VI SA/Wa 1577/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20 -23 marca 2018 r. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018r. z siedzibą w [...] uchwałą Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. stwierdziła, że G. G. (dalej: egzaminowany, zdający, skarżący) uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Uchwała ta została doręczona za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w dniu [...] maja 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy podpisane przez [...] - kuzynkę adresata). W dniu [...] maja 2018 r. egzaminowany wniósł odwołanie od tej uchwały poprzez nadanie przesyłki w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. (dalej: Komisja II stopnia, Komisja Odwoławcza), po rozpatrzeniu odwołania zdającego, postanowieniem z [...] lipca 2018r., znak: [...] stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołała art. 368 ust. 9, 10 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870 z późn. zm.; dalej: u.r.p.) w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Komisja Odwoławcza wyjaśniła, że w myśl art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Na podstawie art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z kolei zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Natomiast, zgodnie z art. 36 ust. 1 u.r.p., od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały. Termin uważa się za zachowany, w myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Komisja Odwoławcza, odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, zauważyła, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. została doręczona egzaminowanemu w sposób zgodny z przywołanymi wyżej przepisami prawa. Uchwała ta została wysłana na adres wskazany przez zdającego we wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego i odebrana przez dorosłego domownika w dniu [...] maja 2017 r. Komisja II stopnia zaznaczyła, że uchwała ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Odwołanie od tej uchwały zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu [...] maja 2018 r., a więc z uchybieniem 14-dniowego terminu do wniesienia dowołania, który upłynął z dniem [...] maja 2018 r. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania obligowało Komisję Odwoławczą do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Z postanowieniem tym nie zgodził się egzaminowany i wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art 42 § 1 k.p.a. oraz dodatkowo – art. 43 k.p.a. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie terminu z art 35 § 3 k.p.a., gdyż zostało wydane po upływie miesiąca od otrzymania odwołania i dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. Komisja II stopnia zaś nie zawiadomiła skarżącego o nowym terminie rozpoznania sprawy, co wiązało się z naruszeniem art 36 i 37 k.p.a. W odniesieniu do uchwały Komisji Odwoławczej skarżący wnosił o uznanie zachowania terminu do wniesienia odwołania i rozpatrzenie odwołania według właściwości. Wnosił również o rozpatrzenie skargi podczas nieobecności zdającego. W uzasadnieniu skargi podnosił, że omawiana uchwała Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w [...] (zwana przez skarżącego decyzją) nie została doręczona do miejsca jego zamieszkania, na adres przez niego wskazany. Decyzja ta została omyłkowo odebrana w dniu [...] maja 2018 r. przez [...] - pracownika administracyjnego Firmy [...] (w skrócie: [...]). Przesyłka dotarła na niewłaściwy adres - [...]. Skarżący nie jest pracownikiem firmy [...]. Przesyłka została przekazana skarżącemu przez [...], do miejsca jego zamieszkania - [...], dnia [...] maja 2018r. I dopiero wtedy zdający skutecznie odebrał decyzję. Zdaniem skarżącego Komisja Odwoławcza nie dochowała należytej staranności w celu uzyskania informacji kiedy otrzymał powyższą uchwałę i czy została ona doręczona w sposób prawidłowy. Nie dokonano prawidłowego ustalenia skuteczności doręczenia uchwały, mimo że co do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą przepisy k.p.a. nie przewidują doręczenia zastępczego w miejscu pracy i doręczenie winno zawsze nastąpić bezpośrednio do rąk adresata. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. wnosiła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie o uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Egzaminowany bowiem po upływie 14 dni od daty otrzymania decyzji, złożył odwołanie od niej. Uczynił to [...] maja 2018 r. Natomiast zdaniem skarżącego termin do wniesienia odwołania został przez niego dochowany, gdyż postanowienie zostało mu doręczone w dniu [...] maja 2018 r., a nie w dniu [...] maja 2018 r., jak przyjęła Komisja II stopnia. Odnosząc się do skargi egzaminowanego nie zasługuje ona na uwzględnienie. Kwestie doręczeń pism osobom fizycznym, jak podnosił i skarżący, i Komisja Odwoławcza, reguluje art. 42 k.p.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, w § 2 zaś, że pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w § 3, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Ponadto art. 43 k.p.a. mówi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Skarżący podnosił również, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w [...] nie została przesłana na właściwy adres. Jak wynika z zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej (w skrócie: zpo), w której przesłano wspomnianą uchwałę, pismo było skierowane na adres: [...]. Adres ten zresztą został wskazany przez zdającego jako adres jego stałego pobytu i adres do korespondencji (vide: wniosek, kwestionariusz osobowy, k. – 2, 3 akt adm.). Zdający w bardzo obszernym odwołaniu nie wskazał innego adresu korespondencyjnego (k. – 19-38 akt adm. Komisji II stopnia) ani nie podał, że pismo zostało doręczone pod inny adres. W odwołaniu jedynie podał, że skarżona uchwała organu I instancji została mu prawidłowo doręczona w dniu [...] maja 2018 r., nie uzasadniając szerzej tego zastrzeżenia. Podkreślić należy, że na zpo, doręczyciel nie poczynił adnotacji, aby pismo doręczył pod innym adresem, aniżeli ten, na który wysłano to pismo. Zwrotne potwierdzenie odbioru w niniejszej sprawie zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że skierowana do skarżącego przesyłka zawierająca zaskarżoną uchwałę została odebrana przez kuzynkę skarżącego – [...]. Zdający tej okoliczności nie zaprzeczył, a jednocześnie dodał, że była to osoba upoważniona do odbioru przesyłek w imieniu [...]. Przy czym [...] jest prowadzone przez rodziców skarżącego (vide: życiorys skarżącego, k. – 5 akt adm.). Ponadto należy podkreślić, że zwrotne potwierdzenie odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ NSA 557/17, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zpo korzystało z domniemania, że uchwała Komisji I stopnia została doręczona w miejscu zamieszkania skarżącego i do rąk dorosłego domownika. Odbierająca korespondencję bowiem przedstawiła się doręczycielowi jako kuzynka skarżącego (czyli jako dorosły domownik, skoro odbiór następował pod adresem wskazanym przez egzaminowanego jako jego miejsce stałego pobytu), a nie jako upoważniony pracownik firmy usytuowanej na tym samym osiedlu ([...]).[...] własnoręcznym podpisem na zpo potwierdziła powyższe okoliczności. Okoliczność, że [...] odebrała korespondencję właśnie pod adresem zdającego potwierdza przedstawiona przez niego kserokopia dokumentu pocztowego z [...] maja 2018 r. (k. -7 akt sądowych), z którego wynika, że [...] odebrała w tym dniu również skierowaną na adres: [...] korespondencję dla [...]. Doręczyciel zaś nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba przebywająca w danym lokalu jest rzeczywiście domownikiem adresata, musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie. Z kolei zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a. oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. Niewywiązanie się z obowiązku oddania przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie jego adresatowi przez osobę, której doręczono rozstrzygnięcie zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata postanowienia lub decyzji (por. wyroki NSA: z 20 lutego 2009r., sygn. akt I OSK 480/08, z 12 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2506/16, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji należało podzielić stanowisko Komisji II stopnia, że skarżący skutecznie odebrał uchwałę w dniu [...] maja 2018 r. Złożenie przezeń odwołania w dniu [...] maja 2018 r. nie było kwestionowane. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a jego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w k.p.a. (art. 368 ust. 12 u.r.p.) zostanie ono złożone po upływie terminu czternastodniowego, przewidzianego w art. 368 ust. 1 u.r.p. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminu nastąpiło, to przy braku istnienia prośby o przywrócenie terminu, Komisja Odwoławcza nie miała innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fakt stwierdzenia tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a. Każde więc uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. W tej sytuacji, skargę jako bezzasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.