VI SA/Wa 155/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. H. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. H. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2014 r.) skarżący W. H. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pracuje jedynie dorywczo, z czego osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 50 zł, zaś jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje żadnego dochodu, a także wynajmuje lokale mieszkalne, lecz czynsz najmu w łącznej kwocie 1.000 zł miesięcznie, jaki otrzymuje z tego tytułu, przeznacza na koszty utrzymania lokali. Do majątku wspólnego małżonków skarżący zaliczył oszczędności w wysokości 2.500 zł oraz 500 euro, a jako składniki majątku osobistego swojej żony wymienił: ½ lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 68 m kw, ½ lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 68 m kw i ½ lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 150 m kw. Skarżący podkreślił, iż prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z małżonką, a mieszkająca z nimi teściowa prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, przy czym pokrywa ona opłaty za gaz w wysokości ok. 300 zł miesięcznie. Małżonkom pomaga również matka skarżącego, która przesyła im żywność. Natomiast zgromadzone oszczędności skarżący przeznacza na utrzymanie siebie i małżonki oraz bieżące potrzeby (w tym kontekście wskazał, iż opłata za energię elektryczną w okresie zimowym wynosi ok. 750 zł). W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] marca 2014 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów w terminie 14 dni: zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2012 i 2013, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez żonę skarżącego w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), dokumentów potwierdzających uzyskiwanie przez skarżącego dochodów z tytułu umowy zlecenia (np. kopie umowy zlecenia), dokumentów potwierdzających uzyskiwanie przez żonę skarżącego dochodów z tytułu wynajmu mieszkań (np. kopie umów wynajmu), wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, a jeżeli ani skarżący, ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie), dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Powyższe wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący odebrał osobiście w dniu [...] kwietnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta [...] akt), jednakże dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). W niniejszej sprawie skarżący nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można ustalić, czy W. H. wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.