VI SA/Wa 1628/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. K. na czynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia na czynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanawia odrzucić skargę S. K. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na stanowisko (czynność) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wyrażone w piśmie znak: [...] z dnia [...] lutego 2014 r. oraz w piśmie znak: [...] z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwanego dalej "OW NFZ"). Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 161 ust. 1 oraz ust. 3b ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, ze zm., dalej zwaną "ustawą o świadczeniach"). Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei w myśl § 3 cytowanego przepisu Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, a nadto zgodnie z art. 4 p.p.s.a. rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W świetle przytoczonych przepisów uznać należy, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone stanowisko (czynność) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. oraz w piśmie z dnia [...] września 2014 r. nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym z innych aktów czy czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 1275/16). W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje ugruntowany pogląd, że "Narodowy Fundusz Zdrowia (...) jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust.1 ustawy). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jednakże na mocy konkretnych przepisów tej ustawy stosuje środki prawne właściwe organom administracji publicznej (np. art. 33 ust. 2, art. 154 ust. 6)." (tak: m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II GSK 394/08 oraz w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07). Z kolei w myśl art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest jedynie organem Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z powyższym również nie jest organem administracji publicznej i analogicznie, na mocy konkretnych przepisów ustawy o świadczeniach, stosuje środki prawne właściwe organom. Materialnoprawną podstawą do zajęcia przez Prezesa NFZ stanowiska w postaci zaskarżonego pisma z dnia 21 maja 2015 r. był przepis art. 161 ustawy o świadczeniach, który dla nieuwzględnienia zażalenia określonego w art. 160 ustawy o świadczeniach nie przewiduje formy decyzji czy postanowienia. Rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia (przez dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ lub przez Prezesa NFZ) mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego wówczas gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje. W przywołanym powyżej przepisie brak jest takiej regulacji, w przeciwieństwie do np. art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, gdzie wskazano wprost, iż od decyzji Prezesa Funduszu, o której mowa w ust. 6 (tj. decyzji dotyczącej rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej), świadczeniodawcy przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 161 ustawy o świadczeniach zażalenie na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, rozpatruje, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, Prezes Funduszu. Przepis ten przewiduje zatem odrębne postepowanie zażaleniowe świadczeniodawcy w odniesieniu do przewidzianych w art. 64 ustawy czynności dyrektora właściwego OW NFZ dotyczących kontroli realizacji tych umów. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że skoro racjonalny ustawodawca nie zawarł w treści art. 161 ustawy o świadczeniach, możliwości złożenia od wydanego na tej podstawie przez Prezesa NFZ rozstrzygnięcia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to kontrola tych rozstrzygnięć nie należy do właściwości tego sądu. Warto w tym miejscu również wskazać, że w myśl art. 155 ustawy o świadczeniach, do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zaś zarzuty skarżącego skoncentrowane były wokół kwestionowania przez niego zasadności nałożenia kary umownej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a postanowił, jak w sentencji.