VI SA/Wa 1500/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-09

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fundacja prowadząca działalność gospodarczą, której celem statutowym jest wspieranie sportów motorowych, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a przewóz samochodu rajdowego należącego do fundacji w celu jego przeglądu pogwarancyjnego podlega przepisom tej ustawy, w tym obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące?
Ratio decidendi
Fundacja wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, której przedmiotem działalności jest m.in. obsługa i naprawa pojazdów mechanicznych oraz działalność związana ze sportem, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przewóz samochodu rajdowego należącego do fundacji w celu jego przeglądu pogwarancyjnego, wykonywany w ramach tej działalności gospodarczej, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym obowiązkom uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące. Zlecenie takiego przewozu przez prezesa zarządu fundacji, działającego w imieniu fundacji, jest zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a nie stanowi przewozu prywatnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na fundację F. za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Fundacja twierdziła, że przewóz miał charakter prywatny, wykonywany przez jej prezesa, a nie w ramach działalności gospodarczej. Organy administracji uznały fundację za przedsiębiorcę, a przewóz za związany z jej działalnością gospodarczą, co skutkowało utrzymaniem kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Po kolejnym rozpoznaniu sprawy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę – pełnomocnika F. z siedzibą w S., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: K.p.a.), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) oraz lp. 1.4.1., 1.11.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r. z późn. zm.) Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: 1) wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz 2) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Powyższe ustalenia poczyniono w oparciu o protokół kontroli drogowej nr [...], mającej miejsce w dniu [...] lipca 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w O. Zatrzymanym pojazdem marki [...] o nr rej [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] kierował p. S. S. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wraz z przyczepą wynosiła 4850 kg. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 3500 zł na p. W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "H.". Powyższa decyzja została decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylona a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. organ I instancji nałożył na F. karę pieniężną w wysokości 6000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wykonywanie przewozu na potrzeby własne pojazdem, w którym nie jest zainstalowany przyrząd kontrolny. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2007 r. nałożył na F. karę pieniężną w wysokości 6000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wykonywanie przewozu na potrzeby własne pojazdem, w którym nie jest zainstalowany przyrząd kontrolny. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 573/09. W odwołaniu decyzji z dnia [...] września 2007 r. strona podnosi, iż organ niewłaściwie ustalił stronę niniejszego postępowania. Wskazuje, że wykonywany w dniu kontroli przewóz miał charakter prywatny i wykonywany był przez p. S. K. w celu dokonania przez C. z siedzibą w N. nieodpłatnego pogwarancyjnego przeglądu samochodu stanowiącego własność F. Skarżąca wskazuje, iż o prywatnym charakterze przewozu wykonywanego przez p. S. K. świadczą zeznania p. P. D. - w szczególności stwierdzenie, że zleceniodawcą przedmiotowego przeglądu był p. S. K., a nie F. Strona powołuje się na wyłączenie zawarte w art. 4 pkt 12 rozporządzenia Rady 9EWG) nr 3820/85 w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, zgodnie z którym przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów w celach prywatnych. Skarżąca wskazuje również że rozporządzenie 561/2006 zawiera analogiczne wyłączenie. Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych organ odwoławczy przede wszystkim ustalił właściwość prawa stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdzie przepis przejściowy, tj. art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1497), zgodnie z którym do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania kolejne nowelizacje ustawy o transporcie drogowym. Odwołując się do treści art. 42 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, iż w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Bezsprzeczny pozostaje fakt, iż kierowca okazał kontrolującym winietę dobową nr [...], która nie była wypełniona poprzez wpisanie nr rej. pojazdu. Powyższe równoznaczne jest z brakiem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Analiza przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych wskazuje, że opłatę drogową uiszcza się za przejazd konkretnego samochodu po drodze krajowej. Powyższe wynika chociażby z faktu, iż stawki opłat ustawa uzależnia m.in. od rodzaju pojazdu samochodowego oraz liczby osi oraz emisji spalin pojazdu. Wynika stąd, że udowodnienie przez przedsiębiorcę, że należna opłata została uiszczona, może nastąpić tylko poprzez okazanie dowodu uiszczenia opłaty, który pozwoli na przypisanie go do konkretnego pojazdu, przy użyciu którego w określonym czasie jest wykonywany transport drogowy. Winieta, z której nie wynika, iż dotyczy ona konkretnego pojazdu, nie może stanowić dowodu jej uiszczenia. Z okazanego w toku kontroli dowodu opłaty nie wynikało, że przedsiębiorca uiścił stosowną opłatę za przejazd pojazdem, którym w dniu kontroli wykonywał transport drogowy. W związku z tym, iż strona nie udowodniła, że uiściła opłatę za przejazd po drogach krajowych, stwierdzenie naruszenia o którym mowa w l.p. 1.4.1 ustawy o transporcie drogowym jest w pełni zasadne. Odnosząc się z kolei do naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące organ odwoławczy wskazał, że z treści 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. wynika wprost obowiązek zainstalowania i używania urządzenia rejestrującego w tych pojazdach, które są zarejestrowane Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Mimo obowiązku wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące przedmiotowy pojazd nie był w nie wyposażony. Powyższe potwierdza protokół kontroli podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez żadnych zastrzeżeń. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy stwierdza, iż dowody zgromadzone w niniejszej sprawie wskazują, że podmiotem, który w dniu kontroli wykonywał przewóz jest F. W wyjaśnieniach z dnia [...] maja 2005 r. p. S. K. stwierdził, że kierowca wykonywał usługę kierowania kontrolowanym pojazdem na rzecz F. Z protokołu przesłuchania świadka p. S. K. wynika, że kontrolowanym pojazdem przewożono samochód rajdowy należący do F. Świadek zeznał również, iż zawarł umowę z p. W. S., że będzie użyczał jego pojazdów i przyczep do przewozów samochodów rajdowych. Ponadto wyjaśnił, iż F. została założona przez niego i jej celem jest wspieranie jego startów w rajdach samochodowych. Ponadto w piśmie przesłanym przez C. wynika, że przewożony w dniu kontroli samochód rajdowy został sprzedany w dniu [...] kwietnia 2004 r. przez D., D. P., F. Przesłuchany w charakterze świadka p. P. D. wyjaśnił, że sprzedając przedmiotowy samochód rajdowy udzielił na niego słownej gwarancji polegającej na tym, że jeżeli sprzedany pojazd będzie w okolicach N., to dokona jego przeglądu. Wyjaśnił również, że przegląd przedmiotowego pojazdu odbył się w firmie D. dwa, trzy razy. Zleceniodawcą przeglądu był p. S. K. przy czy świadek wyjaśnił, iż nie wie jaką funkcję p. S. K. pełni w F. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone dowody wskazują na to, że kontrolowany przewóz odbywał się na rzecz F. Niewątpliwie przewóz dokonywany był w celu przeglądu pojazdu rajdowego należącego do F. w ramach udzielonej ww. fundacji słownej gwarancji przez firmę D. Kierując się zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego uznać należy, iż p. S. K. zlecając ten przewóz działał jako Prezes Zarządu F. w związku z czym to F. winna być stroną niniejszego postępowania. Nielogicznym jest bowiem przyjęcie, że p. S. K. jako osoba prywatna zlecała przewóz pojazdu rajdowego należącego do innego podmiotu w ramach łączącej ten podmiot umowy gwarancyjnej z firmą D. Jedynym bowiem podmiotem, który mógł być zainteresowany przewiezieniem samochodu rajdowego, a jednocześnie mógł zlecić jego przegląd była strona niniejszego postępowania działająca przez p. S. K. będącego Prezesem Zarządu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania. Wskazać należy, iż obowiązująca w dniu kontroli regulacja zawarta w rozporządzeniu 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym odsyłała do definicji przewozu drogowego zawartej w rozporządzeniu 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, Zgodnie z tą definicją za przewóz drogowy uznaje się każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. A zatem, jeżeli podmiot wykonywał taki przewóz - co w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości - winien zainstalować w pojeździe tachograf. Nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowanie wyłączenie, na które powołuje się strona, bowiem jak wskazano wyżej kontrolowany przewóz nie miał charakteru prywatnego, gdyż związany był z działalnością F. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik F. z siedzibą w S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności ustalenie, że przewóz samochodu osobowego w dniu 3 lipca 2004 r. był wykonywany przez F., nie miał natomiast charakteru wyłącznie prywatnego przewozu wykonywanego przez prezesa zarządu F. S. K., 2) art. 28 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że F. jest stroną niniejszego postępowania, 3) art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2004 r. poprzez błędne przyjęcie, że na F. spoczywał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, 4) art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2004 r. w zw. z art. 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż na F. spoczywał obowiązek zainstalowania w pojeździe wykorzystywanym podczas przewozu w dniu [...] lipca 2004 r. urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, zaś na kierowcy tego pojazdu obowiązek posiadania i okazania zapisów takiego urządzenia, 5) art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2004 r. poprzez błędne przyjęcie, iż F. naruszyła przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, a w konsekwencji bezpodstawne nałożenie na F. kary pieniężnej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy przewóz samochodu osobowego w dniu [...] lipca 2004 r. był wykonywany przez F. czy też miał charakter przewozu wyłącznie prywatnego wykonywanego przez p. S. K., zaś w przypadku uznania, że przedmiotowy przewóz był jednak wykonywany przez skarżącą - do rozstrzygnięcia, czy przewóz ten podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącej, Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów. Zdaniem skarżącej, z materiału dowodowego zebranego w toku kilkuletniego postępowania administracyjnego wynika, iż przewóz samochodu osobowego w dniu [...] lipca 2004 r. był wykonywany nie przez F., lecz przez S. K. na podstawie grzecznościowej nieodpłatnej umowy pomiędzy powiązanymi bliskimi więzami rodzinnymi osobami: S. K. i W. S., przy użyciu prywatnego samochodu W. S., miał zatem charakter przewozu prywatnego. Fakt ten potwierdzają zeznania świadka W. S., na które zresztą powołał się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji. Przedmiotowy przewóz wykonywany był przez S. K. w celu dokonania przez C. z siedzibą w N. na rzecz S. K. nieodpłatnego pogwarancyjnego przeglądu samochodu osobowego stanowiącego własność F. Organizując w/w przewóz S. K. nie działał w imieniu i na rzecz F. jako prezes zarządu tej fundacji, lecz w imieniu własnym, wykorzystując więzy towarzyskie i rodzinne. Na taki stan rzeczy wskazują przede wszystkim zeznania świadka P. D., który zeznał w toku postępowania, że zleceniodawcą przedmiotowego przeglądu technicznego był S. K., a nie skarżący F. W ocenie skarżącej, gdyby S. K. działał jako Prezes Zarządu F., a nie jako osoba prywatna, świadek P. D. niewątpliwie wskazałby na tę okoliczność. Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż świadek P. D. zeznał, iż nie wie, jaką funkcję w F. pełni S. K. Według skarżącej nie budzi najmniejszej wątpliwości to, iż gdyby S. K. działał w charakterze organu skarżącej, świadek P. D. miałby wówczas pełną wiedzę w kwestii funkcji S. K. w F. Brak tego rodzaju wiedzy po stronie świadka P. D. oraz przede wszystkim wskazanie przez tego świadka, iż zleceniodawcą przedmiotowego przeglądu technicznego był S. K., a nie F., świadczą w oczywisty sposób o tym, iż S. K. nie działał w imieniu skarżącego, działał natomiast wyłącznie jako osoba prywatna, tak dokonując przewozu samochodu, jak i zlecając jego pogwarancyjny przegląd serwisowi w N. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał w dalszej kolejności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ślad za organem pierwszej instancji, iż przedmiotowy przegląd był dokonywany przez C. na podstawie ustnie udzielonej gwarancji i był to trzeci lub czwarty przegląd przedmiotowego samochodu wykonywany przez ten serwis. Uwadze organów obu instancji umknął jednakże fakt, iż ostatni przegląd przewożonego w dniu [...] lipca 2004 r. samochodu był wykonywany w ramach nieodpłatnego przeglądu pogwarancyjnego, jak wskazał to świadek P. D. w piśmie z dnia [...] maja 2007 r., nie można zatem oceniać tego przeglądu w oparciu o ustną umowę gwarancji udzielonej przez serwis samochodowy F. na podstawie której to umowy gwarancji wykonywane były wcześniejsze przeglądy. W ocenie skarżącej, z powyższego wynika, iż przewóz w dniu [...] lipca 2004 r. nie był wykonywany przez F. a prywatnie przez S. K. Konsekwencją błędnych ustaleń faktycznych w sprawie jest błędne ustalenie strony niniejszego postępowania, co stanowi naruszenie art. 28 K.p.a. Ponieważ F. nie wykonywała przewozu w dniu [...] lipca 2004 r., niniejsze postępowanie nie dotyczy interesu prawnego tego podmiotu, w związku z czym skarżąca nie powinien być stroną niniejszego postępowania. Z ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd, że F. była jednak organizatorem przewozu samochodu osobowego w dniu [...] lipca 2004 r. skarżąca podnosi, iż przewóz ten nie podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty spoczywał, zgodnie z brzmieniem ustawy o transporcie drogowym w dniu [...] lipca 2004 r., na przedsiębiorcach wykonujących działalność przewozową jako swoją podstawową działalność gospodarczą oraz na przedsiębiorcach, dla których przejazd pojazdu miał charakter pomocniczy w stosunku do prowadzonej przez nich innej podstawowej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że w/w przepisy obejmują jedynie czynności podejmowane w ramach działalności gospodarczej, a nie poza tą działalnością, w szczególności czynności podejmowanych prywatnie przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą. Skarżąca podnosi, iż F. nie można uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, statutowym celem tej Fundacji jest wspieranie startów S. K. w rajdach samochodowych. Z ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r., Nr 46, poz. 203, z późn. zm.) każda fundacja może prowadzić działalność gospodarczą. Na gruncie ustawy o fundacjach można zatem wyróżnić takie czynności, które będą stanowiły wykonywanie działań statutowych, nie mieszczące się jednak w zakresie pojęcia działalności gospodarczej. Z ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd, że przewóz w dniu [...] lipca 2004 r. był wykonywany przez F. skarżący podnosi, iż czynność ta była wykonywana w ramach realizacji zadań statutowych fundacji, nie zaś w ramach prowadzonej przez F. działalności gospodarczej. Statutowy charakter działania polegającego na przewozie samochodu osobowego rajdowego w celu wykonania pogwarancyjnego serwisu tego samochodu mieści się w zakresie statutowych zadań F. - wspierania startów S. K. w rajdach samochodowych, pozostaje natomiast poza zakresem wykonywanej przez Fundację działalności gospodarczej. W tej sytuacji przyjąć należy, iż w świetle art. 4 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2004 r. na F. nie spoczywał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej. Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2004 r. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W ocenie skarżącej, odesłanie to budzi wiele wątpliwości interpretacyjnych; na potrzeby niniejszej sprawy wystarczy jedynie wskazać, że pojazd podczas przewozu wykonywanego w dniu [...] lipca 2004 r. był prowadzony przez S. S., który nie był pracownikiem F., w związku z czym choćby z tego względu przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego nie będą miały zastosowania do oceny zaistniałej sytuacji. W konsekwencji powyższego po raz kolejny stwierdzono, iż na F. nie spoczywał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej, odmienne stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego w tej kwestii prowadzi do naruszenia powołanych przepisów. W ocenie skarżącej, na F. nie spoczywał obowiązek zainstalowania w pojeździe wykorzystywanym podczas przewozu w dniu [...] lipca 2004 r. urządzenia rejestrującego z tych samych przyczyn, z jakich F. nie była zobowiązana do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przewóz z dnia [...] lipca 2004 r. wykonywany w ramach statutowej działalności F. uznać należy za niehandlowy przewóz w celach prywatnych w rozumieniu w/w rozporządzenia. W tych okolicznościach przyjąć należy, iż organ drugiej instancji w ślad za organem pierwszej instancji błędnie przyjął, iż skarżąca nie wykonała obowiązków określonych w powołanych przepisach, przez co doszło do ich naruszenia. W konsekwencji błędnego przyjęcia przez organ drugiej instancji, że na skarżącej ciążyły obowiązki określone w art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do nałożenia na F. kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Większość zarzutów w zasadzie sprowadza się do stanowiska, iż organy administracyjne w sposób niewłaściwy ustaliły stronę niniejszego postępowania. Zdaniem skarżącej, materiał dowodowy bezspornie wskazuje, że przewóz był wykonywany przez S. K. w celu dokonania nieodpłatnego pogwarancyjnego przeglądu samochodowego. Mają to potwierdzać zeznania świadka P. D. o jego niewiedzy jaką funkcję w F. pełni S. K. Powyższe stanowisko jest błędne. Kontrolowany pojazd stanowił wyłącznie własność F. Z tego powodu już choćby nie można uznać, że S. K. działał jako prezes przedmiotowej osoby prawnej, ale jako osoba prywatna. Swobodna ocena dowodów musi prowadzić do wniosku, że osoba prywatna nie ma żadnego interesu w zleceniu przeglądu samochodowego pojazdu, nie będącego jej własnością, innemu podmiotowi. Pozostałe zarzuty, oparte są na tezie, że przedmiotowy przewóz nie był wykonywany przez F. w ramach działalności gospodarczej. Organy administracyjne w sposób bezsporny ustaliły, że przedmiotowa osoba prawna jest przedsiębiorcą. Wynika to choćby z wpisu jej do Krajowego Rejestru Sądowego. W konsekwencji prawidłowo ustalono, że przedmiotowy przewóz był związany z działalnością gospodarczą. Mając powyższe na względzie, Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie zważył, iż organy I i II instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i kara pieniężna za powyższe naruszenie została wymierzona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r., którą po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę – pełnomocnika F. z/s w S., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. przede wszystkim art. 28 K.p.a., określającego status strony postępowania, oraz przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., dotyczących strony dowodowej ustaleń przeprowadzonego postępowania, a także przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 42 ust. 1, art. 87, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Sądu, organ odwoławczy ma rację stwierdzając, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia – zdaniem strony skarżącej niewłaściwego – strony niniejszego postępowania oraz charakteru dokonanego przewozu. W ocenie skarżącej przedmiotowy przewóz nie był wykonywany przez F. w ramach działalności gospodarczej, natomiast według organów orzekających w sprawie przedmiotowy przewóz był związany z działalnością gospodarczą F. F. została wpisana do Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej oraz Rejestrze Przedsiębiorców na mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2004 r. Sądu Rejonowego w [...] XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. W Dziale 2 Rubryka 1 - organ uprawniony do reprezentacji podmiotu ujawniono, że tym organem jest Zarząd, reprezentowany przez Prezesa Zarządu samodzielnie. Dalej ujawniono, że w skład Zarządu wchodzi wyłącznie p. K. S. Z ostatniego wypisu z KRS znajdującego się w aktach sprawy (z dnia [...] grudnia 2007 r.) wynika m.in., że sposób reprezentacji Fundacji pozostał niezmieniony - pełnił go jednoosobowy Zarząd w osobie. p. S. K. W Dziale 3 Rubryka 1 – Przedmiot działalności, wymieniono następujące dziedziny działalności: - obsługa i naprawa pojazdów mechanicznych, pomoc drogowa;- sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych;- wynajem samochodów osobowych;- reklama;- pozostałe formy kształcenia, gdzie indziej niesklasyfikowane;- działalność związana ze sportem;- działalność związana z poprawą kondycji fizycznej. W Dziale 3 Rubryka 3 – Cel działania organizacji, wymieniono: A) Wspieranie wszelkich inicjatyw zmierzających do poprawy poziomu bezpieczeństwa na drogach, a w szczególności wspomaganie rozwoju instytucji i jednostek realizujących zadania w zakresie utrzymania porządku i bezpieczeństwa na drogach; B) Propagowanie postaw i działań sprzyjających rozwojowi i promocji sportów motorowych; C) Upowszechnianie kultury fizycznej i sportu, w szczególności sportów motorowych; D) Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa na drogach publicznych; E) Integracja środowisk związanych z motoryzacją i sportami samochodowymi; F) wspieranie organizacyjne, rzeczowe i materialne dla osób fizycznych i jednostek organizacyjnych, które podejmują podobne działania. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie p. S. K. (z dnia [...] lipca 2004 r.), że nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby w momencie kontroli drogowej, tj. dnia [...] lipca 2004 r. przedmiot i cel działania Fundacji uległy zmianie ujawnionej w powołanym wyżej Rejestrze. I choć w aktach sprawy wielokrotnie powtarzane jest stwierdzenie (m.in. w protokole przesłuchania strony - p. S. K. – w dniu [...] lutego 2007 r.), że F. została założona przez p. S. K. w celu wspierania jego startów w rajdach samochodowych, to w świetle art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 1991 r. Nr 6, poz. 203, z późn. zm.) trudno uznać to za wyłączny cel i przedmiot działania F. Zgodnie bowiem z tym przepisem "Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami." Niewątpliwie ujawniony w Rejestrze podstawowy cel działania F., jakim jest poprawa poziomu bezpieczeństwa na drogach, mieści się w granicach przewidzianych w art. 1 ustawy o fundacjach. Nie wyklucza to, oczywiście, możliwości wspierania przez F. startów p. S. K. w rajdach samochodowych – ale nie może to być jedyny i wyłączny cel działania tej F. W konsekwencji należy uznać, że w dniu kontroli na drodze p. S. K. był Prezesem Zarządu F., której cele i przedmiot zostały ujawnione w cyt. wyżej Rejestrze, i których nie da się sprowadzić do wspierania startów p. S. K. w rajdach samochodowych. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o fundacjach, fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Działalność gospodarcza fundacji pozostaje więc (tzn. ma obowiązek pozostawać) w ścisłym związku z jej działalnością statutową. W wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 225/08, LEX nr 467688, stwierdzono wprost, że "2. Działalność gospodarcza fundacji ma z jednej strony pozostawać w ścisłym związku z prowadzoną działalnością statutową, z drugiej jednak strony nie może stanowić wyłącznego zadania fundacji. Efekty działalności gospodarczej mają zatem tylko uzupełniać środki przeznaczone na działalność statutową." Jednocześnie, jak uznał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 7 maja 2002 r., sygn. akt I CKN 162/00, LEX nr 55244, "Podporządkowanie rozmiarów działalności gospodarczej realizowanym przez fundację celom nie stwarza bezwzględnej konieczności przedmiotowego rozdzielenia omawianych sfer działania. Akcent trzeba bowiem kłaść nie na zagadnienie takich a nie innych postanowień statutowych, lecz na kwestię ich praktycznej realizacji, przy czym chodzić powinno jedynie o zachowanie akcesoryjności działalności gospodarczej względem działalności celowej (statutowej)." Jednocześnie pozostaje poza sporem, że samochód rajdowy [...] stanowił własność F. mającej prawo prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu kontroli był on przewożony pojazdem dostawczym marki [...] o nr rej [...] na przyczepie marki [...] o nr rej. [...], pozostającym we władaniu firmy H., z G. do N., w celu dokonania przeglądu pogwarancyjnego. W świetle danych ujawnionych w Rejestrze F. działanie to wyraźnie mieściło się w ramach zakładanej działalności gospodarczej F. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że przeprowadzone w sprawie dowody wskazują na to, że kontrolowany przewóz odbywał się na rzecz F. Niewątpliwie przewóz dokonywany był w celu przeglądu pojazdu rajdowego należącego do F. w ramach udzielonej F. słownej gwarancji przez firmę D. Pan S. K. zlecając ten przewóz działał jako Prezes Zarządu F. Dostrzegając bowiem – jak podnosi to pełnomocnik strony – wielość ról, w jakich występuje człowiek we współczesnym społeczeństwie, należy zarazem zauważyć, iż przyjęcie, że p. S. K. jako osoba prywatna zlecał przewóz pojazdu rajdowego należącego do innego podmiotu (F.) w ramach łączącej ten podmiot umowy gwarancyjnej z firmą D., przeczy zasadom logiki. Jedynym bowiem podmiotem, który mógł być zainteresowany przewiezieniem samochodu rajdowego, a jednocześnie mógł zlecić jego przegląd, była F., reprezentowana przez p. S. K., będącego Prezesem Zarządu F. W związku z powyższym należy uznać, iż organy obu instancji orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stronę niniejszego postępowania. W ustalonym stanie sprawy, zwłaszcza przy uwzględnieniu powołanych wyżej ocen odnoszących się do działalności gospodarczej fundacji, uznanie przez organ odwoławczy, że dokonany przewóz był związany z działalnością gospodarczą F., Sąd uznał za prawidłowe. Za tą oceną przemawia zarówno ustalony zakres działalności gospodarczej F., fakt posiadania przez nią osobowości prawnej, jak i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w myśl którego przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Należy przy tym wyraźnie wskazać, że w rozpatrywanej sprawie, na gruncie obowiązującego porządku prawnego, oświadczenie p. K., iż nie wykonuje on (tzn. osobiście) działalności gospodarczej, nie ma znaczenia prawnego. Podmiotem postępowania jest bowiem F., posiadająca osobowość prawną, którą jako jedyny reprezentuje skarżący, mający prawo dysponowania majątkiem F. Jeśli F. ta wykonuje działalność gospodarczą zgodną z wpisem do Rejestru (tzn. naprawę pojazdu mechanicznego), to ewentualny brak spełnienia innych wymaganych warunków formalnych (np. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, uzyskania numeru REGON, itp.), a więc czynności, które mają w istocie charakter deklaratoryjny, nie oznacza, iż skarżący nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W konsekwencji, w ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, iż przedmiotowy przewóz był wykonywany w ramach realizacji zadań statutowych F., nie zaś w ramach prowadzonej przez F. działalności gospodarczej. Już na marginesie należy zwrócić uwagę, iż przyjęcie argumentacji strony skarżącej, że przedmiotowy przewóz miał charakter niehandlowego przewozu w celach prywatnych i mieścił się w zakresie statutowych zadań F. sprowadzających się – zdaniem skarżącej i jego pełnomocnika – do wspierania startów p. S. K. w rajdach samochodowych, może w istocie prowadzić do wniosku, że powołanie F. miało charakter czynności pozornej, mającej na celu obejście przepisów podatkowych poprzez skorzystanie z ulg podatkowych przysługującym fundacjom. Rozstrzygnięcie tej kwestii leży jednak poza zakresem kognicji Sądu i nie jest przedmiotem sprawy i rozpatrywanej skargi. Reasumując, w ocenie Sądu, w przedstawionej sytuacji organ odwoławczy zasadnie przyjął, że przedmiotowy przewóz podlegał jednak przepisom ustawy o transporcie drogowym, i z tej racji na skarżącym ciążyły obowiązki określone w art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, których naruszenie spowodowało nałożenie na F. kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy. Sąd uznał też, że m.in. w wyniku wielokrotnego rozpatrywania sprawy jej wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione i właściwie ocenione, a co za tym idzie – nie sposób zgodzić się z podniesionym przez stronę skarżącą zarzutami naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., tym bardzie, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. naruszenie tych przepisów powinno mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu Sąd jednak nie stwierdził. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło