VI SA/Wa 1619/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-13
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego), wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę wpływy na jego konto bankowe i konto jego córki?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Analiza wpływów na konto skarżącego i jego córki wykazała, że środki te znacząco przekraczały udokumentowane dochody, co sugeruje możliwość uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa NFZ i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego). Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dane dotyczące swoich dochodów, majątku oraz operacji na koncie bankowym swoim i swojej córki. Sąd analizował te dane, w tym wpływy na konta, które znacząco przekraczały deklarowane dochody.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. D. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w zakresie daty końcowej w sprawie ustalenia, że w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawstwo polskie nie jest właściwe p o s t a n a w i a: odmówić M. D. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Pismem z dnia 23 lipca 2012 r. skarżący M. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w zakresie daty końcowej w sprawie ustalenia, że w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawstwo polskie nie jest właściwe.
Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W terminie do uiszczenia wpisu od
skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym
w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.
W wezwaniu z dnia 27 września 2012 r. (w wykonaniu zarządzenia z dnia 24 września 2012 r.) skarżący został zobowiązany do wypełnienia i nadesłania formularza (PPF) wniosku o przyznania prawa pomocy załączonego do wezwania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie po dwukrotnym awizowaniu zostało zwrócone przez pocztę i w trybie art. 73 p.p.s.a. uznane za doręczone w dniu 15 lipca 2012 r. Termin wykonania wezwania upływał w dniu 22 lipca 2012 r. Skarżący ww. formularza nie nadesłał.
Zarządzeniem z dnia 29 października 2012 r. (doręczonym 7 listopada
2012 r.) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Od powyższego zarządzenia skarżący złożył 14 listopada 2012 r. (data nadania) sprzeciw dołączając wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Wskazał, że on i żona utrzymują się ze świadczenia emerytalnego, a łączne dochody jego, żony i córki, która jest bezrobotna, wynoszą 3519,31 zł. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 78 m2 oraz samochód [...] rocznik 2001. Żona skarżącego
posiada dom przedwojenny o powierzchni ok. 80 m2 , a córka jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 48,4 m2 oraz spłaca kredyt hipoteczny.
Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2011, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żony rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń, a także udokumentowania sytuacji finansowej córki skarżącego.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił:
- zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu jego i żony, z których wynika, że dochód brutto skarżącego w 2011 r. wyniósł 32686,98 zł, natomiast dochód żony w 2011 r. wyniósł 12315,62 zł;
- zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Praczy w K. potwierdzające, że córka skarżącego A. D. była bezrobotna w okresie od 23 sierpnia 2012 r. do 2 grudnia 2012 r. i otrzymywała zasiłek w wysokości 635,4 zł;
- pojedyncze wydruki z konta internetowego skarżącego potwierdzające, że w miesiącu wrześniu, październiku i listopadzie 2012 r. wydatki skarżącego na czynsz i fundusz remontowy wyniosły 699,77 zł, opłata za gaz w miesiącu wrześniu 2012 r. wyniosła 79,05 zł, w listopadzie - 120,3 zł, opłata za energie elektryczną we wrześniu 2012 r. wyniosła 366,34 zł, zaś w październiku 2012 r. - 110,6 zł, abonament telewizji [...] w miesiącu wrześniu i październiku 2012 r. wyniósł po 37,9 zł, w listopadzie 2012 r. - 39,9 zł, abonament [...] we wrześniu 2012 r. wyniósł 161,7 zł, w pażdzierniiku 2012 r. - 196,78 zł, w listopadzie 2012 r. - 193,11 zł, abonament [...] we wrześniu 2012 r. wyniósł 133,1 zł, w październiku 2012 r. -
135,14 zł, zaś w listopadzie 2012 r. wyniósł 137,73 zł.
Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wyciągów z posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, obejmujących wszelkie operacje dokonywane na tym rachunku z uwzględnieniem wpływów, a także wyciągów z rachunku bankowego córki skarżącego za ostatnie trzy miesiące, obejmujących wszystkie operacje dokonywane na tym rachunku.
W odpowiedzi skarżący przesłał wydruk operacji dokonywanych na należącym
do niego koncie "[...]" w okresie od 23 sierpnia 2012 r. do 3 grudnia 2012 r., a także wydruk operacji dokonywanych na koncie należącym do córki skarżącego w okresie od 2 września 2012 r. do 27 listopada 2012 r.
Z nadesłanych wydruków wynika, iż saldo na koncie należącym do
skarżącego w dniu 23 sierpnia 2012 r. wynosiło 9 326,48 zł. Pomijając wskazywane przez skarżącego comiesięczne świadczenia emerytalne, w dniu 24 września 2012 r. na konto skarżącego wpłynęła kwota 2000 zł tytułem "NA OPŁATY [...]" oraz kwota 1030 zł tytułem "za auto casco". W dniu 10 października 2012 r. tytułem "na przyczepe" wpłynęła kwota 10000 zł, zaś w dniu 12 października 2012 r. tytułem "ŚRODKI Z ODKUPIENIA [...]", dokonano na konto skarżącego 3 wpłat w łącznej wysokości 18189,08 zł. Z przedstawionego wydruku nie wynika kto i z jakiego konta dokonywał wskazanych wpłat. W dniu 15 października 2012 r. z konta skarżącego została wypłacona kwota 26800 zł tytułem "wpłata mieszkanie". Ponadto w dniu 5 listopada 2012 r. na konto skarżącego wpłynęła kwota 600 zł tytułem "WPŁATA M. D.", zaś w dniu 8 listopada tytułem "WPŁATA A. M." wpłynęła kwota 1000 zł.
Analiza operacji dokonywanych na koncie córki skarżącego wskazuje, iż na to konto poza zasiłkiem dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy wpływały również środki wpłacane przez córkę skarżącego (w dniu 1 października 2012 r. wpłacono kwotę 1800 zł, w dniu 8 października 2012 r. wpłacono kwotę 1840 zł, w dniu 8 listopada 2012 r. wpłacono kwotę 500 zł, w dniu 13 listopada 2012 r. wpłacono kwotę 7400 zł, w dniu 27 listopada 2012 r. wpłacono kwotę 1200 zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (bądź postanowienia).
Zarządzenie z dnia 29 października 2012 r. zostało skarżącemu doręczone 7 listopada 2012 r., zaś sprzeciw został złożony w dniu 14 listopada 2013 r. tj. z zachowaniem siedmiodniowego terminu o którym wyżej mowa.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został
odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sąd rozpoznał zatem przedmiotowy sprzeciw uznając, iż w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie.
Zgodnie z powołanymi przepisami przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien, jak przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r. sygn. akt II CZ 104/84, LEX nr 8623)
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Z nadesłanego przez skarżącego zestawienia operacji na koncie należącym do skarżącego wynika, że na to konto wpływają znaczne środki finansowe, których źródeł skarżący nie ujawnił. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że poza emeryturą nie ma innego dochodu oraz ponosi wysokie koszty na leczenie i lekarstwa. Twierdzenia skarżącego nie są wiarygodne bowiem wpływy na konto skarżącego znacząco przekraczają dochody uzyskiwane przez niego ze świadczenia emerytalnego. Także analiza operacji dokonywanych na koncie należącym do córki skarżącego zaprzecza jakoby jedynym źródłem dochodu córki skarżącego był zasiłek dla bezrobotnych, bowiem w okresie od 21 sierpnia 2012 r.
do 27 listopada 2012 r. córka skarżącego dokonała wpłat na swoje konto w wysokości przekraczającej 10000 zł.
Wpływy na konto skarżącego oraz na konto jego córki, która pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym, znacząco przekraczają
udokumentowane dochody przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pozyskiwane przez skarżącego środki finansowe wskazują, że skarżący jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny uiścić wpis od
skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, iż nie zachodziły w świetle powołanego przepisu przesłanki do przyznania prawa pomocy
w objętym wnioskiem zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło