VI SA/Wa 1522/13
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-06
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) z powodu niewywiązania się z wezwania sądu do przedłożenia dokumentów finansowych, które są niezbędne do oceny jej stanu majątkowego?Ratio decidendi
Spółce odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy nie wykaże ona, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. Niewywiązanie się z wezwania sądu do przedłożenia dokumentów finansowych, które są kluczowe dla oceny jej stanu majątkowego, uniemożliwia sądowi dokonanie takiej oceny i stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową, podając dane o kapitale zakładowym, stracie za rok 2014 i środkach na rachunku bankowym. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, czego spółka nie uczyniła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1522/13 oddalającego skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie oraz sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych..
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec czerwca 2016 r.,
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 28 lipca 2016 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane.
W przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie odrzucił ww. zażalenie, a postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. stwierdzono, że wyrok z dnia 16 maja 2014 r. jest prawomocny od dnia 19 stycznia 2016 r. Jednakże w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej cyt. jako p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o prawo pomocy został zawarty w zażaleniu złożonym w toku postępowania i – pomimo stwierdzenia prawomocności wyroku z dnia 16 maja 2014 r. – podlega rozpoznaniu przez referendarza sądowego.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło