniami, z którymi musi liczyć się użytkownik drogi, w tym również przedsiębiorca przewozowy. W konsekwencji powyższego zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił brak wystąpienia przesłanek zaniechania wszczęcia bądź umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji przez zastosowanie w sprawie przepisów nieobowiązującego rozporządzenia nr 3821/85 oraz pominięcie treści dokumentu "PRAWO SOCJALNE W TRANSPORCIE DROGOWYM – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dyrektywa 2006/22/WE, rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 – Wytyczna nr 3" Sąd nie podzielił tego zarzutu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że rozporządzenie nr 3821/85 zostało uchylone przepisem art. 47 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L z 2014 r. nr 60, str. 1). Jednakże w myśl art. 48 akapit 2 i 3 rozporządzenie to ma zastosowanie od 2 marca 2016 r., z zastrzeżeniem art. 24 (zatwierdzanie instalatorów, warsztatów i producentów pojazdów), art. 34 (użytkowanie kart kierowcy i wykresówek) i art. 45 (zmiany w rozporządzeniu nr 561/2006), które mają zastosowanie od 2 marca 2015 r. W ocenie Sądu oznacza to, że do naruszeń wykrytych w toku przeprowadzonej kontroli mają zastosowanie przepisy rozporządzenia 3821/85 obowiązującego w dacie ich popełnienia. Podobne stanowisko na gruncie przepisów prawa krajowego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10, oraz z 17 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1354/11 (orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analizując zarzut pominięcia przez organy administracji treści dokumentu "PRAWO SOCJALNE W TRANSPORCIE DROGOWYM – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dyrektywa 2006/22/WE, rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 – Wytyczna nr 3" wskazać należy, że nie ma on charakteru wiążącego i stanowi jedynie wytyczne, które powinny być uwzględniane w toku wykładni obowiązujących przepisów, w celu zapewnienia spójnego ich wdrażania na obszarze Unii Europejskiej. Tym samym w ocenie Sądu nie można skutecznie formułować zarzutu niezastosowania przez organ dokumentu nieposiadającego mocy wiążącej i niezawierającego powszechnie wiążących przepisów. Na marginesie powyższego Sąd zwraca uwagę, że zalecenie odstąpienia od ścigania za złamanie przepisów i wykazania tolerancji w przypadku oceny indywidualnych przepisów dotyczy sytuacji wyjątkowych takich jak wskazane w analizowanym dokumencie przypadków przestawienia pojazdu na polecenie odpowiednio umocowanych organów bądź ich reprezentantów wydane w czasie wykorzystywania dziennego lub tygodniowego odpoczynku. W ocenie Sądu oznacza to, że organy egzekwujące przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców powinny wykazać indywidualne podejście do rozpatrywanych spraw, przy czym, jeżeli nie stwierdzą wystąpienia okoliczności szczególnych przemawiających za odstąpieniem od ścigania za złamanie przepisów, powinny zgodnie z zasadami ogólnymi podjąć i prowadzić właściwe postępowanie. Odmienne podejście i przyjęcie, że jakiekolwiek okoliczności uzasadniają odstąpienie od karania naruszeń przepisów, prowadziłoby do faktycznego uchylenia mocy obowiązującej przepisów prawa przez dokument nieposiadający mocy wiążącej.
Uznając z powyższych przyczyn skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło