VI SA/Wa 156/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-18
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Pamela Kuraś-Dębecka, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi. W takiej sytuacji, prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ i skarżącego, a ponowne badanie tych samych kwestii stanowi przeszkodę przedmiotową do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z czerwca 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta z maja 2019 r. o zatrzymaniu prawa jazdy. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że zarzuty wniosku były już przedmiotem prawomocnie oddalonej skargi w innej sprawie (VII SA/Wa 1695/19). Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji i bezczynność. Sąd oddalił skargę, uznając odmowę wszczęcia postępowania za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 18 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z "(...)"grudnia 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") [...] grudnia 2020 r. odmówiło R. F. (dalej "Skarżący") wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z [...] czerwca 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej "Prezydent") z [...] maja 2019 r. w sprawie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy, licząc od 9 marca 2019 r. do 9 czerwca 2019 r.
Jako podstawę prawną odmowy wskazano art. 61a § 1 z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.".
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktyczno-prawnym.
Decyzją z [...] maja 2019 r. Prezydent zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy kat. B na okres 3 miesięcy, licząc od 9 marca 2019 r. do 9 czerwca 2019 r. Powodem zatrzymania prawa jazdy było przekroczenie przez Skarżącego, dnia 9 marca 2019 r., dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o 52 km/h.
Powyższa decyzja - w wyniku administracyjnej kontroli instancyjnej, została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z [...] czerwca 2019 r.
Rozstrzygnięcie SKO z [...] czerwca 2019 r. Skarżący uczynił przedmiotem kontroli sądowej w sprawie VII SA/Wa 1695/19, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem od 28 grudnia 2019 r., skargę oddalił.
Pismem z 2 października 2020 r. Skarżący zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r., jak i decyzji Prezydenta z [...] maja 2019 r. W zakresie wzruszenia decyzji Prezydenta sprawa została przez SKO rozstrzygnięcia postanowieniem z [...] grudnia 2020 r., na które skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił (VI SA/Wa 133/21).
Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z [...] czerwca 2019 r. SKO, mając na uwadze prawomocne oddalenie skargi na tą decyzję w sprawie VII SA/Wa 1695/19, przywołało uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OPS 6/09, z której wynika, że "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym".
SKO stwierdziło, że datowany na 2 października 2020 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2019 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentów podniesionych przez Skarżącego zarówno w odwołaniu od decyzji Prezydenta z [...] maja 2019 r., jak i w skardze na decyzję z [...] czerwca 2019 r. (VII SA/Wa 1695/19). Istota tych zarzutów, zarówno na etapie postępowania odwoławczego, sądowego, jak i we wniosku o stwierdzenie nieważności z 2 października 2020 r., sprowadza się do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez funkcjonariuszy policji pomiaru prędkości oraz do braku przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie ustalenia w toku postępowania administracyjnego, czy w sprawie Skarżący faktycznie przekroczył prędkość o 52 km/h, wynikiem czego wydana została decyzja z [...] maja 2019 r.
SKO zauważyło, że wprawdzie wyrok Sądu w sprawie VII SA/Wa 1695/19 nie zawiera uzasadnienia, jednakże okoliczność, że w skardze postawiono te same argumenty, co we wniosku o stwierdzenie nieważności, pozwala na stwierdzenie, że zarzuty te były przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Zatem oddalenie skargi na decyzję z [...] czerwca 2019 r. oznacza, że nie była ona prawnie wadliwa.
Skarżący, z zachowaniem trybu i terminu, wniósł na odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że organ miał obowiązek wszcząć postępowanie, aby nie pozostawać w bezczynności. Wskazał, że już składając odwołanie od decyzji Prezydenta z [...] maja 2019 r. wniósł o stwierdzenie jej nieważności w przypadku, gdyby została ona utrzymana w mocy. Mimo tego SKO nie wszczęło takiego postępowania, czym ograniczyło mu prawo domagania się stwierdzenia nieważności decyzji.
Zdaniem Skarżącego błędne jest stanowisko SKO argumentujące brak wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji innym postępowaniem oraz stanowiskiem Sądu, w którym Sąd 27 listopada 2019 r. oddalił skargę. Zarzucił, że "całe uzasadnienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego opiera się na postanowieniu Sądu, które miało wydarzyć się dopiero w przyszłości względem złożonego wraz z odwołaniem w 2019 roku wniosku Strony o stwierdzenie nieważności i nie ma związku z tym wnioskiem – tym samym, całe uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego na mój wniosek z dnia 02.10.2020 jest bełkotem pseudoprawniczym, który nie ma podstaw prawnych, czasowych oraz logicznych".
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle § 2 powołanej normy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Na wstępie należy zauważyć także, że wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym czyniąc to na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., wszak przedmiotem skargi jest postanowienie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie.
Kwestionowanym postanowieniem SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2019 r. z uwagi na fakt, że decyzja ta została już skontrolowana przez Sąd prawomocnym wyrokiem w sprawie VII SA/Wa 1695/19.
Z uwagi na zarzuty skargi wypada na wstępie zauważyć, że niniejsza sprawa, jak również sprawy VI SA/Wa 133/21 (dot. stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2019 r.) oraz VII SA/Wa 1695/19 (dot. sądowej kontroli decyzji z [...] czerwca 2019 r. i tym samym decyzji z [...] maja 2019 r.), a także VII SAB/Wa 339/20 (dot. bezczynności w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2019 r.) są sprawami pozostającymi ze sobą w ścisłym związku podmiotowo-przedmiotowym, bowiem dotyczą one tej samej sprawy administracyjnej - decyzji Prezydenta z [...] czerwca 2019 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r.
W sferze faktów, [...] marca 2019 r. funkcjonariusze policji stwierdzili przekroczenie przez Skarżącego dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 52 km/h.
Wynikiem powyższego Prezydent, decyzją z [...] maja 2019 r., zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy na trzy miesiące.
Od decyzji Prezydenta Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że wynik pomiaru prędkości z [...] marca 2019 r. był nieprawidłowy, bowiem "istnieje fabryczna niedokładność pomiarów urządzenia pomiarowego wynosząca +/- 2km/h". Jednocześnie, na wypadek utrzymania w mocy decyzji Prezydenta przez SKO, Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2019 r.
SKO decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] maja 2019 r.
Skarżący, na decyzję SKO z [...] czerwca 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając m.in., że wynik pomiaru prędkości z [...] marca 2019 r. był nieprawidłowy, bowiem "istnieje fabryczna niedokładność pomiarów urządzenia pomiarowego wynosząca +/- 2 k./h". Sąd wyrokiem z 27 listopada 2019 r. skargę oddalił (VII SA/Wa 1695/19).
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie także skargę na bezczynność SKO w rozpoznaniu – zawartego w odwołaniu od decyzji z [...] maja 2019 r., wniosku o stwierdzenie nieważności owej decyzji z [...] czerwca 2019 r. (VII SAB/Wa 339/20). Sąd, stwierdzając bezczynność SKO, jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania go do rozpoznania zawartego w odwołaniu od decyzji z [...] maja 2019 r. wniosku o stwierdzenie nieważności owej decyzji bowiem ustalił, że SKO, postanowieniem z [...] listopada 2020 r. ([...]), odmówiło już Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
Powyższe zestawienie zdarzeń dowodzi, że zarówno decyzja SKO z [...] czerwca 2019 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta z [...] maja 2019 r., były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, a to w sprawie VII SA/Wa 1695/19, w której Sąd, badał legalność decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r. W tej skardze do WSA Skarżący powtórzył zarzuty postawione w odwołaniu od decyzji z [...] maja 2019 r., a sprowadzające się do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez funkcjonariuszy policji pomiaru prędkości oraz do braku przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie ustalenia w toku postępowania administracyjnego, czy Skarżący faktycznie przekroczył prędkość o 52 km/h, wynikiem czego wydana została przez Prezydenta decyzja z [...] maja 2019 r.
Konsekwencją prawomocności wyroku w sprawie VII SA/Wa 1695/19 jest prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r. Zasadnie zauważyło SKO, co potwierdzają akta sprawy, że datowany na 2 października 2020 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2019 r. (oparty na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) stanowi w swojej istocie powtórzenie argumentów podniesionych przez Skarżącego w skardze na tą decyzję w sprawie VII SA/Wa 1695/19. Istota tych zarzutów, jak już wcześniej wskazano, sprowadza się do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez funkcjonariuszy policji pomiaru prędkości, a to w skutek istnienia fabrycznej niedokładność pomiarów urządzenia pomiarowego wynoszącej +/- 2 km/h, za pomocą którego wykonano pomiar [...] marca 2019 r., a w efekcie prawidłowości – zgodności z prawem, wydania przez Prezydenta decyzji z [...] maja 2019 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją SKO z [...] czerwca 2019 r. Właściwym jest przy tym stanowisko SKO, że pomimo braku uzasadnienia to w sprawie VII SA/Wa 1695/19 Sąd badał okoliczności, które zostały podniesione w skardze. Zatem oddalenie skargi na decyzję z [...] czerwca 2019 r. przez Sąd bezsprzecznie oznacza, że w dniu wydania wyroku – 27 listopada 2019 r., kontrolowana decyzja SKO nie była wadliwa w ww. zakresie w takim stopniu, który dawałby podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a). Oznacza to, że sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, ma obowiązek z urzędu wziąć pod rozwagę wszelkie nieprawidłowości – zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, jaki prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, w tym dające podstawę stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, wówczas sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części lub stwierdza wydanie decyzji łub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.
W kontekście powyższego zakresu badania sprawy przez sąd administracyjny oraz przywołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OPS 6/09, a także tożsamości zarzutów podnoszonych przez Skarżącego, Sąd stwierdza, że w oparciu o żądanie Skarżącego z 2 października 2020 r. nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r. Przy ocenie prawidłowości kwestionowanego postanowienia należało mieć w polu widzenia, jak uczyniło to SKO, stanowisko Sądu wyrażone w wyroku VII SA/Wa 1695/19. Mocą tego wyroku, prawomocnego od 28 grudnia 2019 r., oddalona została wszak skarga na decyzję SKO z [...] czerwca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z [...] maja 2019 r., czego skutkiem - stosownie do art. 170 p.p.s.a. jest związanie tym wyrokiem zarówno SKO, jak i Skarżącego.
Z powyższych względów Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2019 r. jest prawidłowa. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, z uwagi dokonaną już uprzednio przez Sąd ocenę prawną owej decyzji stanowi przedmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło