VI SA/Wa 1573/13

Dnia 21 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. z siedzibą w T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka – S. z siedzibą w T. złożyła za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], którą unieważniono należący do niej patent na wynalazek pt.: "[...]" o numerze [...]. W skardze sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji. Skarżąca dowodząc niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wskazała, że niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje utratę przez nią uprawnienia, wynikającego z prawa do patentu a w konsekwencji uniemożliwi jej skorzystanie z tego prawa. Nadto stwierdziła, że taka sytuacja doprowadzi do tego, iż będzie musiała godzić się na ingerencję podmiotów trzecich w stworzony przez siebie wynalazek, a to z kolei niewątpliwie osłabi pozycję gospodarczą jej firmy, co będzie skutkować negatywną informacją, adresowaną przede wszystkim do potencjalnych jej kontrahentów i inwestorów. Skarżąca wskazała też, że wskutek wydanej decyzji nie będzie mogła w negocjacjach uzurpować sobie prawa do tego rozwiązania, co spowoduje trudne, wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki w przyszłości. Skarżąca podniosła, że proces odbudowy jej wizerunku – w szczególności renomy, która opiera się na tworzeniu innowacyjnych produktów – będzie niewątpliwie kosztowny, czasochłonny i żmudny. Spółka podkreśliła, że unieważnienie patentu ma bezpośrednie przełożenie na wartość jej przedsiębiorstwa. Skarżąca stanęła na stanowisku, że w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wartość nie tylko prawna, ale i ekonomiczna przedmiotowego patentu diametralnie spadnie, a wręcz nie będzie on miał żadnej wartości ekonomicznej, co automatycznie przełoży się na wartość przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca wykazała istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż przesłanki te występują łącznie. Sąd podkreślił, że niewątpliwie unieważnienie przyznanego skarżącej prawa bez wstrzymania wykonania tego unieważnienia wywoła taki skutek, iż wnioskujący o jego unieważnienie podmiot, będzie mógł swobodnie korzystać z wynalazku do czasu ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, unieważnienie patentu i możliwość korzystania przez inny podmiot z wynalazku skarżącej bez jej zgody, spowoduje po jej stronie szkodę materialną, w postaci spadku wartości przedsiębiorstwa oraz w postaci braku opłat za korzystanie z wynalazku, a także szkodę niematerialną przejawiającą się utratą renomy i osłabieniem pozycji gospodarczej, co spowoduje trudne bądź wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Nadto Sąd stwierdził, że nie wymaga obszernego uzasadnienia czym na obecnym rynku jest renoma, jak długo się buduje pozycję na rynku oraz jak trudnym zadaniem jest odbudowanie utraconej renomy. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 519/13, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2013 r. wezwano pełnomocnika uczestnika postępowania do zajęcia stanowiska wobec sformułowanego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik uczestnika w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r., przedstawiając swoje stanowisko w kwestii złożonego wniosku, podał, że towarzyszące mu uzasadnienie oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozwalają na inne rozstrzygnięcie, jak o oddaleniu wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl zasady obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonej treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Mając na uwadze powyższy przepis uznać należy, że chodzi w tym przypadku o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004, nie publikowany). Jednakże podkreślania wymaga, że ciężar wykazania istnienia przesłanek zastosowania powołanego przepisu spoczywa na skarżącym składającym wniosek. Powyższe wynika z samego przepisu i zostało potwierdzone obowiązującym orzecznictwem. Jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 16 marca 2005 r., sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji (podobnie postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OZ 190/05, nie publ.; oraz postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt OZ 1506/04). Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, dowodząc niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, że niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje utratę przez nią uprawnienia, wynikającego z prawa do patentu a w konsekwencji uniemożliwi jej skorzystanie z tego prawa. Nadto skarżąca wyjaśniła, że sytuacja taka wywoła po jej stronie konieczność godzenia się z ingerencją podmiotów trzecich w stworzony przez siebie wynalazek. Podała, że w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wartość nie tylko prawna, ale i ekonomiczna przedmiotowego patentu diametralnie spadnie, a wręcz nie będzie on miał żadnej wartości ekonomicznej, co automatycznie przełoży się na wartość przedsiębiorstwa. Skoro, stosownie do przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, tak więc nie jakiejkolwiek lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli takich, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, to stwierdzić należy, że towarzyszące złożonemu wnioskowi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności, trudno odnieść do przesłanek określonych treścią ww. przepisu. Skarżąca nie wyjaśniła bowiem na czym miałaby polegać znaczna szkoda w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie unieważnienie patentu może mieć wpływ na sytuację ekonomiczną spółki, może też skutkować brakiem opłat za korzystanie z wynalazku, czy też, jak podano, umożliwić podmiotom trzecim ingerowanie w stworzony przez nią wynalazek, jednakże okoliczności te nie zostały poparte przez skarżącą konkretnymi danymi finansowym. Nie zostało wyjaśnione bowiem, jak prawo do patentu przekładało się na czerpanie konkretnych korzyści ekonomicznych przez spółkę, których została ona na skutek wydanej decyzji pozbawiona, bądź jakichkolwiek innych korzyści majątkowych związanych z wynalazkiem. Trudno jest mówić, by uzasadnienie tych okoliczności stanowiło powoływanie się przez spółkę na utratę prawa wyłącznego do patentu i związane z tym powstrzymywanie się od podejmowania działań mających na celu wykorzystywanie stworzonego wynalazku. W gruncie rzeczy argumentacja wniosku odnosząca się do wystąpienia przesłanek określonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., mających świadczyć o zasadności przyznania skarżącej ochrony tymczasowej, charakteryzuje się stosunkowo wysokim poziomem ogólności oraz daleko idącym deficytem. We wniosku skarżąca poruszyła mianowicie jedynie kwestię utraty możliwości podejmowania działań z wykorzystaniem stworzonego wynalazku przy jednoczesnym spadku wartości nie tylko prawnej, ale i ekonomicznej posiadanego przez nią patentu. Brak jednak we wniosku poparcia tych oświadczeń danymi ekonomicznymi obrazującymi chociażby stan produkcji w spółce w oparciu o rozwiązanie objęte wynalazkiem. Niemożliwym jest zatem, przy tak sformułowanym wniosku, przyjęcie, a contrario do twierdzenia skarżącej, że skutki jakie powstaną w wyniku braku możliwości ingerowania spółki w działania podmiotów trzecich będą nieodwracalne, a szkoda jaką ona poniesie będzie nie do usunięcia na żadnym etapie postępowania. Stwierdzić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę uczestnik postępowania w swoim piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r., że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że została ona pozbawiona jakichkolwiek korzyści, w szczególności opłat licencyjnych, związanych z korzystaniem z tego patentu. Również podnoszona przez skarżącą utrata wartości przedsiębiorstwa związana z unieważnieniem patentu nie została poparta żadnymi danymi, chociażby bilansem, który zobrazowałby to twierdzenie i pozwolił ocenić, czy w niniejszej sprawie rzeczywiści zachodzi wystąpienie po stronie skarżącej "znacznej" szkody, warunkującej przyznanie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.