VI SA/Wa 1620/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] czerwca 2014 r – data stempla pocztowego) skarżący K. K. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wprawdzie prowadzona przez niego firma dobrze prosperowała, jednak w ostatnich miesiącach pojawiły się problemy z płatnością ze strony klientów. W okresie od stycznia do kwietnia 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odnotował stratę w wysokości 79.000 zł. Skarżący wskazał również, iż jest obciążony kredytami obrotowymi i leasingiem, których miesięczne raty spłat wynoszą łącznie ok. 25.000 zł. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Małżonka skarżącego figuruje w ewidencji osób bezrobotnych i pobiera zasiłek w kwocie 560 zł (w okresie od marca do maja 2014 r. wysokość zasiłku wynosiła 700 zł). Dlatego, to skarżący zaspokaja podstawowe potrzeby bytowe rodziny i nie ma środków na uiszczenie kosztów sądowych. Natomiast oszczędności własne i małżonki skarżący zainwestował w firmę, pokrywając straty. Jako składniki majątku rodziny skarżący wymienił lokal mieszkalny o powierzchni 64 m kw oraz samochód osobowy marki [...] o wartości ok. 7.000 zł. Ponadto jako leasingobiorca skarżący użytkuje 3 ciągniki siodłowe, 3 naczepy siodłowe oraz 2 pojazdy osobowe, niezbędne do wykonywania działalności gospodarczej. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego z [...] czerwca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznań podatkowych za rok 2013 skarżącego i jego żony, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentu wskazującego na wysokość poniesionej przez skarżącego do końca maja 2014 roku straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - np. kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec maja 2014 r., c) dokumentu potwierdzającego, że aktualnie żona skarżącego posiada status osoby bezrobotnej - np. zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych, d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki oboje posiadają, a jeżeli skarżący lub jego żona nie posiadają rachunku bankowego, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu [...] lipca 2014 r. (odbiór korespondencji pokwitowała A. K.). Skarżący dotychczas go nie wykonał przedmiotowego wezwania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż K. K. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.