VI SA/Wa 1504/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w żądanym zakresie. S. S. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym przyznanie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Podkreślił, iż otrzymuje emeryturę w kwocie [...] złotych netto, natomiast jego żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] złotych a syn w kwocie [...] złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub kopia decyzji organu rentowego), b/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę), c/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego przez syna skarżącego wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę), d/ wyliczenia obejmującego niezbędne miesięczne wydatki ponoszone przez skarżącego, jego żonę i syna, e/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jak również przez jego żonę i syna rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki osoby te posiadają, jeżeli natomiast nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący przedłożył: a/ decyzję o waloryzacji i ustaleniu aktualnej wysokości otrzymywanej przez niego emerytury, b/ zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez jego żonę, c/ zaświadczenie wydane przez Powiatowy Urząd Pracy o zarejestrowaniu syna skarżącego w ewidencji osób bezrobotnych. Skarżący wyjaśnił w złożonym piśmie przewodnim, że omyłkowo podał informacje o wynagrodzeniu syna, nie wiedział bowiem, że jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Natomiast, mimo wezwania referendarza sadowego skarżący nie załączył wyciągu z rachunku bankowego, ani też nie wypowiedział się, czy taki rachunek posiada sam, czy też ewentualnie czy rachunek bankowy posiada żona lub jego syn. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna, pomijała bowiem kwestię rachunku bankowego. Nie jest tym samym wiadome, czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują rachunkiem bankowym. Tymczasem, jeżeli skarżący, lub jego żona, czy też syn dysponują rachunkiem bankowym, niewątpliwe dopiero możliwość analizy skali wpływów i wydatków, a także salda pozwoliłaby na dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Natomiast, w sytuacji, w której skarżący nie udostępnił powyższego dokumentu, jak również nie złożył odpowiedniego oświadczenia, że rachunku bankowego nie posiada, pomimo skierowanego do niego wezwania, na rozpoznającym wniosek nie ciąży obowiązek żądania dalszego uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty (p. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 17/04). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.