VI SA/Wa 1548/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-01
Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Agnieszka Łąpieś – Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył opłatę abonamentową za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w lokalu o charakterze hotelowym, pomimo twierdzeń strony o rejestracji odbiorników w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłaty abonamentowe są należne za używanie odbiorników, a obowiązek ich rejestracji spoczywa na użytkowniku. Domniemanie prawne z art. 48 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji, zgodnie z którym posiadanie sprawnego odbiornika jest równoznaczne z jego używaniem, zostało prawidłowo zastosowane. Strona skarżąca nie przedstawiła jednoznacznych dowodów na zarejestrowanie odbiorników w momencie kontroli, a protokół kontroli, podpisany bez uwag, potwierdzał stan faktyczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej nakładającą na W. K. obowiązek uiszczenia opłaty za używanie 4 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w części hotelowej budynku. Kontrola wykazała, że odbiorniki były sprawne i gotowe do odbioru. Strona skarżąca twierdziła, że nie wiedziała o obowiązku rejestracji wszystkich odbiorników i że zgłosiła je do rejestracji w dniu kontroli. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Dyrektor Generalny Poczty Polskiej nakazał Panu W. K. dokonania rejestracji odbiorników i ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników w wysokości 1.848 zł.
Podstawą faktyczną powyższego rozstrzygnięcia było przeprowadzenie w dniu [...] września 2004 r. w lokalu użytkowym zajmowanym przez "M." kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych. W wyniku kontroli ujawniono w lokalu odbiorniki telewizyjne marki [...] – w ilości 4 sztuki. Do odbiorników doprowadzona była antena zewnętrzna. Po uruchomieniu odbiorników przez Pana W. K. stwierdzono, że są w stanie gotowym do natychmiastowego odbioru programu. Użytkownik nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego okres używania odbiorników - około 2 miesięcy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan W. K. W odwołaniu podniósł, że nie wiedział, że za wszystkie odbiorniki trzeba uiszczać opłaty, a w sierpniu po zakupie telewizorów założył na poczcie książeczkę. Obecnie opłaca za 6 telewizorów.
Decyzją z dnia [...].10.2004 r. Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy o:
1. informację z Rejonowego Urzędu Pocztowego w P. o rejestracji przez Pana W. K. w dniu [...] sierpnia 2004 r. jednego odbiornika radiowego i jednego odbiornika telewizyjnego oraz o zmianie rejestracji w dniu [...] września 2004 r. poprzez dorejestrowanie 4 odbiorników radiowych i 4 odbiorników telewizyjnych,
2. wyjaśnienia kontrolerów z dnia [...] lutego 2005 r., z których wynika, że 4 ujawnione w toku kontroli odbiorniki należały do kompleksu hotelowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Dyrektor Generalny Poczty Polskiej nałożył na W. K. obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu używania 4 sztuk niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 1.848 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan W. K. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał między innymi, że na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. (Dz.U. nr 253 poz. 2531 ze zm.) o radiofonii i telewizji za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z § 1 ust. 2 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) w celu wykonania obowiązku wnoszenia wspomnianych opłat odbiorniki podlegają zarejestrowaniu we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia. Jednocześnie zgodnie z art. 48 ust. 2 w/w ustawy zachodzi domniemanie, iż osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Wyniki przeprowadzonej kontroli w świetle przywołanych wyżej przepisów dały podstawę do nałożenia ustawowej opłaty, zgodnie z art. 49 ust. 2 w/w ustawy (w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenie używania niezarejestrowanych odbiorników, tj. 30 x 15,40 PLN x 4 szt.)
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Pan W. K. Informując w nim, że odbiornik telewizyjny zarejestrowany, o którym jest mowa w notatce służbowej znajdował się w części hotelowej budynku, a pozostałe 3 szt. odbiorników - w pomieszczeniu użytkowanym w ramach gospodarstwa domowego.
Zgodnie z art. 48 ustawy o radiofonii i telewizji opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego - przy czym pojęcie używania odbiornika oparte jest na konstrukcji domniemania prawnego (art. 48 ust. 2 w/w ustawy), że osoba posiadająca odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ustalenie zdolności odbiornika do natychmiastowego odbioru jest więc równoznaczne ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że jego posiadacz winien wnieść opłatę abonamentową za jego używanie). Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 w/w art. Wyjątek dotyczy m.in. osób fizycznych, które wnoszą tylko jedną opłatę i mogą używać w swoim gospodarstwie domowym przez co rozumie się lokal mieszkalny, a oprócz niego domek letniskowy, wypoczynkowy, altanę na działce oraz samochodach stanowiących ich własność dowolnej liczby odbiorników. Podkreśla się przy tym, że opłacanie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego uprawnia do używania nieokreślonej liczby odbiorników, jednakże nie obejmuje używania tych odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym, czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Tym samym należy uznać, że na osobach fizycznych, prawnych oraz jednostkach nie posiadających osobowości prawnej ale prowadzących działalność gospodarczą spoczywa obowiązek rejestracji każdego odbiornika radiowego lub telewizyjnego użytkowanego w lokalach, czy budynkach zajmowanych w ramach tej działalności.
Należy tu zaznaczyć, że w przypadku używania przez pracownika w miejscu pracy odbiornika prywatnego odpowiedzialność za brak rejestracji ponosi pracodawca. To on bowiem odpowiada za sprawy organizacyjne związane z miejscem pracy i powinien albo zarejestrować wszystkie odbiorniki używane w biurze, sklepie, samochodzie służbowym itp. (bez względu na to czyją są własnością) albo zakazać pracownikom używania niezarejestrowanych odbiorników (ewentualnie wyraźnie zobowiązać ich do rejestracji prywatnych odbiorników używanych w miejscu pracy - w tym wypadku książeczka radiofoniczna powinna być wystawiona na adres miejsca pracy na nazwisko pracownika).
W świetle powyższego oraz w oparciu o fakty stwierdzone w protokole (podpisanym przez obecnego podczas kontroli Pana W. K. ), gdzie zapisano, że:
w dniu kontroli w budynku w jego części hotelowej, tj. w miejscu prowadzonej działalności przy ul. L. w P. znajdowały się 4 szt. niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych,
* odbiorniki w czasie kontroli zostały włączone i odbierały program telewizyjny co oznacza, iż spełniały kryterium określone w domniemaniu zawartym w art. 48 ust. 2 w/w ustawy.
Stwierdzić należy, iż odbiorniki powinny zostać zarejestrowane przez podmiot prowadzący pod w/w adresem działalność gospodarczą i za ich używanie powinny być uiszczane opłaty abonamentowe.
Z wyjaśnień kontrolerów z dnia [...] kwietnia 2005 roku jasno wynika, że skontrolowane 4 szt. odbiorników telewizyjnych znajdowały się w części hotelowej budynku przy ul. L. w P. oraz, że wszystkie z nich zostały uruchomione przez stronę. Ponadto strona w odwołaniu od decyzji I Instancji z dnia [...] września 2004 roku sygn. akt: [...] nie negowała faktu posiadania niezarejestrowanych odbiorników w części hotelowej budynku a jedynie informowała, że nie wiedziała o obowiązku rejestracji każdego odbiornika użytkowanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe wyjaśnienia więc wydają się sprzeczne z wyjaśnieniami złożonymi w odwołaniu z dnia [...] marca 2005 roku a co za tym idzie, mało wiarygodne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan W. K. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podał miedzy innymi, że w czasie kontroli posiadał imienną książeczkę radiofoniczną o numerze [...] - kontrolerzy nie żądali tegoż dokumentu - potwierdzającą uiszczoną opłatę za 1 (jeden) użytkowany odbiornik telewizyjny zgłoszony do zarejestrowania w dniu [...] sierpnia 2003r. Natomiast pozostałe 3 (trzy) odbiorniki telewizyjne zgłosił do zarejestrowania w dniu [...] września 2004r. tj. z chwilą podłączenia do sieci, potwierdzenie w imiennej książeczce opłat radiofonicznych. Termin zgłoszenia odbiorników do zarejestrowania, zbiegł się z kontrolą, która w prawdzie nie miała stosownego wpływu na zgłoszenie przez skarżącego odbiorników, uczynił to z własnej woli. W budynku hotelowym w latach 2003, 2004 skarżący dokonał wymiany oraz modernizacji instalacji elektrycznej, telefonicznej i telewizyjnej, ponieważ stara instalacja nie spełniała wymogów technicznych. Zgodnie z art. 48 Ustawy o radiofonii i telewizji opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiornika telewizyjnego lub radiowego. Przy czym pojęcie używanie odbiornika oparte jest w art. 48 ust. 2 w/w ustawy. Oznacza to, że odbiornik posiada zdolność do natychmiastowego odbioru programu, zarazem musi być sprawna instalacja TV jak i odbiornik. Kontrolerów Urzędu Poczty Polskiej w P. budziło jedynie zainteresowanie stanem posiadania odbiorników telewizyjnych w hotelu.
Odbiorniki telewizyjne po podłączeniu do sieci TV skarżący zgłaszał sukcesywnie do zarejestrowania, co znajduje odzwierciedlenie w imiennej książeczce opłat radiofonicznych.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał miedzy innymi, że brak podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia skargi opiera się na tym, iż fakt użytkowania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych został w trakcie kontroli niezbicie ustalony, co potwierdzają dokumenty zebrane w toku postępowania. W ich świetle wyniki kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych przeprowadzonej [...] września 2004 roku przez pracowników Rejonowego Urzędu Poczty (RUP) w P. dawały podstawę do nałożenia opłaty za używanie 4 szt. niezarejestrowanych odbiorników.
Co do kwestii podniesionej w skardze zauważa się (zgodnie z wyjaśnieniami kontrolerów z dnia [...] kwietnia 2005 roku, które jasno wskazują, że skontrolowane 4 szt. odbiorników telewizyjnych znajdowały się w części hotelowej budynku przy ul. L. w P. oraz, że wszystkie z nich zostały uruchomione przez stronę), że strona w dniu kontroli posiadała imienną książeczkę radiofoniczną o numerze: [...], która stanowiła dowód rejestracji jednego odbiornika radiowego i jednego odbiornika telewizyjnego, na nazwisko K. W. i adres: ul. L. P. Dopiero w dniu kontroli, już po jej przeprowadzeniu dokonano zmian w ramach tej książeczki, dorejestrowując 4 szt. odbiorników telewizyjnych i 4 szt. odbiorników radiofonicznych i przerejestrowując ją na adres i nazwę prowadzonej przez stronę działalności, tj. M. K. W.
Zauważa się ponadto, że strona w odwołaniu od decyzji I Instancji z dnia [...] września 2004 roku sygn. akt: [...] nie negowała faktu posiadania niezarejestrowanych odbiorników w części hotelowej budynku a jedynie informowała, że nie wiedziała o obowiązku rejestracji każdego odbiornika użytkowanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga W. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] - nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Odbiorniki te, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, podlegają zarejestrowaniu w jednostkach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw łączności art. 49 ust. 1 cyt. ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
W ocenie Sądu z powołanych wyżej przepisów ustawy o radiofonii i telewizji wynika jednoznacznie, iż opłaty abonamentowe ustala się za używanie odbiorników.
Z tej przyczyny należy przyjąć, iż to na użytkowniku odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych ciąży obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat, co potwierdzał również obowiązujący w dniu wydawania zaskarżonych decyzji przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zadnia: 27 czerwca 1996 r. w sprawie opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U, z 1996 r. Nr 82, poz. 383 ze zm.). Minister Infrastruktury, jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 51 ust. 1 cyt. ustawy zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania w oparciu o art. 51 ust. 4 decyzji, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 49 ust. 2 ustawy, opłatę za jego używanie.
W świetle przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dowodem zarejestrowania odbiorników jest imienna książeczka radiofoniczna.
W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym budynku - jego części hotelowej w miejscowości P. ul. L. znajdowały się 4 sztuki niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych , które były sprawne, a więc spełniały kryterium określone w art. 48 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji - wynika to wprost z protokołu kontroli z dnia [...] września 2004 r., który to protokół został podpisany bez uwag przez skarżącego W. K. oraz z wyjaśnień kontrolerów z dnia [...] lutego 2005r.
Zdaniem Sądu strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, iż odbiorniki te były zarejestrowane. Skarżący nie wykazał również, iż uiszczony został abonament radiowo-telewizyjny z tytułu użytkowania w/w odbiorników.
Co prawda w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w odwołaniu z dnia [...] marca 2005r. skarżący podnosi, że w pomieszczeniach hotelowych znajdowały się 3 odbiorniki to jednak przeciwko temu świadczy fakt podpisania protokołu z kontroli przez skarżącego bez żadnych uwag oraz to, że w odwołaniu z dnia [...] września 2004r. nie kwestionował ustaleń protokołu co do ilości niezarejestrowanych odbiorników ujawnionych w trakcie kontroli.
Również przedłożona kserokopia książeczki radiofonicznej [...] należącej do skarżącego w ocenie Sądu, nie może świadczyć o fakcie, że w chwili kontroli w budynku hotelowym były 3 odbiorniki. Z książeczki tej wynika, że [...] sierpnia 2004r. został przez skarżącego zarejestrowany jeden odbiornik – odpłacony do końca roku. W dniu [...] września zarejestrowano 3 odbiorniki RTV (radio i telewizja), ale w dniu [...] września 2004r. opłatę za październik wniesiono już za pięć odbiorników RTV tak samo było w listopadzie 2004r. co razem z wcześniej zarejestrowanym odbiornikiem daje 6 szt. RTV. Ponadto z wyjaśnień złożonych przez kontrolerów D. R. i K. N. wynika wprost, że kontroli dokonano w części hotelowej budynku ujawniając 4 niezarejestrowane odbiorniki.
W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego nałożona opłata stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 49 ust. 2 ust. RTV). Opłatę w powyższej wysokości ustala organ przeprowadzający kontrolę w formie decyzji. On tez nakłada obowiązek nakazania rejestracji odbiornika.
Jak już wyżej zostało podniesione, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego organ przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę. Stanowi tak art. 51 ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji. W przedmiotowej sprawie brak jest w decyzji nakazu rejestracji. Jest to uchybienie, nie mające jednak wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza wobec zarejestrowania przez skarżącego odbiorników po dacie kontroli.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło