VI SA/Wa 1637/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2016 r. Minister Inwestycji i Rozwoju (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. (zwanej dalej rzeczoznawcą majątkowym/stroną/skarżącą) od decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. i orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Rzeczoznawca majątkowy sporządził następujące opracowania: - "Operat szacunkowy z określeniem wartości rynkowej prawa własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu ew. nr [...]. położonej w K. przy ul [...][...]. w województwie [...]", sporządzony w dniu [...] października 2012 r., zwany dalej "operatem szacunkowym nr 1". Celem wyceny było określenie wartości rynkowej nieruchomości gruntowej dla potrzeb aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 1 421 990 zł (1 005,65 zł/m2). Wyceny dokonano przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej; - "Aneks do operatu szacunkowego z dnia [...] października 2012 r. z określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu ew. nr [...], położonej w K. przy ul. [...][...], w województwie [...], sporządzony w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wartość nieruchomości określona została na kwotę 1 181 151 zł (835,33 zł/m2); - "Operat szacunkowy z określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu ew. nr [...]. położonej w K. przy ul. [...][...], w województwie [...]", jako datę wyceny podano [...] października 2012 r., zwany dalej "operatem szacunkowym nr 2". Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 1 153 428 zł (815.72 zł/m2). Wyceny dokonano przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody porównywania parami. Operaty szacunkowe sporządzone zostały na zlecenie Prezydenta Miasta K.. Celem wyceny było określenie wartości rynkowej nieruchomości gruntowej dla potrzeb aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Organ I Instancji zawiadomił rzeczoznawcę majątkowego o wszczęciu wobec niej postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w związku ze sprawą przedstawioną przez J. L. w piśmie z dnia [...] września 2014 r. a szczegółowo opisaną w decyzji. Organ I Instancji przekazał dokumenty Komisji Odpowiedzialności Zawodowej (zwanej dalej Komisją) oraz otrzymał w sprawie jej stanowisko. Na podstawie wyniku postępowania wyjaśniającego organ I Instancji decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że poczuwa się do odpowiedzialności za uchybienia, jakie pojawiły się w sporządzonym przez nią opracowaniu. Wskazała, że gdy zauważyła błąd poprawiła go w toku sprawy i przeanalizowała wszelkie dostępne źródła danych, aby ustalić cel oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W jej ocenie aktualny sposób użytkowania jest zgodny z przyjętym w wycenie, tj. komercyjnym. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie poprawności przyjęcia celu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Organ I Instancji przekazał akta przedmiotowej sprawy do Komisji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Komisja stwierdziła, że rzeczoznawca majątkowy naruszyła przepisy prawa obowiązujące w dacie wykonania czynności objętych niniejszym postępowaniem w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 178 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm.; zwanej dalej "u.g.n."). Zdaniem Komisji, rzeczoznawca majątkowy, wykonując czynności zawodowe podczas sporządzania ww. operatów szacunkowych, naruszyła przepisy art. 153 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 16. art. 151 ust. 1. art. 175 ust. 1 ustawy oraz przepisy § 28 ust. 2 i 5, § 56 ust. 1 pkt 7 i 9 oraz § 55 ust. 2 rozporządzenia. W związku z powyższym wystąpiła o zastosowanie wobec strony kary dyscyplinarnej określonej w przepisie art. 178 ust. 2 pkt 3 u.g.n., tj. zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Organ decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. i orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. W jego ocenie rzeczoznawca majątkowy rażąco naruszyła przepisy prawa podczas sporządzania operatów szacunkowych objętych postępowaniem z tytułu odpowiedzialności zawodowej co zostało szczegółów opisane w decyzji. Wskazał, że operat szacunkowy powinien zawierać wszelkie informacje niezbędne przy wykonywaniu wyceny, podstawy dokonanych czynności, tok obliczeń oraz stanowić logiczną i spójną całość. Biorąc pod uwagę opisane okoliczności, w toku ponownego rozpoznania sprawy podtrzymano stanowisko, że opisane uchybienia mają charakter rażącego naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że popełnione przez rzeczoznawcę majątkowego błędy metodyczne i uchybienia potwierdzają, że w przedmiotowej sprawie wykazała się brakiem szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych. W związku z powyższym kara dyscyplinarna w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy jest najbardziej odpowiednią wobec popełnionych uchybień i w sposób wystarczający spełni rolę zapobiegawczą przed popełnianiem podobnych błędów przez rzeczoznawcę majątkowego w przyszłości, a także będzie odpowiednia w zakresie prewencji ogólnej. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów: 1. postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 175 ust. 1 u.g.n., z uwagi na brak wszechstronnego rozważenia i obiektywnego wyjaśnienia przez organ okoliczności sprany, brak podjęcia przez organ kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak jego wszechstronnej oceny w szczególności oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym, co doprowadziło do nieuwzględnienia przesłanek ustalenia celu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste oraz spowodowało orzekanie przez organ w oparciu o niepełny materiał dowodowy, 2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, mianowicie: - art. 153 ust. 1 w zw. z art, 4 pkt 16 i art. 151 ust. 1 u.g.n. oraz § 28 ust. 2 i 5, § 56 ust. 1 pkt 7 i 9, § 55 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów do operatu szacunkowego, którego treść stanowi operat nr 2 oraz niewłaściwą wykładnię pojęcia operatu szacunkowego, gdy jest mowa o operacie szacunkowym nr 1, który został zastąpiony w toku postępowania operatem nr 2, - art. 178 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 175 u.g.n. poprzez niewspółmierność orzeczonej kary w stosunku do ewentualnego uchybienia Wskazywała, że skoro decyzja organu z dnia [...] czerwca 2018 r. została oparta na operacie nr 1, który został zastąpiony w toku postępowania korektą operatu (operatem nr 2), to zasadne jest uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem oceny prawidłowości operatu nr 2 oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentacji świadczącej o wskazaniu celu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji świadczącej o wskazaniu celu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.: W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] czerwca 2018 r. uchylająca decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r. i orzekająca o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 zwaną dalej ppsa), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Nie zostały wyjaśnione motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest wyczerpująca. Faktem jest, że w ramach tego postępowania badane jest czy rzeczoznawca majątkowy przy wykonywaniu czynności zawodowych wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 175 ust. 1-3 u.g.n., aktualne na dzień sporządzenia operatu szacunkowego. Z tego też powodu zainteresowaniem organu, który wszczyna postępowanie dyscyplinarne z urzędu, są czynności zawodowe rzeczoznawcy majątkowego. Ocena czynności zawodowych następuje na podstawie przepisów prawa materialnego, które obowiązywały w dacie wykonania tych czynności, dokumentów i innych okoliczności faktycznych i prawnych. Jednym z takich dokumentów jest z reguły operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Z jego treści wynikają informacje na temat wykonania albo niewykonania czynności zawodowych. Zatem organ zasadnie stwierdza, że dla organu istotny, z punktu widzenia postępowania dyscyplinarnego i oceny czynności rzeczoznawcy majątkowego, jest dzień sporządzenia operatu szacunkowego, bowiem w dacie realizacji czynności zawodowych operat szacunkowy był "ważny", a zatem może świadczyć o wykonaniu, bądź zaniechaniu wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego w tym czasie czynności zawodowych. Zasadne jest twierdzenie, że organ ocenia dokonane w przeszłości czynności zawodowe rzeczoznawcy majątkowego m.in. na podstawie informacji przedstawionych w sporządzonym w dacie zrealizowania tych czynności operacie szacunkowym. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty nie są zasadne zarzuty skarżącej, że zmiany merytoryczne zawarte w zmodyfikowanym operacie spowodowały, że zarzuty zdezaktualizowały się. Niemniej jednak należy zauważyć, że organ powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 397/13, zgodnie z poglądami którego "rodzaj kary dyscyplinarnej, która zostanie orzeczona, należy do organu ją wymierzającego" i wskazując na wysokość orzeczonej kary dyscyplinarnej nie uzasadnił jej w sposób przekonywujący. Organ dysponując dużymi możliwościami wymierzenia różnych kar dyscyplinarnych nie wykazał jakie to powody i jaki ciężar gatunkowy stwierdzonych naruszeń prawa uzasadnia nałożenie kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Biorąc pod uwagę fakt, "pozbawienia" skarżącej możliwości wykonywania zawodu przez ten okres organ musi ją uzasadnić, wskazując jakie najpoważniejsze zastrzeżenia doprowadzają to wymierzenia takiej kary. Rozpoznając ponownie sprawę organ uzasadni ją w taki sposób, aby orzeczona kara nie budziła wątpliwości co do jej zasadności, a w konsekwencji uciążliwości. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ nie zbadał wyczerpująco istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organy obu instancji nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.