VI SA/Wa 1555/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-12
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI, uznając brak podobieństwa do wcześniejszych znaków towarowych skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Urząd Patentowy RP nieprawidłowo ocenił dominujący charakter elementów znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI, błędnie przypisując kluczowe znaczenie nazwie firmy 'GZELLA' zamiast analizować potencjalne podobieństwo z wcześniejszym znakiem 'KRAKUS'. Ponadto, Urząd nie rozważył prawidłowo przesłanek unieważnienia prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 3 Prawa własności przemysłowej, dotyczącego renomowanych znaków towarowych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A. Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI, argumentując naruszenie wcześniejszych praw do renomowanych znaków towarowych KRAKUS. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając brak podobieństwa między znakami. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę podobieństwa znaków i brak rozważenia renomy znaków KRAKUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienie prawa ochronnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. sprawy z wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej wnioskodawca, skarżący) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] udzielonego na rzecz "G." Sp. z o.o. z siedzibą w O. (uprawniony), działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej p.w.p.), wniosek oddalił.
W uzasadnieniu wskazano między innymi, że:
W dniu [...] lutego 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...]. Uprawnionym do prawa ochronnego na sporny znak towarowy jest "G." Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości O. a znak przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 29. Wnioskodawca jako podstawę prawną swojego żądania wskazał przepisy art. 164 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.
W rozpatrywanej sprawie, wnioskodawca jako źródło interesu prawnego w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] wskazał przepisy art. 153 ust. 1 p.w.p. W jego ocenie, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy na rzecz uprawnionego narusza przysługujące wnioskodawcy wcześniejsze prawa wyłączne do zarejestrowanych na jego rzecz, podobnych, renomowanych znaków towarowych (dalej oznaczanych jako "znaki towarowe KRAKUS") wskazanych w załączniku nr 2 do niniejszego wniosku (akta k. 98-101), tj. słowno-graficznego znaku towarowego KRAKUS o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego KRAKUS HAM o numerze [...], słownego znaku towarowego KRAKUS o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno-graficzno-przestrzennego znaku towarowego Krakus HAM ANIMEX o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus Prawdziwe Polskie Wędliny o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus Schab ze śliwką przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus Rolada boczkowa przyprawiona według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus Karczek po staropolsku przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno- graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus K o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus K o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus GOLONKA WIEPRZOWA o numerze [...], słowno-graficzno- przestrzennego znaku towarowego SZYNKA Krakus o numerze [...], słowno-graficznego znaku towarowego Krakus KARCZEK PO STAROPOLSKU K Specjały Polskiej Kuchni Przyrządzone według tradycyjnej receptury o numerze [...], słownego znaku towarowego KRAKUS WĘDLINY TAKIE JAK KIEDYŚ o numerze [...] i słownego znaku towarowego Krakus o numerze [...].
Uzasadniając zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. wnioskodawca podkreślił, iż jest uprawnionym z tytułu praw ochronnych do renomowanych "znaków towarowych KRAKUS", zgłoszonych do ochrony przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego. W jego ocenie, sporny znak towarowy jest podobny do wskazanych powyżej renomowanych "znaków towarowych KRAKUS" zarejestrowanych na rzecz wnioskodawcy, zaś rejestracja spornego oznaczenia może przynieść uprawnionemu do prawa ochronnego na sporny znak towarowy nienależną korzyść oraz być szkodliwa dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaków towarowych wnioskodawcy. Według wnioskodawcy, uprawniony do spornego znaku towarowego może z łatwością czerpać korzyści z pozycji rynkowej znaków towarowych KRAKUS. Odbiorcy mogą bowiem chętniej wybierać oferowane przez niego towary niż gdyby jego oznaczenie nie rodziło skojarzeń ze znakami towarowymi wnioskodawcy. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na okoliczność, iż obecność na polskim rynku spornego znaku towarowego może prowadzić do osłabienia zdolności odróżniającej i siły atrakcyjnej znaków towarowych KRAKUS.
Zdaniem wnioskodawcy, prawo ochronne na kwestionowany znak towarowy zostało również udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., gdyż sporny znak towarowy jest podobny w takim stopniu do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem na jego rzecz znaków towarowych KRAKUS, przeznaczonych do oznaczania identycznych towarów w klasie 29, iż zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia między znakami.
Według wnioskodawcy, w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z identycznością towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, zaś podobieństwo słowno-graficznego znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] do przeciwstawionych znaków towarowych KRAKUS jest przede wszystkim konsekwencją identyczności dominującego i wyróżniającego elementu słownego "krakus" analizowanych oznaczeń. Wnioskodawca podkreślił, iż element słowny "GZELLA" stanowi dominujący element nazwy firmy uprawnionego do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, zaś element "OSIE GZELLA" wraz z towarzyszącą mu grafiką stanowi powtarzający się element szeregu znaków towarowych uprawnionego. Wobec powyższego, wnioskodawca stwierdził, iż dopisanie elementu KRAKUS do nazwy firmy uprawnionego i elementu słowno-graficznego - OSIE GZELLA wskazującego na pochodzenie towarów ze spółki "G." Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości O. należy uznać za niedopuszczalną inkorporację wcześniejszego oznaczenia KRAKUS, biorąc dodatkowo pod uwagę okoliczność, iż występujący w spornym oznaczeniu element słowny "TUCHOLSKI" należy uznać za element opisowy, odwołujący się do pochodzenia towarów oznaczanych tym znakiem, tj. prawdopodobnie B.. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na okoliczność, że element KRAKUS wraz z opisowym określeniem TUCHOLSKI umieszczone zostały w spornym znaku towarowym na wstędze kształtem tożsamej ze wstęgą występującą w znakach towarowych wnioskodawcy.
Uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., nie zgodził się z zarzutami wnioskodawcy i wystąpił o oddalenie wniosku. Ustosunkowując się do zarzutu naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. uprawniony stwierdził, iż wnioskodawca nie udowodnił renomy przeciwstawionych znaków towarowych w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego na terytorium RP oraz nie wykazał, iż rejestracja spornego oznaczenia mogłaby przynieść uprawnionemu nienależną korzyść lub być szkodliwa dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaków towarowych wnioskodawcy. Uprawniony podkreślił, że znaczna część przedłożonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego na okoliczność wykazania renomy znaków towarowych KRAKUS pochodzi z lat 2009-2011, a więc z okresu późniejszego od daty zgłoszenia spornego znaku towarowego. Uprawniony wskazał również na brak podobieństwa porównywanych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uprawniony podkreślił, iż brak podobieństwa porównywanych oznaczeń na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej czyni bezzasadnym żądanie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie powołanego powyżej przepisu. W jego ocenie, liczba elementów odróżniających sporny znak towarowy od przeciwstawionych znaków towarowych wnioskodawcy jest tak znaczna, iż każdy rozsądny i przeciętnie uważny odbiorca odróżni towary oznaczone znakiem towarowym uprawnionego od tych oznaczonych znakiem towarowym wnioskodawcy.
Zdaniem uprawnionego, ogólne całościowe wrażenie wywierane przez sporny znak towarowy jest zdominowane przez jego warstwę graficzną. Towary oznaczone przez uprawnionego spornym znakiem towarowym sprzedawane były wyłącznie w sieci sklepów firmowych prowadzonych pod marką GZELLA i oznaczonych charakterystycznym zielono-białym logiem GZELLA w 220 sklepach. Marka GZELLA jest powszechnie rozpoznawalna i kojarzona z wysoką jakością wyrobów oraz usług na terenie województwa p., z., w., k. i w.. W ocenie uprawnionego, duże wydatki na promocję i reklamę znaków towarowych GZELLA oraz szeroka rozpoznawalność marki GZELLA wynikająca m.in. z wypracowanej na przestrzeni ostatnich 25 lat renomy spółki uprawnionego wykluczają ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia oferowanych przez nią towarów.
W dniu [...] czerwca 2012 r. odbyła się rozprawa, na której wnioskodawca potrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. Kolegium Orzekające wydało wskazaną na wstępie decyzje. W uzasadnieniu wskazało między innymi, że:
zgodnie z art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 29 wywiódł z faktu naruszenia przez rejestrację spornego znaku towarowego wcześniejszych praw wyłącznych do zarejestrowanych na jego rzecz, podobnych, renomowanych znaków towarowych KRAKUS wskazanych w załączniku nr 2 do wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego na znak towarowy (akta k. 98-101). Zdaniem Kolegium Orzekającego, wnioskodawca posiada bezpośredni, konkretny realny interes prawny do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...], ponieważ legitymuje się wcześniejszymi prawami ochronnymi do konkurencyjnych znaków towarowych KRAKUS przeznaczonych do oznaczania tego samego rodzaju towarów w klasie 29.
W ocenie Kolegium Orzekającego, podniesiony przez wnioskodawcę zarzut, iż prawo ochronne na słowno-graficzny znak towarowy OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] zostało udzielone z naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. należy uznać za nieuzasadniony. Na wstępie swoich rozważań Urząd Patentowy wskazał kryteria jakimi należy się kierować przy ocenie podobieństwa oznaczeń. Podkreślił, że w przypadku w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Następnie wyjaśnił, że zarówno znak towarowy uprawnionego, jak i znaki przeciwstawione przeznaczone są do rejestracji towarów w klasie 29, wskazując jednocześnie szczegółowo zakres poszczególnych rejestracji.
Reasumując, w ocenie Kolegium Orzekającego, we wskazanym powyżej zakresie, mamy do czynienia z towarami o tożsamym przeznaczeniu, używanymi w podobnych okolicznościach, zaspakajającymi te same potrzeby i skierowanymi do tego samego nieograniczonego kręgu odbiorców (ogółu konsumentów zainteresowanych zakupem mięsa), którzy będą się w nie zaopatrywać w oparciu o te same kanały dystrybucji (różnego rodzaju punkty sprzedaży mięsa i produktów mięsnych w supermarketach, sklepach itd. dysponujących stosownymi urządzeniami chłodniczymi służącymi do przechowywania tego rodzaju produktów spożywczych).
Jednocześnie Kolegium Orzekające nie podzieliło poglądu wnioskodawcy, że porównywane w niniejszej sprawie oznaczenia, są do siebie podobne, w stopniu mogącym wprowadzać w błąd potencjalnych odbiorców polegający w szczególności na skojarzeniu między znakami.
Następnie Urząd przystąpił do analizy przedmiotowych oznaczeń. Urząd wskazał, że sporny znak towarowy OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] jest znakiem słowno-graficznym.
Wskazanemu powyżej oznaczeniu zostały przeciwstawione następujące znaki towarowe wnioskodawcy:
• słowno-graficzny znak towarowy KRAKUS o numerze [...]
• słowno-graficzny znak towarowy KRAKUS HAM o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzno-przestrzenny znak towarowy Krakus HAM ANIMEX o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus Prawdziwe polskie wędliny o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus Schab ze śliwką przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus Rolada boczkowa przyprawiona według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus Karczek po staropolsku przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus K o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus K o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus o numerze [...]
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus GOLONKA WIEPRZOWA o numerze [...]
•słowno-graficzno-przestrzenny znak towarowy SZYNKA Krakus o numerze [...]:
•słowno-graficzny znak towarowy Krakus KARCZEK PO STAROPOLSKU K Specjały Polskiej Kuchni Przyrządzone według tradycyjnej receptury o numerze [...]
•słowny znak towarowy KRAKUS o numerze [...];
•słowny znak towarowy KRAKUS WĘDLINY TAKIE JAK KIEDYŚ o numerze
[...].
Urząd podkreślił, że w przypadku znaków kombinowanych konieczne jest rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń, ale elementy słowne mają decydujące znaczenie (por. R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze 1997 r.).
W ocenie Kolegium Orzekającego, dominującym i wyróżniającym elementem spornego słowno-graficznego znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] jest, umiejscowiony w centralnym, widocznym i łatwo zauważalnym dla przeciętnego odbiorcy miejscu znaku, oryginalny i fantazyjny element słowny "GZELLA" zapisany dużymi drukowanymi literami przy użyciu stylizowanej, wyraźnej i pogrubionej białej czcionki. Wskazany powyżej element słowny spornego oznaczenia został również dodatkowo wyeksponowany poprzez graficzne zmodyfikowanie wielkości początkowej i końcowej litery "G" i "A" oraz zielone tło w kształcie prostokąta.
Zdaniem Kolegium Orzekającego, charakterystycznym i przyciągającym uwagę odbiorców elementem spornego oznaczenia jest również umiejscowiony powyżej dominującego napisu "GZELLA", element graficzny w postaci wizerunku trzech nachodzących na siebie drzew iglastych w kolorach zielonym i czerwonym, obrysowanych owalną, cienką zieloną linią.
W ocenie Kolegium Orzekającego, zarówno usytuowane poniżej elementu "GZELLA" zestawienie słów "KRAKUS TUCHOLSKI", zapisane przy użyciu wyraźnie mniejszej standardowej czcionki oraz usytuowany powyżej dominującego elementu słownego napis "OSIE", sporządzony przy użyciu jeszcze mniejszej standardowej białej czcionki, jak również pozostałe elementy graficzne spornego znaku towarowego stanowią elementy, które nie posiadają dostatecznej mocy odróżniającej aby samodzielnie przesądzić kwestię podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ujmowanych jako całość, na płaszczyźnie wizualnej.
Kolegium Orzekające uznało, że występujące w spornym znaku towarowym drugoplanowe elementy słowne "KRAKUS", "TUCHOLSKI" i "OSIE" mają słabszą moc oddziaływania na przeciętnych odbiorców towarów opatrywanych spornym znakiem towarowym niż usytuowany w centralnym, pierwszoplanowym, widocznym i łatwo zauważalnym miejscu oznaczenia, sporządzony przy użyciu wyraźnie większej stylizowanej czcionki, fantazyjny i oryginalny element "GZELLA". Kolegium Orzekające wzięło również pod uwagę okoliczność, że element słowny "OSIE" został zapisany przy użyciu nieproporcjonalnie małej, w porównaniu do innych elementów znaku, czcionki a w konsekwencji może stanowić łatwy do przeoczenia i mało istotny dla konsumenta szczegół.
W ocenie Kolegium Orzekającego, występujący w spornym oznaczeniu element graficzny w postaci wstęgi z założonymi do wewnątrz końcami koloru brązowego z widocznymi przejaśnieniami trudno zakwalifikować jako element charakterystyczny, posiadający wyróżniającą formę i tym samym nadający całości znaku oryginalną postać. Zarówno wskazany powyżej element graficzny, jak również elementy graficzne w postaci stylizacji napisu "GZELLA" i zielonego, prostokątnego tła, na którym został umieszczony napis "GZELLA", dodatkowo utrwalają w świadomości potencjalnego odbiorcy umieszczone na nich elementy słowne spornego oznaczenia. Należy zatem uznać, iż powyższe elementy graficzne spornego oznaczenia mają znaczenie drugoplanowe i pełnią przede wszystkim funkcję dekoracyjną w stosunku do elementów słownych, w szczególności dominującego elementu słownego "GZELLA", a w konsekwencji posiadają stosunkowo niewielką moc wyróżniającą.
Zdaniem Kolegium Orzekającego, dominujący i wyróżniający element przeciwstawionych słowno-graficznych i słowno-graficzno-przestrzennych znaków towarowych oraz słownego znaku towarowego KRAKUS WĘDLINY TAKIE JAK KIEDYŚ o numerze [...] stanowi pierwszoplanowy element słowny "KRAKUS", gdyż użytą w ww. znakach towarowych grafikę co do zasady trudno zakwalifikować do elementów charakterystycznych, posiadających wyróżniającą formę i tym samym nadających całości znaku oryginalną postać. Jednocześnie odnotowano, iż występujący w przywołanych powyżej znakach towarowych wnioskodawcy, najlepiej postrzegany przez odbiorców na płaszczyźnie wizualnej, wyróżniający element słowny "KRAKUS" stanowi zarazem jedyny element słownego znaku towarowego KRAKUS o numerze [...] zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy.
Zdaniem Kolegium Orzekającego, występujące w przeciwstawionych słowno-graficznych znakach towarowych o numerach [...],[...] i [...], nawiązujące do słowa "KRAKUS", elementy graficzne w postaci wizerunku tradycyjnego nakrycia głowy czy stylizowanej litery K, podobnie zresztą jak nawiązujące do rodzaju czy przeznaczenia towaru elementy słowne: Prawdziwe Polskie Wędliny, Specjały Polskiej Kuchni czy WĘDLINY TAKIE JAK KIEDYŚ, stanowią elementy przyciągające uwagę przeciętnych odbiorców, jednakże z uwagi na ich rozmiar i miejsce w znaku nie posiadają dostatecznej mocy odróżniającej aby samodzielnie przesądzić o braku podobieństwa porównywanych słowno-graficznych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej.
Występujące w przeciwstawianych znakach towarowych elementy graficzne, tj. stylizacja napisu "KRAKUS" poprzez użycie charakterystycznej, pogrubionej czcionki; trójkolorowa wstęga z czerwonym tłem i granatowo-białym obramowaniem oraz dwukolorowa wstęga, na których został umieszczony stylizowany napis "KRAKUS"; różnego rodzaju kolorowe etykiety i tło, sporządzone przy użyciu różnych kombinacji i zestawień poszczególnych kolorów, przede wszystkim czerwonego, granatowego, złotego i białego, na których zostały umieszczone poszczególne elementy słowne, w ocenie Kolegium Orzekającego, mają znaczenie drugoplanowe i pełnią przede wszystkim funkcję dekoracyjną czy funkcję tła dla elementów słownych, w szczególności dominującego elementu słownego KRAKUS", a w konsekwencji rozpatrywane samodzielnie posiadają stosunkowo niewielką moc wyróżniającą. Jednocześnie Kolegium Orzekające uznało, iż występujące w przeciwstawionych znakach towarowych elementy graficzne w postaci stylizowanych wizerunków szynki, schabu ze śliwką, rolady boczkowej, karczku czy golonki, podobnie zresztą jak elementy słowne, tj. HAM, Schab ze śliwką przyprawiony według tradycyjnej receptury, Rolada boczkowa przyprawiona według tradycyjnej receptury, Karczek po staropolsku przyprawiony według tradycyjnej receptury, GOLONKA WIEPRZOWA, SZYNKA czy KARCZEK PO STAROPOLSKU, wskazujące na rodzaj czy właściwości produktu, posiadają bardzo słabą zdolność odróżniającą.
Reasumując, Kolegium Orzekające uznało, iż brak podobieństwa wyżej wymienionych porównywanych znaków towarowych ujmowanych jako całość na płaszczyźnie wizualnej jest przede wszystkim konsekwencją odmienności pierwszoplanowych, dominujących i wyróżniających elementów słownych analizowanych oznaczeń, tj. odpowiednio elementu słownego "GZELLA" występującego w spornym znaku towarowym i elementu słownego "KRAKUS" stanowiącego powtarzający się element przeciwstawianych znaków towarowych wnioskodawcy, jak również występujących pomiędzy porównywanymi znakami różnic w zakresie drugoplanowych, dodatkowych elementów słownych czy różnic w zakresie elementów graficznych, użytej czcionki i kolorystyki oznaczeń. Jednocześnie, w ocenie Kolegium Orzekającego, za istnieniem łatwo zauważalnej różnicy pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi na płaszczyźnie wizualnej przemawia odmienna liczba, wskazanych i opisanych powyżej, elementów słownych, graficznych i przestrzennych, z których zostały one utworzone. Zdaniem Kolegium Orzekającego okoliczność, że analizowane w rozpatrywanej sprawie oznaczenia zawierają identyczny element słowny "KRAKUS", zaś w przypadku przeciwstawionych znaków towarowych Krakus o numerze [...], Krakus o numerze [...], Krakus Prawdziwe polskie wędliny o numerze [...], Krakus Schab ze śliwką przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], Krakus Rolada boczkowa przyprawiona według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], Krakus Karczek po staropolsku przyprawiony według tradycyjnej receptury Specjały Polskiej Kuchni o numerze [...], Krakus o numerze [...], Krakus o numerze [...], Krakus o numerze [...], Krakus K o numerze [...], Krakus K o numerze [...], Krakus o numerze [...] i Krakus GOLONKA WIEPRZOWA o numerze [...] również wspólny ze spornym znakiem towarowym element graficzny w postaci wstęgi, nie jest wystarczająca do przyjęcia tezy wnioskodawcy o podobieństwie analizowanych oznaczeń na płaszczyźnie wizualnej. Kolegium Orzekające wzięło przy tym pod uwagę różnice w zakresie wyglądu i kolorystyki elementu graficznego w postaci wstęg występujących w spornym i wskazanych powyżej przeciwstawionych znakach towarowych wnioskodawcy.
Rozpatrując podobieństwo w warstwie fonetycznej Kolegium wskazało, że występujące we wszystkich przeciwstawionych znakach towarowych słowo "KRAKUS", stanowiące albo wyłączny element albo pierwszoplanowy, dominujący i wyróżniający element znaków towarowych wnioskodawcy, jest identyczne na płaszczyźnie fonetycznej z umiejscowionym na trzecim w kolejności miejscu w znaku, drugoplanowym elementem słownym spornego znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...]. Jednocześnie Urząd zauważył, iż jedyny wspólny dla analizowanych oznaczeń element słowny "KRAKUS" w przypadku spornego znaku towarowego jest umiejscowiony na trzeciej pozycji po słowach "OSIE" i "GZELLA", natomiast w przeciwstawionych znakach towarowych wnioskodawcy występuje on zasadniczo na pierwszej pozycji, za wyjątkiem znaku towarowego SZYNKA Krakus o numerze [...], gdzie został on umieszczony po słowie "SZYNKA".
W ocenie Kolegium Orzekającego, za istnieniem łatwo zauważalnej różnicy pomiędzy porównywanymi znakami na płaszczyźnie fonetycznej przemawia przede wszystkim odmienna liczba elementów słownych, z których zostały one utworzone, jak również całkowicie odmienny pod względem brzmieniowym, pierwszoplanowy i przykuwający uwagę przeciętnego odbiorcy początkowy element każdego z oznaczeń. Urząd, biorąc w szczególności pod uwagę fakt, iż sporny znak towarowy OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...], oprócz umiejscowionego na trzeciej pozycji w znaku słowa "KRAKUS", zawiera dodatkowe elementy słowne, tj. odwołujące się do siedziby i nazwy firmy, pod którą uprawniony prowadzi od wielu lat działalność gospodarczą w zakresie m.in. produkcji różnego rodzaju wyrobów mięsnych i wędliniarskich słowa "OSIE" i "GZELLA" oraz stanowiące końcowy element oznaczenia słowo "TUCHOLSKI", uznał, iż brzmienie spornego znaku towarowego jako całości jest odmienne od brzmienia przeciwstawionych znaków towarowych wnioskodawcy.
Następnie dokonano porównania przeciwstawionych znaków na płaszczyźnie znaczeniowej. W ocenie Kolegium Orzekającego, w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o jakimkolwiek podobieństwie lub różnicach w warstwie znaczeniowej pomiędzy porównywanymi oznaczeniami ujmowanymi jako całość.
W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium ustosunkowało się do ryzyka wprowadzenie odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów. Podkreślono, że ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towaru może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Po pierwsze, odbiorca może w ogóle nie dostrzec różnicy pomiędzy nowo napotkanym w obrocie oznaczeniem a wcześniejszym, znanym znakiem towarowym i nabyć towar oznaczany tym znakiem pod wpływem błędnego przekonania, iż pochodzi on od uprawnionego do znaku wcześniej zarejestrowanego. Po drugie zaś, odbiorca może być świadomy różnic pomiędzy znakami lub rodzajem towarów oznaczanych tymi znakami, jednak ze względu na ogół okoliczności może błędnie uznać, iż towary oznaczane nowo napotkanym znakiem pochodzą od podmiotu powiązanego z uprawnionym do znaku wcześniejszego i zostały wprowadzone do obrotu za jego zgodą.
Kolegium Orzekającego uznało, iż grupą odbiorców, dla której przeznaczone są towary opatrywane porównywanymi znakami towarowymi jest ogół konsumentów zainteresowanych zakupem szeroko ujmowanego mięsa i wyrobów mięsnych. Jednocześnie Kolegium Orzekające uznało, iż z uwagi na rosnącą świadomość i wiedzę przeciętnych konsumentów mięso i wyroby mięsne nie należą do grupy tzw. towarów impulsowych. W ocenie Kolegium Orzekającego, potencjalny nabywca przed dokonaniem ich zakupu uważnie analizuje zarówno sam towar jak również umieszczoną na nim etykietę, na której przedstawione są podstawowe informacje o producencie i samym produkcie, w szczególności o jego składzie i udziale poszczególnych jego składników w danym produkcie.
W ocenie Kolegium Orzekającego, biorąc pod uwagę zauważalny brak podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ujmowanych jako całość, na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej brak jest podstaw do przyjęcia istnienia realnego ryzyka, że analizowane oznaczenia zostaną pomylone w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.
Urząd Patentowy podkreślił, że czynnikiem zmniejszającym bezpośrednie ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towaru jest okoliczność, iż w dacie zgłoszenia do rejestracji spornego znaku towarowego, tj. w dniu [...] sierpnia 2008 r. "G." Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości O. była uprawniona z tytułu prawa ochronnego na znak towarowy GZELLA OSIE Tradycja polskiego smaku o numerze [...], jak również dokonała wcześniej zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym RP szeregu znaków towarowych przeznaczonych w szczególności do oznaczania towarów w klasie 29 zawierających, identyczną do występującej w spornym znaku towarowym, charakterystyczną dla uprawnionego kombinację elementów słownych i graficznych, które aktualnie są chronione.
Kolegium Orzekające uznało również, że dodatkowym czynnikiem zmniejszającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towaru jest okoliczność, że oryginalny i fantazyjny element słowny "GZELLA" stanowiący podstawowy i powtarzający się element znaków towarowych "G." Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości O. jest od wielu lat używany przez uprawnionego w nazwie (firmie) spółki, pod którą prowadzi on działalność gospodarczą na terenie Polski oraz stanowi dominujący i wyróżniający element firmy uprawnionego do prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
W zakresie zarzutu naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Urząd wskazał, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Punktem wyjściowym dla oceny naruszenia przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy p.w.p. jest stwierdzenie podobieństwa lub identyczności analizowanych w rozpatrywanej sprawie oznaczeń, tj. spornego znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] i korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, przeciwstawionych mu "znaków towarowych KRAKUS", wskazanych w załączniku nr 2 do wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego na znak towarowy (akta k. 98-101), posiadających w ocenie wnioskodawcy renomowany charakter. Skoro znaki te nie wykazują wobec siebie podobieństwa nie są do siebie podobne, to w ocenie Urzędu, czyni to bezcelowym zarówno dokonywanie dalszych ustaleń w zakresie istnienia renomy przeciwstawionych znaków towarowych wnioskodawcy w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego na terytorium RP, jak również badanie czy rejestracja spornego oznaczenia mogłaby przynieść uprawnionemu nienależną korzyść lub być szkodliwa dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaków towarowych wnioskodawcy. Podkreślono w tym miejscu, że stwierdzenie podobieństwa lub identyczności pomiędzy spornym znakiem towarowym a przeciwstawionymi znakami towarowymi korzystającymi z wcześniejszego pierwszeństwa stanowi jedną z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.
Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. Sp. z o.o. z/s w W. (skarżący). Zaskarżył przedmiotową decyzję w całości, domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, braku przeprowadzenia analizy materiału dowodowego przedłożonego na okoliczność renomy znaków towarowych KRAKUS (wskazanych w załączniku Nr 2 do wniosku o unieważnienie), braku dokonania ustaleń odnośnie wysokiej dystynktywności znaków KRAKUS, braku dokonania ustaleń w przedmiocie renomy znaków towarowych KRAKUS, wadliwym ustaleniu stanu faktycznego oraz braku prawidłowego zbadania podobieństwa znaków towarowych oraz ryzyka konfuzji w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., braku zbadania naruszenia renomy znaków towarowych KRAKUS w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.;
b) naruszenie art. 107 § 3 Kpa., polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w zakresie odmowy unieważnienia znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI [...] w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp oraz art. 132 ust. 2 pkt. 3 pwp, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy;
b) art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi w odniesieniu do naruszenia przepisów proceduralnych, które w ocenie skarżącego, miało wpływ na wynik sprawy wskazano między innymi, że analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Urząd Patentowy oparł swoje stanowisko na ustaleniach, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym lub wręcz z nim sprzecznych. Urząd Patentowy w swojej decyzji uznał, że towary do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy KRAKUS TUCHOLSKI oraz znaki KRAKUS przeciwstawione przez skarżącego (za wyjątkiem znaku KRAKUS [...]) są identyczne lub podobne.
Identyczność oraz bliskie podobieństwo towarów winna być w konsekwencji podstawą do przeprowadzenia przez organ wnikliwej analizy ryzyka konfuzji przy jednoczesnym zaostrzeniu kryteriów jego zaistnienia. Przeciwnie zaś w decyzji Urząd Patentowy, pomimo, że uznał, iż towary są identyczne lub podobne złagodził kryteria oceny ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców wskazując na rosnącą świadomość i wiedzę przeciętnych konsumentów w zakresie produktów mięsnych oraz podkreślał, że produkty mięsne nie są produktami impulsywnymi. Skarżący nie zgodził się z Urzędem Patentowym co do tego, że towary identyczne lub podobne nie wpływają na zwiększenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na rzekomą, jak podał organ, zwiększoną uwagę konsumenta akurat co do mięsa.
W ocenie skarżącego, organ dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd z naruszeniem zasady konieczności uwzględnienia specyfiki towarów, warunków obrotu oraz zasady wzajemnej zależności, błędnie przyjął brak ryzyka wprowadzenia w błąd, a w konsekwencji w sposób błędny zastosował przepis prawa materialnego art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Dokonując oceny podobieństwa oznaczeń organ skupił się jedynie na różnicach między ocenianymi znakami. Ponadto, pomimo wskazania, że w znakach kombinowanych decydujące znaczenie ma warstwa słowna organ przypisał decydujące znaczenie grafice elementu słownego GZELLA. Element słowny GZELLA stanowi nazwę firmy uprawnionego i jako taki nie może decydować o zdolności odróżniającej znaku towarowego. Zatem elementem słownym posiadającym zdolność odróżniającą jest element "KRAKUS", będący jednocześnie znakiem skarżącego. W tym miejscu skarżący podał, że w szeregu orzeczeń i decyzji, w których uznano, że w znakach, w których zawarta jest nazwa firmy uprawnionego (House mark), samodzielną pozycję zachowują właśnie elementy posiadające zdolność odróżniania towarów. Co więcej orzecznictwo jednoznacznie potwierdza, że na gruncie prawa znaków towarowych niedozwolona jest inkorporacja cudzego znaku towarowego poprzez dodanie nazwy firmy. W orzecznictwie zarówno polskim, jak i europejskim nie budzi wątpliwości, że prawo znaków towarowych nie pozwala na rejestrację znaków, które inkorporują cudzy wcześniejszy znak, jeżeli element ten zachowuje niezależną pozycję odróżniającą, a niewątpliwie znak KRAKUS zachowuje taką pozycję w spornym znaku.
W ocenie skarżącego, Kolegium błędnie zinterpretowało rolę dodatkowych elementów słownych zawartych w znaku OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI. Kolegium ustaliło, że obecność tych elementów (wszystkich innych, poza elementem KRAKUS) w tym nazwy firmy oraz elementu Tucholski powoduje, że brzmienie spornego znaku towarowego jako całości jest odmienne od brzmienia przeciwstawionych znaków towarowych wnioskodawcy.
Nie można w ocenie skarżącego, zgodzić się z Urzędem Patentowym jakoby fakt, że inkorporowany do znaku spornego znak towarowy KRAKUS, był umiejscowiony na trzeciej pozycji, miał wpływ na wyeliminowanie podobieństwa pomiędzy znakami spornymi.
Ocena podobieństwa dokonana z naruszeniem zasady konieczności oceny według występujących w znakach podobieństw, a nie różnic, konieczności uwzględniania warunków obrotu przy ocenie poszczególnych warstw w jakich znaki należy porównywać, zakazu inkorporacji cudzego znaku, stanowi, zdaniem skarżącego o błędnym zastosowaniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Zdaniem skarżącego, Urząd Patentowy poczynił błędne ustalenia co do charakteru towarów objętych niniejszym postępowaniem, a w konsekwencji co do uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta do zakupu tych towarów.
W zakresie naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p. - wysoka dystynktywność oraz renoma znaków towarowych KRAKUS Urząd Patentowy w ogóle nie rozpatrzył i nie wziął pod uwagę materiału dowodowego, przedłożonego przez skarżącego na okoliczność renomy/siły odróżniającej znaków towarowych KRAKUS (materiały zawarte we wniosku oraz w załącznikach do wniosku) a w konsekwencji w ogóle nic ustalił stanu faktycznego dotyczącego pozycji rynkowej znaków towarowych KRAKUS.
Urząd Patentowy pominął szereg dowodów przedłożonych przez skarżącego, z których wynika, że znaki KRAKUS są obecne na polskim rynku nieprzerwanie od wielu lat, na ich promocję/reklamę uprawniony (skarżący) czyni znaczące nakłady finansowe oraz odnotowuje bardzo dużą sprzedaż towarów oznaczanych znakami towarowymi KRAKUS.
W świetle powyższego, nie powinno budzić wątpliwości, że znaki KRAKUS są nieustannie i skutecznie promowane na rynku polskim (vide załącznik nr 7 do wniosku o unieważnienie - wykaz wydatków na promocję i reklamę) oraz, że są doskonale znane na rynku polskim i utrzymują na nim od lat dominującą pozycję (vide załączniki nr 3 i 4 do wniosku o unieważnienie - wydruk ze strony internetowej www.rankinzmarek.pl, zestawienie "Krakus jest trzecią marką w hipermarketach", zestawienie "Krakus należy do najdroższych marek w hipermarketach", zestawienie "Krakus należy do najbardziej znanych wędlin w Polsce").
Powyżej przywołane okoliczności potwierdzają w opinii skarżącego, że są to znaki renomowane/silnie odróżniające.
Tymczasem, Urząd Patentowy, dokonując ustaleń stanu faktycznego pomimo zaoferowania dowodów na powyższe okoliczności, nie wziął ich w ogóle pod uwagę rozważając przesłanki rejestrowalności znaku OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wadliwe ustalenie pozycji znaków towarowych KRAKUS doprowadziło do wadliwej oceny przesłanek ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców w przypadku porównywanych oznaczeń, które w ocenie Urzędu Patentowego nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Brak ustaleń w przedmiocie renomy/siły dystynktywnej znaków towarowych KRAKUS stanowi naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców może w szczególności polegać na skojarzeniu ze znakiem wcześniejszym oraz naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 3, zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest, wyrażona w art. 7 Kpa. zasada prawdy obiektywnej, w myśl której organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Mają one zatem obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01). Realizację tej zasady zapewniają zaś przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy zauważyć, iż obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Zebranie całego materiału dowodowego, to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Dlatego też realizując zasadę prawdy obiektywnej organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego organ ocenia następnie, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 701/10).
Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 80 Kpa. wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ prowadzący postępowanie ocenia według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i nie jest skrępowany żadnymi formalnymi regułami dotyczącymi wskazania jak ma dowody oceniać. Jednocześnie zasada ta nie oznacza, iż organ jest uprawniony do oceny dowodów dowolnie, lecz musi oprzeć swoją ocenę na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 7, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 410).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2012 r. wydana w wyniku rozpoznania wniosku A. Sp. z o.o. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] udzielonego na rzecz "G." Sp. z o.o. z siedzibą w O.. Działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, Urząd Patentowy wniosek oddalił.
Zgodnie z treścią przepisu art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p., sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy rozstrzygane są przez Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego. W myśl art. 164 p.w.p., prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy ustalił, że wnioskodawca - skarżący w niniejszej sprawie posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia przedmiotowego znaku towarowego, gdyż legitymuje się wcześniejszymi prawami ochronnymi do konkurencyjnych znaków towarowych KRAKUS przeznaczonych do oznaczania tego samego rodzaju towarów w klasie 29.
W skardze podniesione zostały dwojakiego rodzaju zarzuty: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 i 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, iż w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty natury procesowej, albowiem dopiero po stwierdzeniu ich braku, tj. w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy można podnosić naruszenie prawa materialnego. Sąd wskazuje jednocześnie, że kwestię podobieństwa oznaczeń należy oceniać w aspekcie stanu faktycznego sprawy, a więc sprowadza się ona do naruszenia przepisów prawa procesowego. Podkreślenia wymaga również, że rozpatrując wniosek o unieważnienie praw ochronnego na znak towarowy organ związany jest granicami wniosku i wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że z jednej strony to wnioskodawca określa zakres wniosku, a więc wskazuje przedmiot swego żądania, którego zasadność jest rozpatrywana w toku postępowania spornego. Zakres ten jest wiążący dla organu patentowego, przy czym nie zwalnia to tego organu od obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. (por.: M. Rzążewska [w]: Prawo własności przemysłowej. Komentarz. Red. P. Kostański. Warszawa 2010, s. 1064 i wskazane tam orzecznictwo)
Zdaniem skarżącego, organ uchybił przepisom art. 7, 77,80 i 107 § 3 Kpa., albowiem nie rozpoznał sprawy w sposób prawidłowy i dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, jak równie nieprawidłowo uzasadnił decyzję. Dotyczyło to nieprawidłowej oceny w zakresie podobieństwa oznaczeń, jak również naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.
Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, iż aby rejestracja znaku towarowego była niedopuszczalna ze względów określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. muszą wystąpić następujące przesłanki: 1) rejestracja znaku dla towarów identycznych lub im podobnych, 2) podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego podmiotu, 3) możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów polegającego w szczególności na skojarzeniu między znakami.
Przystępując do porównania obu znaków należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów, do oznaczania których służą oba znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ dokonał szczegółowej analizy identyczności lub podobieństwa towarów. Stwierdził, iż przeciwstawione znaki przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów w klasie 29. Sąd w całości podzielił stanowisko organu co do podobieństwa towarów, zaś dokonaną ocenę w tym względzie uznał za wnikliwą i wyczerpującą.
Po ustaleniu podobieństwa towarów Urząd Patentowy prawidłowo przystąpił do badania podobieństwa oznaczeń i zgodnie z obowiązującymi zasadami zbadał je na trzech polach wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym.
W niniejszej sprawie ocenie Urzędu Patentowego zostały poddane znaki kombinowane. Znakowi słowno-graficznemu OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI o numerze [...] przeciwstawiono znaki słowno-graficzne, słowno-graficzno- przestrzenne i słowne.
Zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem, w przypadku znaków kombinowanych konieczne jest rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń, ale elementy słowne mają decydujące znaczenie (por. R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze 1997 r.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1 lutego 2001 r. (sygn. akt I CKN 1128/98, OSNC 2001/9/136) w stosowanych w obrocie znakach słowno-graficznych części słownej takich znaków przypisać należy znaczenie dominujące. W warstwie słownej znaku mieści się bowiem z reguły informacja o przeznaczeniu towaru lub rodzaju usługi i ta jego postać sprzyja łatwości postrzegania oraz przyswajania go przez odbiorców, względnie potencjalnych odbiorców. Znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dystynktywnym i dominującym. Analogiczne stanowisko zostało również przedstawione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV CKN 22/01, w którym Sąd stwierdził, iż: "w stosowanych w obrocie znakach słowno-graficznych, części słownej przypisuje się znaczenie dominujące, bowiem decyduje ona o łatwości postrzegania oraz przyswajania przez odbiorców. Warstwa słowna odgrywa też decydującą rolę w reklamie towaru". Podkreślenia wymaga również fakt, że oznaczenia ocenia się przez pryzmat występujących w nich elementów podobnych a nie różnic. Ponadto przy ustaleniu podobieństwa lub identyczności towarów organ winien stosować zaostrzone kryteria oceny podobieństwa.
Dokonując analizy znaku słowno-graficznego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI Urząd Patentowy wskazał, że dominującym i wyróżniającym elementem spornego znaku towarowego OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI jest umiejscowiony w centralnym, widocznym i łatwo zauważalnym dla przeciętnego odbiorcy miejscu znaku, oryginalny i fantazyjny element słowny "GZELLA". Urząd nie wziął jednak pod uwagę, że powyższy wyraz stanowi jednocześnie nazwę firmy uprawnionego z rejestracji – G. sp. z o.o., a ponadto powyższe oznaczenie zawiera element inkorporowany "KRAKUS", który jest również elementem bądź samodzielnym znakiem towarowym skarżącego. Urząd co prawda wskazał, że element "KRAKUS" ma charakter dystynktywny, jednak jest on o wiele słabszy niż dominujące słowo "GZELLA", które jest umiejscowione w centralnym, widocznym i łatwo zauważalnym dla przeciętnego odbiorcy miejscu, ma charakter oryginalny i fantazyjny, element słowny "GZELLA" jest zapisany dużymi drukowanymi literami przy użyciu stylizowanej, wyraźnej i pogrubionej białej czcionki. Wskazany powyżej element słowny spornego oznaczenia został również dodatkowo wyeksponowany poprzez graficzne zmodyfikowanie wielkości początkowej i końcowej litery "G" i "A" oraz zielone tło w kształcie prostokąta.
W ocenie Sądu, co słusznie zauważył skarżący, element słowny "GZELLA" nie może decydować o zdolności odróżniającej znaku towarowego, ponieważ stanowi nazwę firmy uprawnionego. U. Promińska podkreśla, że: "Nie eliminuje go nawet (ryzyka wprowadzenia w błąd - dopisek własny) zamieszczenie na towarach dodatkowych wskazówek, np. firmy lub oznaczeń przedsiębiorstwa. Może to bowiem w odczuciu klienteli wskazywać jedynie na istnienie między przedsiębiorcami związków prawnych, gospodarczych lub organizacyjnych." Prawo własności przemysłowej, wydanie II uzupełnione i zaktualizowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, pod red. Prof. Urszuli Promińskiej, Warszawa 2005, str. 268. (podkreśl, wł. AM).
Podobnie również J. Piotrowska, która podkreśla, że "ryzyko konfuzji nie ogranicza się do jej wąskiego rozumienia, ale ma miejsce także wówczas, gdy przeciętny odbiorca może przypuszczać, że przedsiębiorstwo używające znaku podobnego pozostaje z podmiotem uprawnionym z rejestracji w gospodarczych lub prawnych związkach organizacyjnych istotnych dla wytworzenia, oznaczenia i wprowadzenia danego towaru do obrotu" podczas gdy "takiego ryzyka nie usuwa nawet najwyraźniejsze oznaczenie właściwego producenta towaru". Renomowane znaki towarowe i ich ochrona, Warszawa 2001, s. 146 (podkreślenia własne - A.M.)
Powyższe zostało już wielokrotnie podkreślone zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Z orzeczeń tych wynika, że w znakach, w których zawarta jest nazwa firmy samodzielną pozycję zachowują elementy posiadające zdolność odróżniającą towarów. Np. w sprawie sprzeciwu wobec słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego CTM Nr 9 623802 Alpro Soya Delice (poniżej przedstawienie graficzne znaku) Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego Znaki Towarowe i Wzory stwierdził konfuzyjne podobieństwo znaku Alpro Soya Delice do słownego znaku DELICJE Nr 204 299 zarejestrowanego na terytorium Polski, (decyzja z dnia 3 września 2012 r., Nr sprzeciwu: B 1 836 587.) i odmówił udzielenia ochrony dla tego znaku. OHIM w swojej decyzji stwierdził, że znaki te są wizualnie oraz fonetycznie podobne z uwagi na fakt że elementy DELICJE oraz DELICE są bardzo podobne. OHIM uznał, że element "DELICE" w znaku spornym jest osobnym i wyraźnie identyfikowalnym elementem. Dodatkowe elementy znaku spornego, pomimo ich dużej liczby nie są w stanie zniwelować podobieństwa. Co więcej OHIM podkreślił, że element DELICE będzie postrzegany jako osobny znak usytuowany obok nazwy firmy "alpro soya".
Podkreślenia wymaga również fakt, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, który inkorporował cudzy znak, jeżeli element inkorporowanych zachował niezależną pozycje odróżniającą. Jak wyżej wskazano na str. 23 uzasadnienia decyzji, Urząd przyznał znakowi "KRAKUS" słabszą moc oddziaływania na przeciętnego odbiorcę, a więc element inkorporowany zachował niezależną pozycje odróżniającą.
Wyżej przedstawione aspekty badania znaków towarowych nie zostały wzięte przez Urząd Patentowy pod uwagę, chociaż przedmiotowy znak towarowy zawiera zarówno element inkorporowany, który jednocześnie wskazuje na pochodzenie towaru od innego przedsiębiorcy, przez co, w ocenie Sądu, nie doszło do prawidłowego ustalenia elementów dominujących przedmiotowego znaku towarowego, co w konsekwencji uniemożliwiało prawidłowe porównanie znaku OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI ze znakami przeciwstawionymi.
Reasumując należy wskazać, że Urząd Patentowy RP w sposób niepełny dokonał oceny elementów dystynktywnych przedmiotowego znaku, co w konsekwencji miało wpływ na ocenę podobieństwa przedmiotowego znaku do znaków przeciwstawionych i doprowadziło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 Kpa., poprzez wadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Jeżeli chodzi o naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p to organ w ogóle tej kwestii nie rozważył przyjmując, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż znak przedmiotowy i znaki mu przeciwstawione nie są podobne. Organ dokonał jednak w tym przypadku błędnej interpretacji wyżej wskazanego artykułu. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2012 r. prawidłowa wykładnia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. wymaga na wstępie ustalenia, czy znak wcześniejszy ma status znaku renomowanego, a jeśli tak – ocena podobieństwa powinna zostać dokonana przy pomocy innych, znacznie łagodniejszych kryteriów, niż ocena dokonana na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W judykaturze podkreśla się, iż w przypadku znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, polegające na niebezpieczeństwie samego skojarzenia z nim innego znaku, i to w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, a nie tylko do podobnych czy identycznych (tak przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 109/08, LEX nr 479328). Podobnie Sąd Najwyższy w innym wyroku z dnia 4 marca 2009 r. (sygn. akt IV CSK 335/2008, OSNC 2009, nr 3, poz. 85) wskazał, że: "w odniesieniu do znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, gdyż do jego stwierdzenia wystarczy niebezpieczeństwo, że inny znak może być z nim skojarzony (łączony)". Zdaniem SN: "w orzecznictwie wspólnotowym i krajowym stopień podobieństwa znaków, jako przesłanka naruszenia znaku renomowanego, jest sytuowany na niskim poziomie, wyznaczanym przez takie określenia jak łączenie, kojarzenie, przywodzenie na myśl. Tak subtelne kryteria prawdopodobieństwa mają zastosowanie tylko do znaków renomowanych." Na temat istoty podobieństwa znaku renomowanego wypowiedział się ETS w wyroku z dnia 23 października 2003 r. w sprawie C-408/01 (Adidas-Salomon), stwierdzając, że chociaż podobieństwo znaczeń jest przesłanką zastosowania tego przepisu, to wystarczający jest taki stopień podobieństwa, który prowadzi do łączenia oznaczenia ze znakiem renomowanym przez relewantnych odbiorców. W uzasadnieniu wskazanego wyroku ETS nawiązując do swego wcześniejszego wyroku z dnia 14 września 1999 r. w sprawie C-375/97 (Chevy) Trybunał ten wskazał, że naruszenia znaku renomowanego są konsekwencją pewnego stopnia podobieństwa między tym znakiem a spornym oznaczeniem, z powodu którego odbiorcy wiążą oznaczenie ze znakiem (łączą ze sobą oba oznaczenia, nawet jeśli ich nie mylą). W wyroku z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie C-252/07 (Intel) ETS stwierdził, że okoliczność, iż późniejszy znak towarowy przywodzi konsumentowi na myśl wcześniejszy znak towarowy jest jednoznaczna z istnieniem między kolidującymi ze sobą znakami związku w rozumieniu przyjętym w wyroku w sprawie Adidas-Salomon. Zgodnie ze stanowiskiem ETS w każdym przypadku ustalenie takiego związku musi być wynikiem całościowej oceny, a jego badanie nie ogranicza się wyłącznie do badania podobieństwa, ale wymaga uwzględnienia innych kryteriów, takich jak np.: stopień znajomości znaku renomowanego, charakter towarów lub usług oraz ewentualna niepowtarzalność znaku wcześniejszego. Ochrona renomowanych znaków towarowych na gruncie tej regulacji odnosi się do jakichkolwiek towarów – podobnych i niepodobnych, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek rozszerzonej ochrony, tj. uzyskania nienależnej korzyści z używania znaku renomowanego lub wyrządzenia szkody odróżniającemu charakterowi lub renomie znaku (por. wyrok ETS z 9 stycznia 2003 r., w sprawie C-292/00, Davidoff & Cie SA, Zino Davidoff SA przeciwko Gofkid Ltd, Zb. Orz. 2003, s. I-389; por. też A. Tischner: [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz. Red. P. Kostański Warszawa 2010, s. 1205 i nast. oraz wskazane tam orzecznictwo; Własność przemysłowa. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami. Red. R. Skubisz. Warszawa 2008, s. 600 i nast.).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy dokona analizy znaku OSIE GZELLA KRAKUS TUCHOLSKI przez pryzmat powyższych uwag, a w szczególności wystąpienia w znaku nazwy uprawnionego i elementu inkorporowanego ze znaków z wcześniejszym pierwszeństwem, tj. elementu KRAKUS, a następnie przeprowadzi porównania przedmiotowego znaku ze znakami przeciwstawionymi. Jeżeli uzna, że znaki te są podobne, dokona oceny możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów polegającego w szczególności na skojarzeniu między znakami. Natomiast naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. rozpozna zgodnie z powyżej wskazaną wykładnią.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., o niewykonalności orzekł w trybie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło