VI SA/Wa 1576/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: odmówić przyznania A. B. prawa pomocy w żądanym zakresie. A. B. (dalej też jako skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek. Z informacji podanych we wniosku oraz z przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż skarżąca prowadząc indywidualną praktykę [...] uzyskuje dochód przede wszystkim w ramach współpracy z M. Sp. z o. o. oraz O. Sp. z o. o. Skarżąca oszacowała swój miesięczny dochód na kwotę około czterech tysięcy złotych. Skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Z przedstawionego przez skarżącą wydruku z rachunku bankowego za okres od października 2012 roku do stycznia 2013 roku wynika, iż wpływ z tytułu dochodu uzyskiwanego w ramach współpracy z O. Sp. z o. o. wyniósł przykładowo ponad [...] złotych (dot. miesiąca września), [...] złotych (dot. miesiąca października), [...] złotych (dot. miesiąca listopada), a z tytułu dochodu uzyskiwanego w ramach współpracy z M. Sp. z o. o. średnio miesięcznie ponad [...] złotych. Dodatkowo skarżąca uzyskuje dochód z tytułu przeprowadzonego programu edukacyjnego w kwocie około [...] złotych miesięcznie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 533/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji życiowej, w której zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wykonywania zawodu [...] przekraczający osiem tysięcy złotych. Uwzględniając konieczność pokrycia kosztów składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, czy też kosztów utrzymania mieszkania, uznać należy, że skala uzyskiwanego przez skarżącą dochodu pozwala jej na akumulowanie części środków finansowych. Podkreślenia wymaga przy tym, iż z przedstawionej przez skarżącą argumentacji nie wynika konieczność przeznaczenia uzyskiwanych środków finansowych na zabezpieczenie bieżących potrzeb życiowych skarżącej w sposób powodujący spadek środków pozostających do jej dyspozycji. Saldo dostępnych środków na rachunku skarżącej oscylowało bowiem od kwoty około [...] złotych do kwoty ponad [...] złotych. Reasumując stwierdzić należy, iż skarżąca jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.