VI SA/Wa 1635/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Ewa Marcinkowska Protokolant: Małgorzata Neudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi PPHU A. S. i D.S. spółka jawna w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004r. Sygn. akt [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz PPHU A.S. i D.S. spółka jawna w M. kwotę 400 zł ( czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Dyrektora ZDM w W. z dnia [...] marca 2004r. nałożono na "A." Spółka Jawna – A.S. i D.S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Powyższego ustalenia organ dokonał w oparciu o przeprowadzona dnia [...] sierpnia 2003r. kontrolę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] użytkowanego przez właścicieli wskazanej spółki, wiozącego w dniu kontroli ładunek gipsu. Kontrola została przeprowadzona na odcinku od ul. Al. W. do ul. S. w Al. Gen. S., która to ulica leży w ciągu drogi krajowej nr [...], co wynika z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki morskiej z dnia 5 lipca 2000r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w Warszawie( Dz. U. Nr 56, poz. 675 ). Jak wynika z uzasadnienia decyzji, wydana ona została po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji przez SKO w W. dnia [...] września 2003r. Podczas ważenia stwierdzono przekroczenie masy całkowitej pojazdu o [...] tony i przekroczenie nacisku na III oś pojazdu o [...] kN i na IV oś o [...] kN. Do protokołu kierowca pojazdu kontrolowanego złożył zastrzeżenia, a dotyczyły one sposobu ważenia, nierówności terenu i występujących na nim kolein i odmowy dokonania ponownego ważenia. Kierowca stwierdził ponadto, że przewożony ładunek nie powinien spowodować przeładowania pojazdu. W złożonym odwołaniu od decyzji współwłaściciel Spółki Jawnej "A." D.S., uprawniony do jednoosobowego reprezentowania spółki, wniósł o uchylenie decyzji zarzucając jej naruszenie przez organ I instancji art. 77 i 107 § 3 Kpa oraz zasad określonych w art. 7, 8 i 10 Kpa. Składający odwołanie stwierdził, że w decyzji ZDM z dnia [...] marca 2004r. organ nie odniósł się, mimo zgłoszonych przez SKO zastrzeżeń, do podnoszonych przez stronę uwag dotyczących sposobu ważenia oraz wpływu nierówności podłoża na dokonany pomiar. ZDM nie rozpatrzył dowodów zgłoszonych przez odwołującego się, w szczególności nie odniósł się do dokumentu wydania towaru, jak też zdjęć z miejsca ważenia pojazdu. Działanie takie stanowi, zdaniem strony postępowania, naruszenie zasady określonej art. 77 § 1 Kpa. oraz art. 6 i 7 tego Kodeksu. Organ nie odniósł się też do zarzutu uniemożliwienia stronie brania czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie zapewnił stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. SKO w W. utrzymało w mocy wydaną w imieniu Prezydenta W. decyzję z dnia [...] marca 2004r. o nałożeniu kary pieniężnej, nie stwierdzając uchybień w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Podkreślono, że z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2003r, kontroli sporządzony został protokół, z którym kierowca kontrolowanego pojazdu miał możliwość zapoznać się, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W pkt 9 protokołu została zawarta informacja, że zostaną podjęte czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie obciążenia przewoźnika karą za przejazd pojazdem nienormatywnym, a zatem przewoźnik został zawiadomiony o wszczętym postępowaniu. W okresie od dnia ważenia do dnia wydania decyzji przewoźnik miał możliwość dokonywania analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie i zgłaszania wniosków dowodowych. Nie jest więc słuszny zarzut, że organ uniemożliwił odwołującemu się prawa do udziału w postępowaniu. SKO stwierdziło, że najważniejszym w postępowaniu dokumentem jest protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu i że nie da się odtworzyć po raz drugi takiej samej sytuacji. Kierujący pojazdem wprawdzie napisał w uwagach, że teren na który ważono pojazd jest nierówny, że nie użyto jednocześnie wag pod wszystkie osie i ważono na dwa razy, ale jednocześnie podpisał się pod oświadczeniem że został poinformowany o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich i że udostępniono mu świadectwa legalizacji wag oraz protokół z pomiaru nierówności terenu, tak więc złożone uwagi nie mogą mieć wpływu na zasadność kary. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze D. S., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie decyzji SKO w W. zarzucając jej naruszenie art. 77 i 80 Kpa. oraz art. 7 i 8 Kpa. SKO, zdaniem skarżącego, nie rozpoznało zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji i pominęło zgłoszone dowody tj. dowód potwierdzający ciężar przewożonego ładunku i nierówność terenu, na którym dokonano ważenia. W uzasadnieniu decyzji nie podano przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności przedstawionym dowodom. Zaakcentowano całkowite pominięcie zgłoszonych w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu uwag, co miało wpływ na ustalony decyzją wymiar kary. Skarżący powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym uchybieniem procesowym skutkującym wadliwością decyzji jest zaniechanie podjęcia przez organ czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę, SKO w W. wniosło o oddalenie skargi, twierdząc że jest ona nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, ponieważ organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji oraz złożonego przez skarżących odwołania, w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za przejazd w dniu [...] sierpnia 2003r., pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, już wcześniej, bo [...] sierpnia 2003r. została wydana decyzja administracyjna, która została z kolei, na podstawie art. 138 § 2 kpa., uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dnia [...] września 2003r. W aktach sprawy brak jest powołanych dokumentów, co uzasadnia wniosek, że organ nie przekazując Sądowi całości akt sprawy i wydając zaskarżoną decyzję, orzekał nie odnosząc się do całości sprawy. Zarzutem wiodącym skargi, a wcześniej odwołania, było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. W aktach sprawy brak jest zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Jak stwierdził na rozprawie przed sądem jeden ze skarżących – D.S., żaden ze wspólników nie otrzymał takiego zawiadomienia ani innej podobnej informacji wzywającej do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów. Dowody przedstawione w postępowaniu odwoławczym – zdjęcia z miejsca ważenia - mające świadczyć o tym, że stanowisko ważenia było wadliwe, nie doczekały się żadnego wyjaśnienia w trakcie postępowania i nie odniesiono się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy stwierdzić, że organ administracji, działając jako organ odwoławczy, obowiązany jest zbadać sprawę w jej całokształcie tzn. przy uwzględnieniu całości zgromadzonych w sprawie dowodów i wydanych dotychczas w sprawie rozstrzygnięć, mając na uwadze, że dotyczą one postępowań administracyjnych i kolejnych stadiów tych postępowań w jednej sprawie. W badanym przez sąd przypadku, mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 71. poz. 838 ze zmianami ), w której SKO uchyliło raz już wydaną decyzję na podstawie art. 138 § 2 Kpa. uznając, że zachodzi konieczność przeprowadzenia uprzedniego postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Tymczasem z akt sprawy tj. z decyzji ZDM wydanej dnia [...] marca 2004r. oraz z decyzji zaskarżonej nie wynika, czego dotyczyły wątpliwości i w jakim zakresie, w związku z tym, przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. Mimo, że z przepisu art. 138 § 2 Kpa. nie wynika związanie organu I instancji poglądem prawnym wyrażonym w decyzji kasacyjnej, poglądu tego nie sposób lekceważyć, w szczególności w sytuacji gdy po raz drugi zostaje wydana przez organ I instancji decyzja o niezmienionej, jak twierdzi strona treści, a organ odwoławczy utrzymuje ją w mocy, nie wyjaśniając stronie zgłaszanych przez nią wątpliwości i nie odnosząc się do podnoszonych przez nią zarzutów i dowodów. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 1998r. ( I SA/Lu 1056/97 ) rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Takiego działania w przedmiotowej sprawie zabrakło. SKO nie rozprawiło się z zarzutami podniesionymi przez stronę postępowania w sposób wystarczający, niektóre okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały pominięte. Protokół kontroli jest, jak słusznie zauważa organ, najistotniejszym dokumentem w postępowaniu o nałożenie kary i niedostatki tego dokumentu lub postępowania kontrolnego nie mogą powodować negatywnych skutków dla strony postępowania, która nie jest odpowiedzialna za prawidłowe przeprowadzenie kontroli. W konkretnej sprawie osoba kierująca pojazdem kontrolowanym wniosła do protokołu uwagę o pochyłości terenu i występujących na nim koleinach i żądała ponownego przeprowadzenia ważenia, którego jej odmówiono. Nie jest wiadomo, na jakiej podstawie organ ustalił, że kierujący pojazdem podpisał się pod zamieszczonym na drugiej stronie protokołu oświadczeniem, skoro zarówno pod nim, jak też nad nim, w pkt 10 "uwagi kierowcy" znajdują się właśnie uwagi kierującego pojazdem, a z przedstawionej Sądowi kopii dokumentu nie wynika, że taki podpis został w ogóle złożony. Sporządzony protokół zawiera ręczne dopiski, o zastosowaniu podkładek wyrównawczych, które to zapiski nie wiadomo kto i kiedy umieścił. Organ kwestii tych nie wyjaśnił, a powinien był, skoro strona przedstawiła na okoliczność wpisanego do protokołu zastrzeżenia o nierówności terenu dowód w postaci zdjęć z terenu ważenia potwierdzających zarzut. Nie może stanowić usprawiedliwienia dla utrzymania decyzji o nałożeniu kary okoliczność, że nie da się powtórzyć po raz drugi sytuacji z daty kontroli, jak to zauważa w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji organ. Takie rozumowanie prowadziłoby do wniosku, że żadne złożone po dokonaniu czynności kontrolnych wyjaśnienia strony czy podnoszone przez nią zarzuty, choćby istotne, nie mogą mieć wpływu na wydaną w oparciu o protokół kontrolny decyzję. Nie do zaakceptowania jest również stanowisko organu, zgodnie z którym wystarczające jest dla spełnienia wymogu zawiadomienia strony o wszczętym postępowaniu i zapewnienia jej czynnego w nim udziału, zawarte w protokole w pkt 9 stwierdzenie, że "zostaną podjęte czynności do wydania decyzji w sprawie obciążenia przewoźnika kara pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym". Podkreślenia wymaga, że protokół w którym zamieszczono przytoczony zapis jest wynikiem postępowania kontrolnego, które dopiero stanowi faktyczną podstawę uruchomienia postępowania administracyjnego w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Mając na uwadze, że postępowanie kontrolne nie było przeprowadzane w obecności osoby będącej przewoźnikiem i późniejszym adresatem decyzji o nałożeniu kary, za nieprawidłowe należy uznać odstąpienie organu od skierowania do przewoźnika odrębnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego o nałożenie kary pieniężnej tylko dlatego, że w protokole z przeprowadzonej kontroli zamieszczono zapis o planowanym podjęciu czynności zmierzających do wydania decyzji administracyjnej. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 10, 77 § 1 i 78 § 1 Kpa., a także art. 107 § 3 Kpa., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a