VI SA/Wa 1632/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-21

Skład orzekający: Maria Jagielska, Magdalena Maliszewska, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) może stanowić samodzielną i wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego oceniającego istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym?
Ratio decidendi
Samo skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie może stanowić wyłącznej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ Policji ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, oceniając istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym dowody przemawiające na korzyść posiadacza broni.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską B. G. z powodu prawomocnego skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Organy Policji uznały, że przestępstwo to uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, mimo pozytywnych opinii o skarżącym i braku innych negatywnych przesłanek. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że samo skazanie za to przestępstwo nie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia bez dalszej oceny dowodowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Izabela Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego B. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej B. G. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu z uwagi na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. [...] z dnia [...] lutego 2006 r. (sygn. akt: [...]) za przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości). W postępowaniu dowodowym ustalono ponadto, że strona nie utrudniała wykonywania czynności w trakcie kontroli drogowej, które było podstawą wszczęcia sprawy karnej. W postępowaniu administracyjnym przeprowadzono dowód z zeznań świadków – funkcjonariuszy, którzy brali dział w czynności zatrzymania, dołączono także odpisy protokołów z akt sprawy karnej. Jako dowód dopuszczono również opinię stowarzyszenia łowieckiego (pozytywną), a ponadto ustalono, że w przeszłości B. G. nie dopuścił się czynów zabronionych, w tym – pod wpływem alkoholu. Podstawą prawną zastosowaną w powyższym stanie faktycznym był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm.) – dalej uobia. Z dyspozycji tych przepisów wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazano, iż w ocenie organu katalog przestępstw, które zgodnie z powołanym wyżej przepisem przesądzają o istnieniu wyżej wzmiankowanej obawy – nie jest zamknięty. Nadto – zdaniem organów Policji – do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zwłaszcza te, do których znamion należy nietrzeźwość sprawcy. Pośrednio bowiem zagrażają one życiu, zdrowiu oraz mieniu ludzi. Pozyskana w postępowaniu administracyjnym pozytywna opinia o stronie z koła łowieckiego nie może stanowić, zdaniem organu, podstawy zmiany poglądu na sylwetkę strony w kontekście jej uprawnień do posiadania broni. Okoliczność powyższa nie eliminuje bowiem faktu popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu szkodliwości społecznej. W odwołaniu od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. B. G. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: "naruszenie interesu prawnego strony poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności dla sprawy, a mianowicie czy nadużywam notorycznie alkoholu, czy posiadam inne cechy uniemożliwiające posiadanie broni i używanie jej z narażeniem zdrowia i życia innych osób - "Jak wynika z uzasadnienia, w ocenie strony organ bezpodstawnie ocenił, iż w przyszłości nie będzie przestrzegała obowiązującego porządku prawnego. Zdarzenie, za które został skazany miało charakter jednorazowy, zaś wymierzona kara odniosła skutek wychowawczy. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2008 r., wskazał ponownie na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk. Odnosząc się do argumentacji strony podkreślił, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nie jest katalogiem zamkniętym, lecz przykładowym, pozostawiając organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń ustalanie przesłanek uniemożliwiających ich udzielanie. Organy Policji przyjęły, iż do takich przesłanek należą przestępstwa przeciwko komunikacji, w szczególności zaś te, do których znamion należy nietrzeźwość sprawcy. Z czynem określonym w art. 178a § 1 kk, organy te wiążą bowiem obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. B. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2008 r., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż Komendant Główny Policji dokonał "swobodnej interpretacji" przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, nie biorąc pod uwagę pozytywnych okoliczności, świadczących na korzyść skarżącego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Skarżący B. G. został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń było ustalenie, że B. G. był prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. [...] z dnia [...] lutego 2006 r. (sygn. akt: [...]) za przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości). Na okoliczność przebiegu kontroli drogowej w postępowaniu administracyjnym przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadków, którzy potwierdzili fakt prowadzenia pojazdu przez skarżącego pod wpływem alkoholu. Z ich zeznań wynika jednoznacznie, iż skarżący nie robił przeszkód w prowadzeniu kontroli, w związku z czym przebiegła ona sprawnie. Protokoły zeznań świadków i wyjaśnień podejrzanego z postępowania karnego, dołączone do akt sprawy, również nie wskazują na niewłaściwe zachowanie skarżącego podczas kontroli. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o spełnieniu przesłanki ustawowej cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia). Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby – posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – art. 178a § 1 kk) zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, lecz ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Co do uzasadnionej obawy - o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uobia. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (vide: wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też wyroki skazujące za czyny inne niż w przepisie wyszczególnione można traktować jako jeden z dowodów koniecznych dla dokonania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W przypadku niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy Policji nie wykazały w niniejszej sprawie, że skarżący nie daje rękojmi, iż nie użyje broni w sposób sprzeczny z prawem, czyli, że nie jest on osobą gwarantującą postępowanie zgodne z prawem. W ocenie Sądu nie spełniona została dyspozycja tego przepisu w postaci uzasadnionej obawy niezgodnego z prawem użycia przez skarżącego broni w przyszłości. Organy Policji zgromadziły także szereg dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Należą do nich: pozytywna opinia w miejscu zamieszkania (k. 38, 45 akt administracyjnych), protokół z przeprowadzonej kontroli broni i warunków przechowywania (k. [...]), opinia Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego (k. [...]), opinia, jaką posiada w Kole Łowieckim "L." (k. [...]). Sąd doszedł wszakże do przekonania, iż dowody te zostały przez organy Policji niesłusznie zdyskwalifikowane, jako nie mogące stanowić przeciwwagi dla poglądu o sylwetce osobowościowej skarżącego powziętego na podstawie wyżej opisanego wyroku karnego skazującego. Jak wyżej wskazano, przestępstwo z art. 178a § 1 kk nie mieści się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za to przestępstwo nie wystarczy fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności wskazujących dodatkowo na fakt, iż strona postępowania nie daje gwarancji przestrzegania prawa, co jest równoznaczne z brakiem rękojmi koniecznej dla posiadacza broni. Wadliwa interpretacja przepisów prawa materialnego: art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia spowodowała, iż niezbędnym stała się eliminacja decyzji z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a, zaś wykonalność uchylonych decyzji została wstrzymana na mocy art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło