VI SA/Wa 1493/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę T. K. związana umową spółki cywilnej z J. K. i prowadząca wraz z nim Firmę H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] października 2007 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą nr rej [...], należącego do J. i T. K. prowadzącej Firmę H., prowadzonego przez kierowcę A. K. i stwierdzono naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Wszczęto postępowanie wobec przedsiębiorcy J. K., a następnie w stosunku do T. K.. W toku postępowania organ ustalił, że licencję na wykonywanie transportu drogowego ma tylko J. K. i powiadomił każdego ze wspólników tj. oddzielnie T. K. i J. K., że dodatkowo stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, gdyż T. K. nie posiada licencji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T. K. i J. K. kary pieniężne za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz karę pieniężną w wysokości łącznej 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jako podstawę prawną tej ostatniej kary organ podał art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125 z 2007 r. poz. 874 ze zmianami, dalej zwana u.t.d./ oraz lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji, co do kary za brak licencji organ wskazał, że przedsiębiorcami są T. K. i J K., którzy prowadzą wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą. T. K. nie posiada licencji uprawniającej do prowadzenia transportu drogowego. Decyzja została doręczona każdemu ze wspólników tj. J. K. i T. K. Odwołanie od decyzji złożyli T. K. i J. K., w części dotyczącej nałożenia kary 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, wnosząc o jej uchylenie. Wskazali, że spółka cywilna nie mogła dostać licencji, zatem licencję uzyskał tylko J. K., który zgodnie z uchwałą wspólnik zajmuje się transportem drogowym. J. K. posiada licencję i wykonuje usługi transportowe, zatem nie można mówić by transport drogowy był wykonywany bez licencji. Licencji transportowej nie muszą posiadać wszyscy wspólnicy. Transport drogowy prowadzi tylko J. K., a T. K. zajmuje się księgowością. Powołali się na pięć orzeczeń WSA w Warszawie, w których prezentowany był pogląd, iż dla prowadzenia transportu drogowego w formie spółki cywilnej wystarczy licencja posiadana przez jednego wspólnika. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000.00 zł na J. K. prowadzącego działalność gospodarczą w formie [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pkt 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000,00 zł w stosunku T. K. prowadzącej działalność gospodarczą w formie [...] za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Jako podstawę prawną decyzji organ przywołał: art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, art. 5, art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 1.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu na str. 2 organ podał, że : "licencji nie posiadała tylko T. K. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na T. K. kary pieniężnej w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i w tym zakresie postępowanie umarza." Dalej organ wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowi wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.t.d. licencji nie można odstępować osobom trzecim. Licencja jest uprawnieniem osobistym i nie może być przedmiotem obrotu prawnego ani użyczania. Wspólnik spółki cywilnej, który nie ma licencji, nie może wykonywać transportu drogowego korzystając z licencji drugiego wspólnika. Skoro wspólnik spółki cywilnej uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, określający jako przedmiot działalności transport drogowy, to ciąży na nim obowiązek uzyskania licencji. W sprawie podmiotem kontrolowanym nie była Firma H. , tylko przedsiębiorcy T. K. i J. K.. Wypis z licencji wydany został J. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Licencja ta nie może stanowić dokumentu uprawniającego przedsiębiorcę T. K. do wykonywania transportu. Organ I instancji niewłaściwie uznał, że podmiotem obciążonym karą powinien być również J. K., gdyż on miał licencję. Dlatego w tej części zaskarżoną decyzję należało uchylić i postępowanie umorzyć. Natomiast T. K. będąca odrębnym przedsiębiorcą powinna licencję posiadać. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję w części objętej pkt 2 wniosła T. K.. Wskazała na sprzeczność między treścią pkt 2 decyzji i treścią fragmentu uzasadnienia tej decyzji na stronie 2. Skarżąca wskazała, że decyzja I instancji powinna być uchylona w całości, gdyż została skierowana do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników. W decyzji, jako adresat podana jest Firma H., a także podany jest numer NIP i Regon spółki cywilnej, zatem ukarana została spółka cywilna, która nie może być stroną postępowania. W spółce istniał podział pracy i T. K. zajmowała się tylko sprawami biurowymi, administracyjnymi i sprzedażą, zaś J. K.-transportem. Tych okoliczności organ nie wziął pod uwagę. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wskazał, że decyzje obu instancji prawidłowo wymieniają nazwiska wspólników oraz nazwę spółki i są skierowane do wspólników, zaś NIP i Regon spółki są podane ze względu na ewentualne postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie przypomnieć należy, że przez T. K. zaskarżony został p. 2 decyzji utrzymujący w mocy decyzję nakładającą na T. K. prowadzącą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej [...] karę pieniężną w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Odnosząc się do dwóch pierwszych zarzutów podniesionych w skardze uznać należy, że są one częściowo słuszne, jednak nie w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Rację ma skarżąca, że na stronie 2 uzasadnienia decyzji organ błędnie podał, że "...uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na T. K. kary pieniężnej w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i w tym zakresie postępowanie umarza." Z pkt 1 sentencji decyzji i ze zdania poprzedzającego przytoczony fragment uzasadnienia oraz z dalszych części uzasadnienia decyzji, a w szczególności 2 ostatnich akapitów na stronie 3 oraz na stronie 4 wynika bez wątpliwości, że postępowanie zostało umorzone w stosunku do J. K., gdyż on wykonywał transport drogowy posiadając licencję, zaś kara została utrzymana w mocy w stosunku do T. K., która wykonywała transport drogowy bez licencji. Uznać więc należy, że na stronie 2 uzasadnienia decyzji, akapit trzeci, doszło do oczywistej omyłki pisarskiej i zamiast słów [...] wpisano słowa [...]. Jest to uchybienie procesowe, które nie wpływa na wynik sprawy, bowiem decyzja w całokształcie jest jasna i poddaje się kontroli oraz nie ma sprzeczności między sentencją i uzasadnieniem. Nie jest także trafny drugi zarzut podniesiony przez skarżącą dotyczący adresata decyzji I instancji. Z całokształtu materiału sprawy, a w szczególności z pism organu I instancji do stron wynika, że postępowanie toczyło się z udziałem dwóch przedsiębiorców: J. K. i T. K. [...]. W decyzji I instancji sporządzonej na specjalnym druku jako "nazwa przedsiębiorcy" wpisana została Firma H., a decyzja ta została doręczona oddzielnie T. K. i J. K. Z jej treści wynika wprost, że w ocenie organu spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, a w sprawie występuje dwóch osobnych przedsiębiorców T. K. i J. K. prowadzących działalność w formie spółki cywilnej. W tym stanie rzeczy nie ma wątpliwości, że adresatami decyzji I instancji było dwoje przedsiębiorców T. K. i J. K., do których decyzja została skierowana i wysłana. Wobec określenia z imienia i nazwiska każdego przedsiębiorcy oddzielnie i doręczenia decyzji każdemu z nich, nie można uznać, że decyzja została skierowana do spółki cywilnej zamiast do jej wspólników. Wskazać należy, że podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2007 r. I OSK 1555/06 /niepubl./, w którym wyjaśnił, że należy odróżnić skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną od omyłkowego oznaczenia strony. Umieszczenie w nazwie przedsiębiorcy na pierwszym miejscu nazwy i formy prowadzonej przez niego działalności, a dopiero na drugim miejscu imienia i nazwiska nie stanowi skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną. Gdy chodzi o zagadnienie najistotniejsze tj. czy posiadanie licencji transportowej przez jednego ze wspólników spółki cywilnej, których wspólnym celem gospodarczym jest wykonywanie transportu drogowego w ramach wspólnie założonego przedsiębiorstwa, uprawnia drugiego wspólnika do świadczenia usług transportowych w formie spółki cywilnej, wskazać należy, że w orzecznictwie zarysowały się w tej kwestii różnice poglądów. Obok orzeczeń cytowanych przez skarżącą w odwołaniu, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznawał, że posiadanie licencji przez jednego wspólnika uprawnia do wykonywania transportu w ramach spółki cywilnej, zapadały też wyroki odmienne, w których sądy uznawały, że w takiej sytuacji dochodzi w istocie do przekazania licencji osobom trzecim, co jest niedozwolone /por. wyrok WSA z 13 kwietnia 2006 r. VI SA/Wa 120/06, Lex nr 221769 i wyroki NSA z dnia 13 maja 2008 r. II GSK 103/08 i II GSK 106/08/. Wobec rozbieżności w orzecznictwie skład orzekający NSA przekazał składowi 7 sędziów NSA zagadnienie prawne w trybie art. 187 p.p.s.a. w przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości: "Czy w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca nie oznacza odstępowania licencji osobom trzecim albo przeniesienia uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.)?". Cytowane zagadnienie prawne wyłoniło się w sprawie, w której wspólnicy spółki cywilnej zatrudniali kierowcę, który prowadził pojazd, którym wykonywany był transport drogowy. NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 15 października 2008 r. II GPS 5/08 wyjaśnił, że: "W spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały NSA przypomniał, że spółka cywilna jest tylko stosunkiem obligacyjnym i nie ma podmiotowości prawnej. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że udzielenie licencji jednemu ze wspólników jest źródłem uprawnień spółki, bowiem licencja jest indywidualnym aktem prawnym wydawanym na wniosek zainteresowanego podmiotu (przedsiębiorcy) w celu uzyskania zgody na podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 13 ust.1 u.t.d. licencji nie można odstępować osobom trzecim. Uprawnienia z licencji przedsiębiorca może wykonywać osobiście lub przez kierowcę. Jeżeli przewóz wykonuje kierowca zatrudniony przez wspólników spółki cywilnej, to kierowca ten działa na rzecz wszystkich wspólników, także tych nieposiadających licencji. Wszyscy wspólnicy świadczą zatem usługę transportową obejmującą przewóz wykonywany przez kierowcę. W tym stanie rzeczy wspólnicy nie posiadający licencji świadczą usługi transportowe bez licencji. Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. stanowisko zajęte w uchwale składu 7 sędziów wiąże wszystkie sądy w tym znaczeniu, że odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w uchwale 7 sędziów wymaga przedstawienia przez skład orzekający nowego zagadnienia prawnego składowi 7 sędziów do rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej skład orzekający takiej konieczności nie uznał. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie ustalono stan faktyczny taki, jak omawiany w powołanej uchwale, pogląd wyrażony w uchwale znajduje zastosowanie przy ocenie prawnej kontrolowanej decyzji. Jest niesporne, że w sprawie niniejszej przewóz wykonywał kierowca zatrudniony w [...], zatem jego działanie było działaniem na rzecz obu wspólników, a więc także T. K., która nie posiadała licencji transportowej. Zasadnie zatem organ uznał, że poprzez działanie kierowcy wykonywała ona transport drogowy bez licencji i nałożył na skarżącą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zważywszy powyższe Sąd skargę oddalił.