VI SA/Wa 1507/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. G. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący A. G. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że od trzech lat "w sumie nie osiągnął dochodu". Jednocześnie oświadczył, że co miesiąc łoży na utrzymanie córki. Skarżący posiada rozdzielność majątkową z żoną, której pomaga dzięki swoim rodzicom. Skarżący stwierdził, że żyje na skraju nędzy i nie jest w stanie pokryć wydatku w wysokości 100 zł bez uszczerbku utrzymania siebie i córki. Dodał, iż jego jednoosobowa działalność gospodarcza od 2,5 roku nie przyniosła dochodu m.in. na skutek wydania przez Ministra Finansów zaskarżonego aktu. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2010, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) dokumentów potwierdzających istniejącą pomiędzy skarżącym a jego żoną rozdzielność majątkową, d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, a jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych Sąd wzywa do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu [...] października 2011 r. (odbiór korespondencji kwitował osobiście skarżący [...]). Dotychczas nie zostało ono wykonane. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. W tym miejscu podkreślić należy, że jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania, Sąd (referendarz sądowy) musi ustalić, czy skarżący wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa. Tymczasem okoliczność, iż skarżący nie przedstawił dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania, uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 967/06). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.