VI SA/Wa 1619/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-06

Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka, Olga Żurawska - Matusiak, Agnieszka Łąpieś- Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące obowiązku instalowania urządzeń rejestrujących (tachografów) w pojazdach wykonujących usługi oczyszczania, a także czy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące obowiązku przedstawienia zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy innej niż umowa o pracę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej. Uzasadnił to naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd wskazał, że organy nie uzasadniły swojej interpretacji przepisów wspólnotowych dotyczących zwolnienia z obowiązku instalowania tachografów, a także nie wyjaśniły charakteru usług świadczonych przez skarżącą spółkę. Ponadto, organy błędnie egzekwowały obowiązek przedstawienia zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu od kierowcy, który nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, co wyłączało go z zakresu stosowania ustawy o czasie pracy kierowców.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. T. W. spółkę z o.o. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd oraz za nieokazanie podczas kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując interpretację przepisów wspólnotowych dotyczącą zwolnienia z obowiązku instalowania tachografów oraz stosowanie przepisów o czasie pracy kierowców do jej kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.400 zł i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Sven. akt VI SA/Wa 1619/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś- Rosińska (spr.) Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006r. sprawy ze skargi P. T. W. spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.400 zł ( jeden tysiąc czterysta złotych); 2.stwierdza że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W dniu [...] października 2004 r. na 153 km drogi krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] stanowiący własność P. T. W. spółki z o.o. siedzibą w W. Pojazd kierowany był przez kierowcę I. Z. W trakcie przeprowadzonej kontroli kierowca nie okazał wykresówki z dni [...],[...],[...],[...],[...],[...] października 2004 r. lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia w tym okresie pojazdu oraz karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust.1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088 ) oraz lp 1.4.1 i lp.1.11.11.ust.1 lit.b załącznika do wskazanej ustawy nałożył na P. T. W. spółkę z o. o. siedzibą w W. karę pieniężną w łącznej wysokości 4400 zł (cztery tysiące czterysta złotych) za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co stanowiło naruszenia art. 42 ust. 1 i art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, czym naruszono art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WEL 370 z 31.12.1985r.). Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części nakładającej na nią karę pieniężną w wysokości 1400 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zdaniem spółki art. 3 ust. 1 powołanego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 4 pkt 6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zwalnia P. T. W. spółkę z o. o. siedzibą w W. z obowiązku instalowania tachografu w kontrolowanym pojeździe. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami z obowiązku instalowania urządzeń rejestrujących zwolnione są pojazdy świadczące usługi oczyszczania, a do takich właśnie należał kontrolowany pojazd. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pk 1 k.p.a, art. 92 ust.1 pkt 2 i 6 oraz lp.1.11.11ust.1 lit.b załącznika ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088), art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92 poz.879) utrzymał w mocy decyzję w zaskarżonej części. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji. Podkreślił że przepis na który powoływała się odwołująca się spółka zwalnia z obowiązku rejestrowania urządzeń rejestrujących wyłącznie pojazdy wykonujące usługi oczyszczania komunalne, czyli niezarobkowo. Natomiast jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie P. T. W. spółka z o.o. z siedzibą w W. w dniu kontroli wykonywało zarobkowy transport drogowy odpadów, dlatego nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 4 pkt 6 Rozporządzenia Rady EWG 3820/85. W skierowanej w dniu 8 lipca 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze – P. T. W. spółka z o. o. siedzibą w W. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Strona ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2004r. podnosząc ponadto, iż Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/05 w żadnym miejscu nie określa, że przez usługi oczyszczania należy rozumieć usługi oczyszczania komunalne czyli niezarobkowe. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 27 lutego 2006r. pełnomocnik organu na poparcie swojego stanowiska złożył do akt wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 21 marca 1996r. w języku angielskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozpatrując wniesioną skargę P. T. W. spółki z o. o. siedzibą w W. z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 1.400 zł (tysiąc czterysta złotych) były stwierdzone podczas kontroli naruszenia przepisów zarówno prawa krajowego jak i wspólnotowego w zakresie dokumentowania czasu pracy kierowcy. I tak nieokazanie przez kierowcę wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu zdaniem organu stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 zgodnie z którym kontrolowany kierowca okazuje na żądanie upoważnionego funkcjonariusza wykresówki za bieżący tydzień jaki i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia oraz art. 31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz1354 z późn. zm.) stanowiącego, iż kierowca który nie prowadził pojazdu w określonych dniach albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Strona skarżąca wyjaśniając przyczyny braku wykresówek przez kierowcę powołała się na treść art. 3 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 4 pkt 6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego stosownie do których obowiązek instalowania urządzeń rejestrujących nie ma zastosowana do pojazdów przeznaczonych do świadczenia usług oczyszczania, a kontrolowany w dniu [...] października 2004r. pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] przeznaczony jest właśnie do wykonywania usług oczyszczania. Jednak zarówno [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego uznały, że w świetle powołanych przepisów, urządzeń rejestrujących nie instaluje się jedynie w pojazdach wykonujących usługi oczyszczania komunalne czyli niezarobkowo, natomiast strona skarżąca swoje usługi świadczy zarobkowo. Jednocześnie w zaskarżonych decyzjach brak uzasadnienia dokonanej przez organy interpretacji wskazanych przepisów. Dopiero na rozprawie w dniu 27 lutego 2006r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym – Główny Inspektor Transportu Drogowego działając przez pełnomocnika - powołał się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 21 marca 1996r. C-335/94 opublikowany wyłącznie w angielskiej wersji językowej. W ocenie Sądu wskazane postępowanie organów administracji zarówno I, jak II instancji, naruszyło przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji w zakresie objętym skargą. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Organ administracji zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego ), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji winno spełniać wymogi stawiane przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Na wstępie podkreślić należy, iż art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90 poz. 999 ze zm.) nakłada na organy państwowe dokonywania wszelkich czynności urzędowych na terenie Polski w języku polskim. Jeżeli organ swoje rozstrzygnięcie zamierzał oprzeć na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości opublikowanym wyłącznie w języku angielskim powinien podjąć stosowne kroki umożliwiające skorzystanie z tego orzecznictwa, a swoje stanowisko uzasadnić w decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. Ponadto z dokonanego przez Sąd tłumaczenia wskazanego wyroku wstępnego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (tłumaczenie to ma charakter wyłącznie posiłkowy) - wynika, że art. 4 ust. 6 Rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 ma zastosowania nie tylko do pojazdów używanych przez władze publiczne ( a więc jak określił to organ do pojazdów wykonujących usługi oczyszczania komunalne czyli niezarobkowo), ale także do prywatnych przedsiębiorstw, które dostarczają ogólne usługi w interesie publicznym pod ich kontrolą. A zatem omawiane pojazdy nie muszą być używane bezpośrednio przez publiczne władze aby odnosić korzyści ze zwolnienia. Z powyższego wynika, że organy prezentując swoje stanowisko w sprawie oparły się jedynie na części uzasadnienia wskazanego orzeczenia przyjmując, iż przepisy Rozporządzenia Rady nr 3820/85 nie mają w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na zarobkowe świadczenie przez skarżącą spółkę usług oczyszczania. Jednocześnie organy I i II instancji nie poczyniły w sprawie żadnych ustaleń odnośnie charakteru wykonywanych przez P. T. W. spółkę z o. o. z siedzibą w W. usług oczyszczania. Mając bowiem na uwadze, iż gmina stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591) w celu wykonywania zadań , do których należą również usługi oczyszczania może m.in. zawierać umowy z innymi podmiotami należało wyjaśnić czy skarżąca spółka nie świadczy swoich usług właśnie na podstawie takiej umowy co w świetle powołanego orzeczenia wstępnego ETS wyłączałoby pojazd skarżącej z obowiązku instalowania tachografu. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę zwrócił uwagę na jeszcze jedną kwestię, a mianowicie zarówno [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego nakładając na skarżącego karę za naruszenie obowiązku określonego w art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 tj. za nieokazanie wykresówek wskazali, iż przypadku braku wykresówek kierowca powinien okazać zaświadczenie o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Należy mieć jednak na uwadze, że art. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879) reguluje zakres podmiotowy ustawy wskazując, że dotyczy ona wyłącznie kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. W niniejszej sprawie natomiast nie wyjaśniono na jakiej podstawie zatrudniony był kierowca kierujący pojazdem w dniu kontroli. Skoro jednak obowiązek o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców dotyczy wyłącznie kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę niedopuszczalne jest egzekwowanie tego obowiązku od podmiotów wyłączonych z zakresu jego stosowania. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (pozwalający na ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącego) i ponownie ustalić stan faktyczny pozwalający na podjęcie prawidłowej decyzji, której uzasadnienie odpowiadać będzie wymogom określonym w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło