VI SA/Wa 162/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-11

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustalił istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1999-01-01 do 2004-12-31, opierając się na zaświadczeniach o przychodach i wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, mimo kwestionowania przez stronę faktycznego prowadzenia tej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w ocenie materiału dowodowego. Pomimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów, organ nie ustosunkował się do argumentów skarżącej kwestionującej faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście likwidacji spółki cywilnej i rozliczeń. Brak wyczerpującego wyjaśnienia tych kwestii uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w latach 1999-2004. Skarżąca kwestionowała faktyczne prowadzenie działalności w tym okresie, mimo posiadania wpisu do ewidencji i uzyskiwania przychodów. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do jej argumentów dotyczących likwidacji spółki cywilnej i rozliczeń, opierając się głównie na zaświadczeniach z urzędu skarbowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej T. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. S. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dyrektora [...] OW NFZ) z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylającą decyzję dyrektora [...] OW NFZ nr [...] i stwierdzającą: 1) istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2004 r.; 2) brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania T. S. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej o nr ewidencyjnym [...] - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Powyższa decyzja stała się ostateczna, albowiem Prezes NFZ postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Dyrektor [...] OW NFZ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., wznowił postępowanie w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym T. S.. W uzasadnieniu wskazał, iż do odwołania dołączony został nowy materiał dowodowy, który nie został rozpatrzony z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania - w szczególności "Zaświadczenie z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej" Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia [...] marca 2013 r., potwierdzające nieuzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej w latach 2005-2010 (nr zaświadczeń [...] - od [...] do [...], oraz uzyskiwanie przychodów za lata 2001-2004 (nr zaświadczeń [...] - od [...] do [...]). Po ponownej analizie całości materiału dowodowego dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] i stwierdził: 1) istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2004 r.; 2) brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pani T. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] lipca 2010 r. T. S. złożyła w terminie odwołanie od powyższej decyzji. Prezes NFZ wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] OWNFZ z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dniem [...] września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym po dniu [...] września 2008 r., o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność czy faktycznie prowadzona jest działalność wpisana do takiej ewidencji. Zatem w celu określenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego znaczenie prawne należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wypisowi z tej ewidencji z wyłączeniem okresu, w którym działalność pozarolniczą została zawieszona. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, w szczególności z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] wynika, że skarżąca posiadała od dnia [...] marca 2001 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności na dzień [...] września 1994 r. Oznaczenie przedsiębiorcy "D." Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe. Ww. wpis został na wniosek strony wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] lipca 2010 r. W zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, iż z uwagi na wprowadzenie systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia [...] stycznia 1999 r., przyjęto jako datę początkową objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym również dzień [...] stycznia 1999 r. Skarżąca przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. nadesłała m.in. zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia [...] marca 2013 r. informujące, iż T. S. (NIP [...]) za lata 2001-2004 uzyskiwała przychody z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej w formie zryczałtowanej oraz za lata 2005-2010, w których potwierdzono brak przychodów z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej w formie zryczałtowanej, wskazała, iż wpis pod numerem [...] dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej, jako ostatni, który świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej został wykreślony z ewidencji z dniem [...] marca 2001 r. Zdaniem Prezesa NFZ prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji na fakt nieuzyskiwania przychodów z tytułu działalności gospodarczej w latach 2005-2010, co świadczy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w tym okresie, a tym samym stanowi, iż T. S. nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Natomiast fakt, uzyskiwania przychodów w latach 2001-2004 świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej, a tym samym o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Organ wskazał ponadto, że z akt sprawy, w szczególności z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] wynika, iż przedsiębiorcy T. i S. S. posiadali od dnia [...] sierpnia 1993 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...]. Ww. wpis został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2001 r. Bezsprzecznym jest, iż ZUS wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania T. S. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej o nr ewidencyjnym [...] (NIP [...]). Z uwagi na powyższe organ I instancji rozpatrując ww. wniosek odniósł się do działalności zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...]. Zdaniem organu w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że od dnia [...] marca 2001 r. skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], a Urząd Skarbowy K. potwierdził uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej w latach 2001-2004. Organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zwrócił się do strony o wyjaśnienie dat zawieszenia działalności gospodarczej oraz ewentualne uzupełnienie dokumentacji w sprawie, np. poprzez nadesłanie kopii księgi przychodów i rozchodów, rachunków lub faktur, w oparciu o które można stwierdzić, w jakich okresach w latach 1999-2004 działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona, a w jakich wykonywana nie była. Skarżąca nie zajęła stanowiska w sprawie. W ocenie Prezesa NFZ zebrana w sprawie dokumentacja potwierdza, że T. S. prowadziła działalność gospodarczą w ustalonym okresie i brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] lipca 2013 r. W skardze do Sądu T. S. zaskarżyła powyższą decyzję Prezesa NFZ w części dotyczącej stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2004 r zarzucając jej: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie: - art 102, art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - art. 8, art. 11, art. 12 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., - art. 9 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., - art. 66 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - art. 7 ustawy Prawo działalności gospodarczej, - art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.0 - naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która została wydana z naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, a także błędy w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść decyzji, poprzez przyjęcie, iż strona w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia skargi oraz załączonych do skargi, na okoliczność wykazania, iż w spornym czasie nie prowadziła faktycznie pozarolniczej działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej T. S. z tytułu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] lipca 2010.r. organ uchylił powyższą decyzję i ustalił, że od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2004 r. skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, natomiast od [...] stycznia 2005 r. do [...] lipca 2010 r. stwierdził po stronie T. S. brak istnienia obowiązku przedmiotowego ubezpieczenia. Organem właściwym dla wszczęcia postępowania wznowieniowego był Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia - jako, że wydał decyzję w ostatniej instancji. W ocenie Sądu, organ ten prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 i nast. k.p.a.) i zasadnie uczynił wznawiając z urzędu postępowanie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy podzielić stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, że dokumenty w postaci zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia [...] marca 2013. oraz [...] marca 2014 r. dotyczące lat 2001-2010 nie były znane temu organowi w dacie wydania decyzji ([...] lutego 2013r.) a okoliczności w nich zawarte były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a więc dla ustalenia podlegania T. S. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W skardze do tutejszego Sądu T. S. zakwestionowała decyzję organu odwoławczego wyłącznie w części dotyczącej stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (v. str. 3 skargi). Ponieważ żądaniu skarżącej nie sprzeciwia się charakter przedmiotowej decyzji rozważania merytoryczne Sądu dotyczyć będą kwestii prawidłowości decyzji Prezesa NFZ w zakresie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej T. S. z tytułu prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2004 r. Należy przy tym wskazać, że wniosek dowodowy skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie (art. 106 § 3 p.p.s.a.), gdyż dokumenty których dopuszczenie jako dowód zgłosiła znajdują się w aktach administracyjnych, a więc stanowią materiał dowodowy. Dla porządku należy także wskazać, że organ ustalił, czego T. S. nie zakwestionowała, iż w powyższym okresie skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę u innych płatników, osiągając z tych tytułów wynagrodzenie, co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu a więc podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (v. znajdujące się w aktach administracyjnych pismo ZUS z dnia [...] stycznia 2013r. skierowane w trybie art. 109 ust.3 ustawy o świadczeniach do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.) Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze na wstępie należy podkreślić, że organ prawidłowo przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego. Przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.), które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obejmują obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, zasadnie też organ uznał, że obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1 a, przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników. Jednocześnie, dodany i obowiązujący również od 20 września 2008 r. art. 7ba ustawy Prawo działalności gospodarczej stanowił, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlegała informacja o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej oraz o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Ww. ustawa obowiązywała do dnia 31 grudnia 2011 r. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, datowanym przed 20 września 2008 r., określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. Powyższe stanowisko organu, poparte przytoczonym w decyzji poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje potwierdzenie także w najnowszym orzecznictwie tego Sądu. Przykładowo w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 246/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny, czego zresztą organy NFZ nie kwestionują. Zatem dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji, działalność gospodarcza w rzeczywistości nie była wykonywana. Przy czym, przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, iv tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem, wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05). Jednocześnie orzekający w wyżej wymienionej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie NSA i SN wskazując m.in. że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 22/10 stwierdził, że w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia to, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą, lecz wyłącznie to, czy prowadzi faktycznie działalność gospodarczą. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej, a nie jej faktyczne rozpoczęcie. Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z 11 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 221/09 uznał, że obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność - w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne zaprzestanie tej działalności, przy czym kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej, lecz nie przesądzają same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (wyrok Sądu Najwyższego z 11 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 221/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Prezes NFZ nie dołożył należytej staranności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i nie uzasadnił w sposób przekonujący, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sprawie organ ustalił, że w spornym okresie zawierającym się pomiędzy datami: [...] stycznia 1999 r. a [...] grudnia 2004 r. skarżąca wraz z mężem S.S. prowadziła działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej (od [...] sierpnia 1993r. do [...] marca 2001 r. - wpis do ewidencji nr [...]), ponadto w okresie od [...] marca 2001 r. do [...] lipca 2010 r. T. S. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Według organu, fakt uzyskiwania przychodów z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej w formie zryczałtowanej w latach 2001 -2004 wskazany w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. a także posiadanie przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] świadczy o tym, że wyżej wymienionym okresie tj. od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2004 r. T.S. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Zdaniem organu, analiza materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że skarżąca faktycznie nie prowadziła samodzielnej działalności gospodarczej w ustalonym okresie. Z kolei skarżąca, kwestionuje powyższe ustalenia organu wskazując, że spółka cywilna w latach 2001- 2004 była w czasie likwidacji i rozliczenia wszelkich zobowiązań jak i środków trwałych a deklaracje rozliczeniowe dotyczą tego właśnie rozliczenia (v. pismo strony z dnia [...] lipca 2013 r.). Także w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. skarżąca zarzuca organowi, że organ " nie rozdziela dochodów uzyskanych w ramach prowadzenia spółki cywilnej oraz firmy jednoosobowej" a także wskazuje, że wzmiankowane zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. ":dla NFZ jest dokumentem przedstawiającym dochód ogółem" ( v. pismo strony z dnia [...] sierpnia 2013r. wraz z załącznikami). Podkreślić przy tym trzeba, że organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych argumentów skarżącej w żaden sposób. Przytoczył jedynie wartości wynikające z dostarczonych przez stronę skarżącą zaświadczeń stwierdzając, że Urząd Skarbowy potwierdził uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej pod numerem [...]. Tymczasem T. S. konsekwentnie zaprzecza, iż dokumenty wygenerowane przez Urząd Skarbowy są prawidłowe, ponadto akcentuje, że zaświadczenie na którym oparł się organ dotyczy wyłącznie działalności T. S. jako wspólnika spółki cywilnej (a nie działalności prowadzonej przez nią indywidualnie tj. pod numerem [...]) i odzwierciedla dane wynikające wyłącznie z likwidacji spółki cywilnej a nie jej prowadzenia. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy winien ustosunkować się do twierdzeń skarżącej, jako że mają one istotne znaczenie dla sprawy. Należy dodać, że skarżąca występowała w niniejszym postępowaniu administracyjnym bez fachowego pełnomocnika. W ocenie Sądu, analiza argumentacji organu wespół z dokumentami, na które powołuje się Prezes NFZ, wbrew stanowisku organu nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zaświadczenia oraz deklaracje znajdujące się w aktach sprawy dotyczą działalności gospodarczej skarżącej wpisanej do ewidencji działalności pod numerem [...]. Jak już wyżej stwierdzono, sam wpis do ewidencji jest okolicznością o istotnym znaczeniu, ale w sytuacji, gdy skarżąca podnosi, iż pomimo wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej, działalności tej faktycznie nie prowadziła i przytacza argumentację oraz składa dowody na potwierdzenie swojego stanowiska (które, co wypada podkreślić, stanowiły dla organu podstawę do wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania wznowieniowego) organ powinien dokonać ustaleń w oparciu o materiał zebrany zarówno z urzędu jak i przedstawiony przez skarżącą, czy T. S. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą w spornym okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2004 r. a w konsekwencji czy podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Należy również dodać, że w razie wątpliwości organ może przesłuchać stronę, czy też zwrócić się o stosowne wyjaśnienia do organów wskazywanych przez T. S.. Nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, że skarżąca nie współdziałała w kwestii wyjaśnienia stanu sprawy, gdyż nie udzieliła odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] czerwca 2013 r. Stanowisku temu przeczy zawartość akt administracyjnych w których znajduje się odpowiedź T. S. na to pismo (v. pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2013 r., które wpłynęło do organu [...] czerwca 2013 r.). W świetle powyższego, skarżącej nie można było postawić zarzutu bezczynności czy też bierności w wyjaśnieniu sprawy. Organ prowadząc ponownie postępowanie będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.) a przed wydaniem decyzji umożliwi stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań realizując tym samym obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez T. S. wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło