VI SA/Wa 1669/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. j. w likwidacji na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej A. Sp. j. w likwidacji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] marca 2013 r., znak [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołań, złożonych przez Panią D., uprawnioną do reprezentacji spółki A. Spółka jawna [...] z siedzibą w [...] oraz pełnomocnika powyższej spółki radcy prawnego P. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." znajdującej się w [...] przy [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Organy obu instancji orzekały w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] marca 2000 r., nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] udzielił przedsiębiorcy: A. Spółka jawna [...] z siedzibą w [...] zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie: "A," zlokalizowanej w [...] przy [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia powyższego zezwolenia. Organ powołał się na wyniki kontroli, zawartych w protokołach z dnia [...] września 2010 r. i z dnia [...] marca 2011 r. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. organ I instancji zwrócił się do [...] Izby Aptekarskiej w [...] o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia. W dniu [...] maja 2011 r. Rada [...] Izby Aptekarskiej podjęła uchwałę (w formie postanowienia) zawierającą pozytywną opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do organu II instancji. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, działające w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej utrzymało w mocy postanowienie (uchwałę) Rady [...] Izby Aptekarskiej z dnia [...] maja 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zakończył postępowanie administracyjne decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...], którą cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A.", znajdującej się w [...], przy [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli wspólnik spółki B. D. oraz pełnomocnik przedsiębiorcy radca prawny P. S. Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołania podpisanego przez B. D. decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Analogiczne rozstrzygnięcie organ ten podjął po rozpoznaniu odwołania radcy prawnego P. S., wydając decyzję z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...]. Na decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. nowy pełnomocnik spółki radca prawny S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 53/12 1) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, 2) uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2011 r., znak [...] oraz stwierdził, że decyzje wymienione w pkt 1 i 2 nie podlegają wykonaniu. Sąd podkreślił, że Główny Inspektor Farmaceutyczny jako organ odwoławczy wydał dwie decyzje ostateczne: w dniu [...] października 2011 r. oraz w dniu [...] listopada 2011 r. załatwiające sprawę co do istoty. Pierwsza decyzja była już decyzją ostateczną, zaskarżona decyzja została wydana w tożsamej sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia skarżącej po rozpoznaniu odwołania tej samej strony. Wydanie jej oznacza, że jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając na uwadze, że przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. a przepis art. 135 p.p.s.a. pozwala sądowi zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, Sąd w oparciu o pierwszy wymieniony przepis stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r., działając na podstawie drugiego ww. przepisu, nie rozpoznając zarzutów skargi odnoszących się do merytorycznej zasadności zawartego w niej rozstrzygnięcia. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny był zobowiązany do rozpatrzenia dwóch odwołań, złożonych od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i wydania jednego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. decyzją z [...] marca 2013 r., znak [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Jako podstawę prawną decyzji Główny Inspektor Farmaceutyczny powołał art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. uznając, że niemożność prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej pod adresem [...] w [...] z uwagi na stwierdzony brak tytułu prawnego do pomieszczeń apteki ogólnodostępnej wypełnia przesłanką bezprzedmiotowości postępowania, tym samym skutkując umorzeniem przedmiotowego postępowania odwoławczego. Na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2013 r. A." Sp. jawna [...] z siedzibą w [...] w likwidacji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację skutkującą uznaniem, że nieposiadanie przez przedsiębiorcę A." sp. jawna [...] z siedzibą w [...] tytułu prawnego do pomieszczeń zlokalizowanych przy [...] w [...] tytułu prawnego do pomieszczeń zlokalizowanych przy [...] w [...] skutkuje bezprzedmiotowością postępowania odwoławczego co skutkuje umorzeniem postępowania, 2) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy a art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, uzasadniając swoje stanowisko bezzasadnością żądania strony podczas gdy strona skarżąca miała i ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a umarzanie postępowania w rzeczonej sprawie nosi znamiona bezprawnego uchylania się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Farmaceutyczny, powołując się na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ustalił bowiem, że skarżąca nie jest już właścicielem pomieszczeń apteki ogólnodostępnej, znajdującej się w [...] przy [...], zaś tytuł prawny do lokalu warunkuje prowadzenie działalności gospodarczej w powyższym zakresie. Przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej do składanego w tym zakresie wniosku dołącza tytuł prawny do pomieszczeń apteki zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Jest to jeden z podstawowych elementów warunkujący możliwość prowadzenia apteki. Albowiem w przypadku utraty tytułu prawnego organ zezwalający cofa zezwolenie, gdyż przedsiębiorca przestał spełniać warunek określony przepisami prawa, wymagany do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu – zgodnie z przepisem art. 37 ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne. Powyższe stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie zaszła bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca jego umorzeniem, zdaniem Sądu, nie jest zasadne. Umorzenie postępowania odwoławczego jest jednym z rodzajów rozstrzygnięć określonych w art. 138 k.p.a., które może wydać organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji wydanej w I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (m.in. powoływany przez organ wyrok NSA z dnia 25.10.1988 r., SA/Po 495/88 niepubl.) wobec tego, że przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego wobec tego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), albo jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Mimo, iż strona nie prowadzi działalności gospodarczej i zbyła tytuł do pomieszczeń apteki nie oznacza, że utraciła interes prawny do domagania się poddaniu kontroli przez organ II instancji trafności merytorycznej decyzji wydanej w I instancji cofającej jej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Trafnie bowiem skarga wywodzi, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż w niniejszej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć. Skarżąca w przypadku pozytywnego dla niej wyniku weryfikacji decyzji administracyjnej ma możliwość uzyskania odszkodowania w związku z poniesionymi stratami materialnymi spowodowanymi brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej wskutek podjętej przez organy nadzoru farmaceutycznego decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W tej sytuacji skoro skarżąca domaga się merytorycznego rozpatrzenia sprawy, organ II instancji nie może się od tego uchylać, wydając decyzję o charakterze procesowym tj. umarzać postępowanie odwoławcze. Z powyższych względów doszło do naruszenia przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego art. 105 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zatem zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Farmaceutyczny będzie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy przy uwzględnieniu zarzutów, podniesionych przez stronę skarżącą.