VI SA/Wa 1573/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-12
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej byłemu pełnomocnikowi strony, który wypowiedział pełnomocnictwo, stanowi naruszenie prawa procesowego, które może być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej byłemu pełnomocnikowi, który wypowiedział pełnomocnictwo, stanowi wadę proceduralną, ponieważ strona nie miała możliwości udziału w istotnym fragmencie postępowania. Brak prawidłowego doręczenia narusza prawa strony i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka J. złożyła wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy "Odświeżacz powietrza", zarzucając brak nowości i indywidualnego charakteru. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia 6 lutego 2008 r. oddalił wniosek. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wady proceduralnej polegającej na doręczeniu jej byłemu pełnomocnikowi strony, który wypowiedział pełnomocnictwo.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz J. kwotę 1617 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji na wzór przemysłowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz J. z siedzibą w S. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 1573/08
UZASADNIENIE
Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. spółka [...] J. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) złożyła wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji nr [...] udzielonej na wzór przemysłowy pt. "Odświeżacz powietrza" na rzecz spółki J. s.r.o z siedzibą w C. (dalej: uprawniona, uczestniczka postępowania). Podstawą żądania był zarzut, że prawa z rejestracji udzielono mimo braku spełnienia ustawowych wymogów nowości i indywidualnego charakteru określonych w art. 102 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. Nr 119, poz. 11117 – t.j. ze zm., dalej: Pwp ) w dacie, dla której zastrzegane jest jego pierwszeństwo, t.j. w dniu 2 marca 2004 r. Wnioskodawczyni podała, że jest uprawniona do międzynarodowych (ważnych w Polsce) i wspólnotowych rejestracji znaków towarowych. Wszystkie wskazane przez wnioskodawcę znaki służą do oznaczania towarów takich, jak "odświeżacze powietrza". Przez uzyskanie prawa ochronnego nabyła prawo wyłącznego ich używania w sposób zarobkowy lub zawodowy na obszarze RP, bądź – jak w przypadku znaków wspólnotowych – na obszarze UE. Fakt udzielenia prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Odświeżacz powietrza" wpłynął na zmniejszenie przyznanej na rzecz wnioskodawcy ochrony. Wnioskodawczyni dołączyła do pisma z dnia [...] listopada 2006 r. dowody w postaci dokumentów na okoliczność obecności na rynku odświeżaczy powietrza w postaci drzew iglastych zbliżonych formą do wzoru przemysłowego nr [...] przed datą 2 marca 2004 r. (załączniki oznaczone nr 1- 6) oraz na okoliczność udostępnienia do publicznej wiadomości odświeżaczy powietrza w postaci drzew iglastych zbliżonych do wzoru przemysłowego nr [...] przed datą 2 marca 2004 r. (załączniki oznaczone nr 12 -24). Tłumaczenia powyższych dokumentów zostały złożone wraz z pismem z dnia [...] listopada 2006 r.
Wnioskodawczyni podała, iż wszystkie wymienione dowody wskazują, iż przed datą świadcząca o pierwszeństwie dla przedmiotowego wzoru przemysłowego znane były odświeżacze powietrza w postaci drzew iglastych. Podkreśliła, iż uprawniona spółka J. w opisie przedmiotowego wzoru wskazała, iż wzór ten ma kształt konturów drzewa iglastego z fragmentem podłoża, z którego wyrasta pień drzewa. Nieznaczne odstępstwa w kształcie tych znanych wzorów, od kształtu pokazanego na rysunku dla wzoru, stanowią nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 Pwp. Okrągły otwór na szczycie drzewka nie jest objęty prawem z rejestracji, gdyż jego funkcja jest wyłącznie techniczna. Wnioskodawca podkreślił, iż firma J. jest znanym producentem drzewek zapachowych, a jego produkty są najchętniej kupowanymi zapachami do samochodów na świecie. W latach 50-tych właściciel firmy – p. J. wymyślił oryginalny kształt odświeżaczy powietrza – kształt drzewa iglastego. Taki właśnie kształt, w ocenie wnioskodawcy, stanowi cechę wywołująca na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie, że taki odświeżacz jest mu od dawna znany. Ponieważ od ponad kilkudziesięciu lat znane są różne odświeżacze powietrza w postaci drzew iglastych, toteż jest oczywiste, że wzór przemysłowy nr nr [...] - zdaniem wnioskodawcy - nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru.
Pismem z dnia [...] marca 2007 r. uczestniczka postępowania – spółka J. wniosła o oddalenie wniosku.
Podkreśliła, iż wnioskodawczyni nie dokonała analizy porównawczej przeciwstawianego znaku i unieważnianego wzoru, co jest w jej ocenie konieczne dla oceny przesłanki nowości. Wskazała, iż Urząd Patentowy udzielił ochrony na liczne znaki, zawierające wzór drzewa iglastego. Poddała jednocześnie w wątpliwość interes prawny wnioskodawcy w ubieganiu się o unieważnienie prawa z rejestracji, wskazując jako podstawę prawną art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 Pwp). Interesem takim nie może być w jej ocenie podnoszony przez wnioskodawczynię argument o hipotetycznym zagrożeniu praw. Uprawniona nie występuje bowiem aktualnie z żadnymi roszczeniami wobec wnioskodawczyni, które mogłyby ograniczać jej prawa, mimo, że posiada prawo wyłączne od dnia 2 września 2004 r. Podkreśliła, że na terytorium Polski zarejestrowanych jest [...] znaków towarowych (nie licząc znaków wnioskodawczyni) zawierających drzewko dla towarów z klasy 5, co oznacza, że każdy z tych znaków może być wykorzystywany do odświeżaczy powietrza. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. wnioskodawczyni odniosła się do argumentów zawartych w powyższym piśmie. Podniosła, że uczestniczka myli pojęcia znaków towarowych i wzorów przemysłowych. Wymóg nowości w dacie zgłoszenia dotyczy wyłącznie wzorów przemysłowych. Oznacza to, iż nie jest w jej przekonaniu trafna argumentacja dotycząca funkcjonowania w obrocie wielu oznaczeń w postaci drzewka iglastego stanowiących znaki towarowe. Nadto podniosła, iż znaki firmy J. są przeznaczone do oznaczania towarów innego rodzaju, lub zgłoszone zostały z lepszym pierwszeństwem niż znaki, na które powołuje się uczestniczka postępowania. Przede wszystkim jednak występują miedzy nimi istotne różnice eliminujące możliwość wprowadzenia w błąd. Nie jest prawdą, że znak zarejestrowany w klasie 5 musi być przeznaczony dla odświeżaczy, gdyż klasa ta obejmuje także towary innego rodzaju. Podała ponadto, iż interes prawny w niniejszej sprawie wywodzi jako podmiot mający wcześniejsze uprawnienia wyłączne, które w jego ocenie są naruszone poprzez udzielenie praw wyłącznych na rzecz osób trzecich. Powołała się na orzecznictwo UP w przedmiotowym zakresie. Dowody przedstawione przez wnioskodawcę wskazują, iż odświeżacze w kształcie choinki były dostępne na rynku przed datą zgłoszenia wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym, zaś firma J. mogła się z łatwością dowiedzieć o istnieniu wcześniejszych praw wyłącznych do znaków towarowych wnioskodawcy. Wskazała, że Urząd Patentowy w C. unieważnił prawo z rejestracji identycznego wzoru przemysłowego zarejestrowanego na rzecz J. w wyniku wniosku złożonego przez firmę J.
Wnioskodawczyni załączyła poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Urzędu Patentowego w C. z dnia [...] marca 2007 r. unieważniającą prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "odświeżacz powietrza".
Rozprawa przed Urzędem Patentowym przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2008 r. Na wstępie rozprawy pełnomocnik uprawnionej – rzecznik patentowy T. R. poinformował, iż pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. wypowiedział pełnomocnictwo firmie J. z C.
Pełnomocnik wnioskodawczyni podczas rozprawy wskazał jedno, najbardziej jego zdaniem zbliżone do spornego wzoru, przeciwstawienie w postaci znaku towarowego przestrzennego nr [...], który przedstawia stylizowane drzewo (dalej: znak). Znak został zarejestrowany do środka odświeżającego powietrze i odświeżacza powietrza. Publikacja nastąpiła dnia [...] czerwca 2003 r., a rejestracja w Szwajcarii [...] września 2002 r. Zdaniem wnioskodawcy zarówno znak, jak i sporny wzór przedstawiają stylizowane iglaste drzewa i na tle znaku z wcześniejszym pierwszeństwem sporny wzór nie spełnia kryterium posiadania indywidualnego charakteru. Według uprawnionej – z faktu, że porównywane – znak i wzór – posiadają pień, koronę i podstawę, nie wynika brak indywidualnego charakteru spornego wzoru, bowiem ogólne wrażenie, jakie na zorientowanym użytkowniku wywołuje sporny wzór, różni się o ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez znak z wcześniejszym pierwszeństwem. Postać wzoru w ocenie uprawnionej nie wskazuje na to, że drzewko jest iglaste.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. wydaną w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy oddalił wniosek firmy J. o unieważnienie prawa z rejestracji nr [...] udzielonej na wzór przemysłowy pt. "Odświeżacz powietrza" na rzecz spółki J. S.r.o z siedzibą w C. Na wstępie podkreślił, iż wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego wzoru przemysłowego, który wynika wprost z rejestracji na jego rzecz znaków towarowych ze starszym pierwszeństwem od pierwszeństwa spornego wzoru. Podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia UP było stwierdzenie po przeprowadzeniu szczegółowej analizy porównawczej, że porównywane przedmioty nie są identyczne.
Różnice, które występują między nimi nie są w ocenie UP nieistotnymi szczegółami, bowiem są dostrzegalne "na pierwszy rzut oka bez specjalnego wysiłku". Zarzut braku nowości UP zatem oddalił jako nieuzasadniony.
Odnosząc się do kwestii braku oryginalnego charakteru wzoru, organ dokonał analizy pojęcia "zorientowany użytkownik", dochodząc do przekonania, iż jest ono znaczeniowo różne od pojęcia "przeciętny konsument" odnoszącego się do znaków towarowych. Należy przypisać temu pojęciu kryterium wyższego poziomu zdolności postrzegania. Urząd powołał się w tym zakresie na wyrok WSA z dnia 31 marca 2006 r., który stwierdza również, że "w przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej, nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika". Organ podkreślił, że znak ma służyć do odróżniania towarów jednego podmiotu od towarów tego samego rodzaju innego podmiotu, natomiast nie może służyć zawłaszczaniu wizerunku drzewka iglastego. Wizerunek ten należy bowiem do domeny publicznej. Stwierdził, że sporny wzór spełnia wymagane w definicji wzoru przemysłowego kryterium posiadania indywidualnego charakteru, ponieważ jedyną cechą porównywalnych przedmiotów (wzór i przestrzenny znak) jest przynależność do kategorii "stylizowane drzewa iglaste z fragmentami podłoża stanowiącymi podstawki drzewek", przy całkowicie odmiennej stylizacji, co wynika – w ocenie Urzędu – z analizy przeprowadzonej przy ocenie nowości. Organ dokonał nadto analizy znaczeniowej pojęć takich, jak: "indywidualny charakter", "zorientowany użytkownik", "swoboda twórcza", "grafika", "ogólne wrażenie" na podstawie słownika języka polskiego.
Odnosząc się do decyzji C. Urzędu Patentowego, organ – podkreślając, iż nie jest ona wiążąca dla polskiego Urzędu Patentowego – uznał ustalenia w nim zawarte za "kuriozalne", gdyż prowadzące do usankcjonowania "wiecznego monopolu" na odświeżacz w kształcie stylizowanego drzewka iglastego "w ogólności".
Decyzja wraz uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi uprawnionej - rzecznikowi patentowemu T. R. w dniu [...] czerwca 2008 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 256).
Pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł od powyższej decyzji skargę z dnia [...] czerwca 2008 r. Żądając jej uchylenia, zarzucił "rażące i istotne naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do skargi z art. 145 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a", mianowicie – naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 102 ust. 1 oraz 104 Pwp, poprzez błędną wykładnię, a ponadto - naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7,8.11,80 oraz 107 § 3 k.p.a.
Podkreślił w szczególności, iż kwestią zasadniczą przy ocenie indywidualnego charakteru, a tym samym, spełnienia przez wzór przesłanki zdolności rejestrowej, jest ustalenie zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Zdaniem pełnomocnika, popartym orzecznictwem i doktryną, w niniejszej sprawie zakres swobody twórczej był stosunkowo szeroki, gdyż jedynym ograniczeniem mającym zastosowanie do oceny tej przesłanki jest zastosowanie, czyli cechy użytkowe ("natura") przedmiotu. Urząd Patentowy natomiast w jego ocenie "z góry przesądził", iż w odniesieniu do drzewek zapachowych zakres ten jest "wyjątkowo wąski", nie uzasadniając należycie swojego stanowiska. Wywody Urzędu, oparte o definicje "słownikowe" nie są spójne z wykładnią dokonaną przez sądy oraz doktrynę prawa. Pełnomocnik skarżącej zarzucił nadto, iż argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji nie jest spójna i logiczna. Przy dokonywaniu oceny przesłanki indywidualnego charakteru wzoru Urząd odwołał się do dokonanej przez siebie analizy przesłanki nowości. Zdaniem pełnomocnika, stoi to w sprzeczności z zasadą, iż ocena przesłanki indywidualnego charakteru wzoru następuje na podstawie "ogólnego wrażenia", jakie wywołuje wzór na odbiorcy, zaś nowości – na podstawie analizy porównawczej. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ porównuje wzór przemysłowy ze znakami towarowymi skarżącej, wskazując na pewne szczegóły, którymi różnią się one między sobą. Zdaniem pełnomocnika, jest to rozumowanie wadliwe, gdyż poszczególne różnice nie mają znaczenia przy ocenie tej przesłanki, jeżeli, mimo wszystko, ogólne wrażenie pozostaje takie samo.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Została napisana w sposób odwołujący się do słownika terminologicznego po to, aby przybliżyć trudną problematykę prawną podmiotom nieprofesjonalnym, biorącym udział w postępowaniu. Wskazał, iż pełnomocnik skarżącej pominął, iż pojęcie "zorientowany użytkownik" zostało w decyzji rozwinięte m.in. w oparciu o orzecznictwo.
W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wpłynęło pismo spółki J. z dnia [...] lutego 2009 r., w którym osoba pod nim podpisana (podpis nieczytelny), ustanawia jako pełnomocnika procesowego – pana W. S. (dotychczasowego pełnomocnika dla doręczeń). Jednocześnie, wskazując na "brak posiadania dokumentacji w sprawie" – wnosi o odroczenie rozprawy i przesłanie p. W. S. ww. dokumentacji.
Na podstawie zarządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do W. S. m.in. o podanie statusu będącego podstawą udzielonego mu pełnomocnictwa, informując go o treści art. 35 p.p.s.a,
Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 12 marca 2009 r. w imieniu uczestnika postępowania nikt się nie stawił. Pełnomocnik skarżącej poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z dnia 6 lutego 2008 r. jest obarczona wadą proceduralną uniemożliwiającą merytoryczną ocenę zasadności zarzutów skargi.
Mianowicie – jak wynika z oświadczenia rzecznika patentowego T. R. - pełnomocnika uprawnionej – spółki J. s.r.o. z siedzibą w C. – złożonego na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP w dniu [...] lutego 2008 r. -pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. wypowiedział on swojemu mocodawcy udzielone pełnomocnictwo.
Zgodnie z treścią przepisu art. 10 pkt 2 Ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z dnia 21 maja 2001 r.) "rzecznik patentowy, wypowiadając pełnomocnictwo lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa powinien on wykonywać wszystkie niezbędne czynności jeszcze przez dwa miesiące, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze objęcie sprawy przez innego rzecznika patentowego lub odwołanie przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa". Jak wynika z powyższego, w zasadzie obowiązkiem rzecznika jest wykonywanie niezbędnych czynności przez okres dwóch miesięcy po wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Wypełniając dyspozycję ww. przepisu, rzecznik brał udział w rozprawie przed Urzędem Patentowym, bezpośrednio poprzedzającej wydanie decyzji.
Następnie jednak decyzja wraz z uzasadnieniem została mu doręczona w dniu [...] czerwca 2008 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 256). Urząd Patentowy nie poczynił żadnych czynności mających na celu ustalenie, czy reprezentowana dotychczas strona – spółka J. z siedzibą w C., potwierdza fakt wypowiedzenia pełnomocnictwa, w szczególności – czy otrzymała pismo z dnia [...] stycznia 2008 r. zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Co do zasady - jest rzeczą oczywistą, że oświadczenie pełnomocnika strony, będącego podmiotem profesjonalnym, w przedmiocie rozwiązania stosunku pełnomocnictwa jest dla organu wiążące. Stosując się do tego oświadczenia w sposób literalny, organ był obowiązany dokonać doręczenia decyzji wraz z uzasadnieniem bezpośrednio stronie.
Należy mieć jednak na uwadze, iż skuteczność doręczenia decyzji pełnomocnikowi po wygaśnięciu pełnomocnictwa winna być oceniana przez pryzmat art.105 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem (a contrario), w sytuacji dokonania przez pełnomocnika czynności prawnej po wygaśnięciu pełnomocnictwa, w granicach pierwotnego umocowania , czynność ta jest nieważna , jeżeli druga strona wiedziała, lub mogła się z łatwością dowiedzieć o wygaśnięciu pełnomocnictwa. Z uwagi na powyższe – istotne było ustalenie, czy Spółka J. pismo pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2008 r. faktycznie otrzymała. Nie można bowiem pominąć faktu, iż uprawniona ma siedzibę w C., co może utrudniać przepływ korespondencji.
Organ winien był zatem zwrócić się do spółki o zajęcie stanowiska w powyższej kwestii, jak równie – ewentualnie - ustalić, czy ustanowiła nowego pełnomocnika, bądź pełnomocnika dla doręczeń w Polsce celem dokonywania doręczeń pism do niej przeznaczonych, w tym decyzji. Takie postępowanie, w ocenie Sądu, pozwoliłoby w pełni na zagwarantowanie praw w postępowaniu administracyjnym podmiotowi zagranicznemu. Byłoby też zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych ( art. 8 k.p.a.).
Nawet, jeżeli przyjąć, że termin, o którym mowa w art. 10 pkt 2 Ustawy o rzecznikach patentowych, rozpoczął swój bieg dopiero w dniu poinformowania organu o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa, czyli w dniu rozprawy - [...] lutego 2008 r., to upłynął on w dniu [...] kwietnia 2008 r. (art. 57 par. 3 k.p.a.). Doręczenie zatem decyzji byłemu pełnomocnikowi strony, którego umocowanie do podejmowania działań już wygasło, pozbawione było podstawy prawnej. Przede wszystkim jednak stanowiło naruszenie praw uprawnionej jako strony postępowania, mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. W myśl art. 40 § 1 k.p.a,. decyzja winna być doręczona bezpośrednio stronie, gdyż na tym etapie postępowania nie była reprezentowana przez pełnomocnika, co z mocy § 2 ww. przepisu uzasadniałoby doręczenie do jego rąk. Brak właściwego doręczenia decyzji uczynił ją zatem wadliwą z tej przyczyny, że uprawniona bez swojej winy nie brała udziału w istotnym fragmencie postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie przesądza, aby do wypełnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. konieczne było pominięcie udziału strony w postępowaniu administracyjnym jako całości. Przeciwnie – jak wynika z doktryny prawa (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz Zakamycze 2005, przypisy do art. 145, str. 855) – wystarczający jest brak uczestnictwa strony w jednej z jego faz, o ile nie ponosi ona winy za zaistniałą sytuację. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 10 października 1995 r, (sygn. akt: SA/Lu 2109/94) stwierdził, że podstawą do wznowienia postępowania na mocy art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. jest brak doręczenia decyzji jednej ze stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2007 r. (sygn. akt: II SA/Wa 875/07; LEX nr 362489) potwierdził, iż "doręczenie pisma osobie nie będącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. Pismo doręczone osobie nie będącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej nie nastąpiło". Sąd podziela w pełni pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2006 r. – sygn. akt: II OSK 496/05 (LEX nr 196700), zgodnie z którym: " Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Sąd Administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony ( wyr. SN z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582, Kabat A. Komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze, 2005). Wniosek taki wypływa zarówno z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jak też jest akceptowany w doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, LEX nr 39458, wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1997 r., III SA 1795/95, LEX nr 29916). Powyższy przepis nakazuje Sądowi Administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r., II SA 915/97, Glosa 1999/1/28)." W ocenie Sądu nie ma przy tym znaczenia również fakt, iż sentencja decyzji nie była dla uprawnionej niekorzystna. Ocena rozstrzygnięcia należy bowiem wyłącznie do strony, która ma prawo do podjęcia własnej decyzji co do jej zaskarżenia. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż z pisma uprawnionej z dnia [...] lutego 2009 r., skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że nie dysponuje ona dokumentami związanymi ze sprawą, co uniemożliwia jej udział w postępowaniu. Sąd doszedł do przekonania, iż tym brakującym dokumentem jest w szczególności decyzja Urzędu Patentowego.
Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, iż wada proceduralna polegała w niniejszej sprawie na uchybieniu przepisowi art. 40 par. 1 k.p.a. przez co strona nie miała możności udziału w końcowej fazie postępowania związanej z doręczeniem decyzji, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 lit. b) p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Konwalidacja tej wady może nastąpić wyłącznie poprzez prawidłowe ustalenie stron oraz ich reprezentacji, a następnie doręczenie nowej decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym, które będzie toczyło się na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisami k.p.a.
Z tych powodów Sąd, z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło