VI SA/Wa 1642/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. o nałożeniu na K. S. kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 - 4, art. 39k ust. 1 - 3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140) oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2019 r. ok. godz. 10:05 w W. na ul. [...] poddano do kontroli drogowej pojazd marki T. o nr rej. [...], którym kierował K. S. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu własnym. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z terenu Portu Lotniczego [...] na [...]. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu. Natomiast kierujący pojazdem nie posiadał ani orzeczenia lekarskiego, ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Pismem z dnia 22 października 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nałożył na K. S. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o umorzenie postępowania zarzucając naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz czy strona miała status przedsiębiorcy w chwili kontroli; - art. 7 i art. 77 § I k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem; - art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji i odniósł się do podnoszonych zarzutów. W ocenie GITD bezspornym jest że K. S. w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona oplata. Na powyższe okoliczności wskazał pasażer pojazdu A. J., który oświadczył, że za przejazd miała zostać uiszczona kwota 22,31 zł płatna gotówką po wykonaniu usługi. Potwierdzają to protokół kontroli drogowej oraz notatka urzędowa. Niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek innych dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. W trakcie kontroli kierujący pojazdem nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność posiadania ważnych badan lekarskiego i psychologicznego. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że słusznie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.2 (kara pieniężna za naruszenie: 1.000 zł) oraz lp. 4.3 (kara pieniężna za naruszenie: 1.000 zł) załącznika nr 4 do tej ustawy. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; 3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem 4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem 5) przepisów postępowania tj. art. 92 a ust 10 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...] września 2019 roku nr [...]; 6) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 7) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt; 8) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podnoszone zarzuty W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GITD o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Obowiązek posiadania takich orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej u.t.d.). W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Prawidłowo ustalił organ, że skarżący w dniu 9 maja 2019 r. wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej jako Baza Orzeczeń). Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Kurs jaki skarżący wykonywał w chwili kontroli został zamówiony przez pasażera pojazdu za pomocą aplikacji Bolt. Aplikacja ta służy do kojarzenia kierowcy z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Wykonywany przewóz miał charakter odpłatny, co potwierdził pasażer pojazdu. W tym miejscu wskazać trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego. Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że zawiadomieniu z dnia 22 października 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącemu treść art. 92b i art. 92c u.t.d., zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia takiej kary. W zawiadomieniu tym skarżący został, że w terminie 7 dni może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W zakreślonym terminie takie okoliczności i dowody nie zostały przedstawione. Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17, Baza Orzeczeń). Skoro więc skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył zatem karę pieniężną. Wskazać należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak skutkował nałożeniem kary. W sprawie nie wystąpiły ponadto okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący, o czym była już mowa, nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu. Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Skarżącemu zapewniono udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 kpa. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).