VI SA/Wa 1673/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-04

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Piotr Borowiecki, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, powołując notariusza i wyznaczając siedzibę jego kancelarii, jest związany opinią rady właściwej izby notarialnej?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, powołując notariusza i wyznaczając siedzibę jego kancelarii, nie jest związany opinią rady właściwej izby notarialnej. Opinia ta stanowi jedynie część materiału dowodowego i podlega swobodnej ocenie organu, podobnie jak inne dowody. Odmowa powołania może nastąpić jedynie w przypadku niespełnienia przesłanek podmiotowych przez kandydata, a nie z powodu lokalizacji kancelarii.
Stan faktyczny
Izba Notarialna w [...] zaskarżyła decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję o powołaniu M. R. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Izba zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie (rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu) oraz art. 107 § 3 kpa (lakoniczne uzasadnienie dotyczące siedziby kancelarii). Skarżąca podniosła, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z uwagi na brak wystarczającego doświadczenia praktycznego i wątpliwości co do jej charakteru. Kwestionowano również uzasadnienie dotyczące wyznaczenia siedziby kancelarii.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Izby Notarialnej w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 10, art. 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm. – dalej: "ustawa Prawo o notariacie") oraz art. 127 § w związku z art. 129 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 104, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku Izby Notarialnej w [...] (dalej: Izba, skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] o powołaniu M. R. na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: W dniu [...] listopada 2015 r. M. R. złożyła wniosek o powołanie na stanowisko notariusza w okręgu Izby Notarialnej w [...] i wyznaczenie siedziby kancelarii w [...], przy ulicy [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister Sprawiedliwości powołał wnioskodawczynię na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w [...]. W dniu [...] maja 2016 r. Izba złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o odmowę powołania M. R. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii w [...]. Decyzji zarzucono naruszenie: - art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ocena realizacji przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu nie obejmuje oceny merytorycznego przygotowania do wykonywania zawodu notariusza oraz jego błędne zastosowanie, poprzez powołanie na stanowisko notariusza osoby, która nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza ; - art. 107 § 3 kpa poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej; - art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 i 80 kpa poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana po dokonaniu wyczerpujących ustaleń w toku postępowania dowodowego, w którego ramach Izba nie składała oświadczeń ani wniosków dowodowych. Minister wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał dlaczego podjął decyzję o powołaniu M. R. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Organ podkreślił także, że odniósł, się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Chybiony jest zatem – w ocenie organu – zarzut lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, że Minister Sprawiedliwości wydając decyzję administracyjną o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej nie jest związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega swobodnej ocenie organu na równi z pozostałymi dowodami. Minister zaznaczył przy tym, że powołanie notariusza następuje po uzyskaniu opinii izby notarialnej, a nie jej zgody. Organ podniósł także, że w zakresie umiejscowienia siedziby kancelarii notarialnej jest związany treścią skierowanego do niego wniosku. Minister ponownie analizując sprawę stwierdził, że M. R. spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 11 ustawy Prawo o notariacie co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty, w tym dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych, uchwała nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, opinia sporządzona przez notariusza A. W. – Prezesa Rady Izby Notarialnej w [...]. W ramach badania przesłanki przewidzianej w art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie dokonano oceny osoby kandydatki pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zwodu notariusza należy rozumieć, oprócz wiedzy zweryfikowanej w prawem przewidziany sposób, taki zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, które składają się na wizerunek osoby, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Wiedza i doświadczenie zawodowe wnioskodawczyni, która ukończyła wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, odbyła aplikację notarialną i uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego, zostały sprawdzone w sposób przewidziany prawem. Z opinii notariusza A. W. wynika, że wnioskodawczyni w trakcie aplikacji notarialnej przygotowywała i opracowywała projekty aktów notarialnych. Wykazywała się dobrą znajomością prawa. Jest osobą bardzo pracowitą, posiada dużą wiedzę, którą systematycznie pogłębia. W ocenie opiniującego, M. R. w bardzo dobrym zakresie opanowała wymagane przepisy prawa i orzecznictwo, pozwalające na rzetelne wykonywanie obowiązków notariusza i będzie w przyszłości należycie wykonywać zawód notariusza. W tej sytuacji nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, by wnioskodawczyni nie nabyła wystarczającego doświadczenia dla zapewnienia, przy dokonywaniu czynności notarialnych, bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz interesów stron tych czynności. Izba nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałyby okoliczności podważające przekonanie co do wiarygodności wnioskodawczyni. Odnosząc się do zarzutu Izby, iż wnioskodawczyni po odbyciu aplikacji notarialnej nie pracowała w kancelarii notarialnej oraz nie wykonywała obowiązków zastępcy notarialnego, w związku z czym nie odbyła wystarczającej praktyki, Minister podniósł, że ustawodawca nie uzależnił powołania na stanowisko notariusza od wcześniejszej pracy w charakterze zastępcy notarialnego. Następnie Minister wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało również, by dotychczasowe postępowanie kandydatki budziło wątpliwości co do jej rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Organ podkreślił również, że Rada Izby Notarialnej w [...] w uchwale z dnia [...] lutego 2016 r., jak również Izba Notarialna w [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przedstawiły żadnych okoliczności dotyczących życia zawodowego oraz prywatnego wnioskodawczyni, które przeczyłyby temu stanowisku. Organ podkreślił również, iż wbrew wywodom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister uwzględnił i rozważył okoliczności faktyczne istotne dla wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...] oraz dokonał ich oceny prawnej. Jak podkreślił Minister Sprawiedliwości, organ może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które wiąże się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko w przypadku, gdy dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Spełnienie powyższych przesłanek skutkuje zdaniem Ministra brakiem podstaw do odmówienia powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Organ analizując sprawę, odnotował, że według stanu na dzień 30 kwietnia 2016 r. w [...] działało 26.048 podmiotów gospodarczych, w tym 10.721 spółek handlowych, przy czym zauważalny był wzrost ilości tych podmiotów, co skutkuje zwiększeniem intensywności obrotu gospodarczego i obrotu prawnego oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na usługi notarialne. Zdaniem organu wyznaczenie w [...] kolejnej siedziby kancelarii notarialnej zapewni zwiększoną dostępność do usług notarialnych, zarówno osobom fizycznym jak i osobom prawnym, co leży w interesie społecznym. Niezależnie od powyższego, organ podkreślił, że [...] stanowi centrum życiowe M. R. Wnioskodawczyni mieszka w [...], zawarła też umowę najmu lokalu, w którym zamierza prowadzić kancelarię notarialną. Za wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej w [...] przemawia zatem zarówno słuszny interes wnioskodawczyni, jak również interes społeczny. Tym samym organ nie podzielił stanowiska Izby, zgodnie z którym uruchomienie kolejnej kancelarii notarialnej w [...] skutkować będzie utrudnieniem dostępu do usług notarialnych na obszarach, gdzie dotychczas zapotrzebowanie na te usługi nie zostało zaspokojone, bowiem ze względu na ilość kandydatów do zawodu notariusza, istnieje możliwość pełnego, systematycznego zaspokojenia potrzeb w tym zakresie. Organ podkreślił przy tym, że przepisy Prawa o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczny kancelarii w danej miejscowości, czy zapewnienia rentowności pozostałym kancelariom. Minister zauważył przy tym, że liczba notariuszy i liczba sporządzanych przez nich aktów notarialnych nie mogą stanowić podstawy do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydata. Organ wskazał również, że brak planu siedzib kancelarii notarialnych nie stoi na przeszkodzie wyznaczaniu siedzib kancelarii notarialnych, a orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na brak obowiązku sporządzania tego dokumentu. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie nosi cech dowolności. Minister Sprawiedliwości wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz dostatecznie wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie. Dodatkowo organ podkreślił, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji nie wystąpiły żadne nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniałyby inne rozstrzygnięcie. Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Izba złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. Przepisów postępowania, tj.: - art. 6 kpa, poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa; - art. 7 kpa, poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; - art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa, poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym na okoliczność spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza; - art. 107 § 3 kpa w związku z art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie w związku z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42, poz. 188 – dalej: rozporządzenie z 30 kwietnia 1991r.) poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w [...] istnieje zapotrzebowanie na lokalizację kolejnej siedziby kancelarii notarialnej; 2. Prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy Prawo o notariacie: - art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartość demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydatki na notariusza; - art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą wątpliwości w przedmiocie posiadania przymiotu nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W uzasadnieniu złożonej skargi Izba wskazała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony oraz podniosła, iż do podstawowych instrumentów sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego przez samorządy zawodowe należą uczestnictwo w procesie dopuszczenia do zawodu zaufania publicznego oraz sądownictwo dyscyplinarne. W ocenie skarżącej organ rozpatrując sprawę zainicjowaną wnioskiem M. R. dokonał niewłaściwej wykładni art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, w konsekwencji pozbawił normatywnej treści przesłankę dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Rękojmię taką daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym i moralnym. Ocena spełnienia warunku rękojmi polegać winna na prognozie przyszłych zachowań wnioskodawcy dokonanej w oparciu o jego podstawę etyczną i moralną, a także dotychczasowe postępowanie, a zwłaszcza dotychczasową postawę zawodową. Niedopuszczalnym jest – w oceni skarżącej – przyjęcie jakoby samo ukończenie studiów prawniczych i aplikacji notarialnej powodowało, iż kandydat daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu oraz jest nieskazitelnego charakteru, prowadziłoby to bowiem do wniosku, że ustanowienie przez ustawodawcę przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu byłoby niekonsekwentne i zbyteczne. Wnioskodawczyni nie posiada dostatecznego praktycznego doświadczenia w zakresie samodzielnego wykonywania usług notarialnych. Wnioskodawczyni, po zdaniu egzaminu notarialnego, nie wykonywała pracy jako zastępca notarialny, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy u kandydatki wykształciły się i ugruntowały nawyki niezbędne do wykonywania zawodu notariusza. Lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości w zakresie badania przesłanek z art. 10 § 3 ustawy Prawa o notariacie (stanowiących, że na stanowisko notariusza nie może być powołana osoba, która nie spełnia wymogów z art. 11 - 13 tej ustawy) powoduje tym samym, że skarżąca nie jest w stanie zweryfikować w jaki sposób organ doszedł do tej konkluzji i czy w ogóle było prowadzone postępowanie dowodowe mogące przesądzić o istnieniu lub nieistnieniu wątpliwości w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do zagadnienia wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...], Izba podkreśliła, że jest to kwestia równie istotna jak przesłanki o charakterze podmiotowym. Podniosła, iż – w jej ocenie – Minister wybiórczo odniósł się do okoliczności związanych bezpośrednio z kwestią wyznaczenia siedziby kancelarii w [...] wskazując jedynie na liczbę mieszkańców oraz ilość notariuszy wykonujących ww. zawód w danej miejscowości. Koniecznym byłoby natomiast odniesienie się przez organ do ilości czynności notarialnych dokonywanych przez notariuszy z uwzględnieniem podziału na poszczególne czynności. Co więcej, samo wskazanie tego rodzaju danych tylko na obszarze [...] bez porównania z danymi z całej Izby nie daje punktu odniesienia, który pozwoliłby wyobrazić sobie przez strony postępowania różnic w zapotrzebowaniu na usługi notarialne na obszarze Izby. Powyższe zaniechania powodują, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna zarówno z art. 7 kpa, jak i z wiążącymi dyrektywami postępowania dowodowego, zawartymi w art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa. Następnie Izba podniosła, iż jedynym miarodajnym wyznacznikiem zapotrzebowania na czynności notarialne pozostaje z roku na rok zmniejszająca się liczba dokonywanych czynności notarialnych na obszarze, na którym planowane jest utworzenie nowej kancelarii notarialnej. Odnosząc się do zestawienia zaprezentowanego przez Ministra w zaskarżonej decyzji, dotyczącego danych w zakresie ilości dokonywanych czynności notarialnych w poszczególnych latach, skarżąca podniosła, iż nie kwestionuje ilości czynności notarialnych dokonywanych na obszarze całego kraju, a jedynie podnosi, iż zapotrzebowanie na te czynności zostało już w [...] w pełni zaspokojone. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w oparciu o powyższe regulacje, Sąd uznał skargę Izby za bezzasadną. Decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są prawidłowe pod względem zastosowania procedury administracyjnej, jak również odpowiadają normom prawa materialnego, regulującym kwestię wymogów do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Sąd stwierdza, iż Minister Sprawiedliwości, wbrew stanowisku skarżącej, wydając zaskarżoną decyzję miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Zgodzić się należy z organem, iż tworzenie nowych kancelarii, zapewniających w drodze konkurencji lepszą obsługę mieszkańców, a przez to również nieprzerwany dostęp do usług notarialnych, kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego, leży w interesie społecznym, o którym mowa w art. 7 kpa. Zestawienie tak rozumianego interesu społecznego ze słusznym interesem wnioskodawczyni, rozumianym jako realizacja prawa do wykonywania zawodu przez osobę posiadającą, stwierdzone przez uprawnione do tego organy, warunki, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa polegającego na poczynieniu przez organ dowolnych ustaleń faktycznych opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób kompletny, a Minister dokonał wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w rozpatrywanej sprawie – stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Opinia Rady Izby Notarialnej w [...] wyrażona w uchwale z dnia [...] lutego 2016 r. stanowiła jeden z dowodów w sprawie i nie była wiążąca dla organu. Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie stanowiącym podstawę prawną dla Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji, notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Minister Sprawiedliwości nie jest zatem w żaden sposób związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi jedynie część materiału dowodowego w sprawie i podlega na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007 r., II GSK 302/06, Lex nr 927339). Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także, jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, zgodnie z art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym uchwały Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz opinii notariusza A. W., Prezesa Izby Notarialnej w [...] nie można uznać, aby po stronie wnioskodawczyni istniała którakolwiek z negatywnych przesłanek określonych w art. 10 § 3 w/w ustawy. Sad stwierdza, że w ramach przesłanek przewidzianych w art. 11 pkt 2 w/w ustawy, organ prawidłowo dokonał oceny osoby kandydatki pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza i nieskazitelności charakteru, uznając, że pozytywna ocena wykonywania obowiązków aplikanta notarialnego, pozytywny wynik egzaminu zawodowego, jak również jej dotychczasowa niekaralność, w tym niekaralność dyscyplinarna oraz jej cechy osobowościowe, wykluczają istnienie wątpliwości o jakich mowa w art. 10 § 3 wskazanej ustawy. Ponadto podkreślenia wymaga, że ani Rada Izby Notarialnej w [...] w uchwale z dnia [...] lutego 2016 r. ani też Izba Notarialna w [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiły żadnych okoliczności dotyczących życia zawodowego oraz prywatnego wnioskodawczyni, które przeczyłyby temu stanowisku. Właściwie zatem organ uznał, iż nie było podstaw faktycznych ani prawnych do prowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, iż M. R. nie wykonywała czynności na stanowisku zastępcy notarialnego, Sąd stwierdza, iż rację ma organ, że ustawodawca nie uzależnił powołania na stanowisko notariusza od wcześniejszej pracy w charakterze zastępcy notarialnego. A zatem brak jest podstaw prawnych by od powyższego uzależniać możliwość powołania na to stanowisko. Reasumując, w niniejszej sprawie nie było zatem sporne, że M. R. spełnia wymogi umożliwiające powołanie jej na stanowisko notariusza, określone w art. 11 Prawa o notariacie. Ponadto wniosek M. R. spełniał wymogi z art. 13 przywołanego aktu normatywnego. Odnosząc się do kwestionowania przez Izbę wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...], uwzględniające złożony wniosek, a nie stanowisko skarżącej, zaprezentowane już w opinii Rady tej Izby i następnie przez skarżącą konsekwentnie podtrzymywane, Sąd stwierdza, iż Minister prawidłowo uznał, iż przepis art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie pozwala na odmowę powołania na stanowisko notariusza tylko wtedy, gdy nie spełnione są przesłanki podmiotowe. Nie dopuszcza sytuacji ani w tym przepisie, ani w innym przepisie ustawy Prawo o notariacie, aby lokalizacja kancelarii notarialnej mogła być podstawą decyzji odmownej w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza, jeżeli spełnione zostaną przesłanki podmiotowe przez wnioskodawcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 491/12). Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej, że zostały naruszone przez organ przepisy art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa podczas zbierania, a następnie oceny materiału dowodowego, w tym uchwały Rady Izby Notarialnej w [...] opiniującej wniosek M. R. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Minister zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, po czym wszechstronnie go rozważył, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Uwzględnił przy tym interes społeczny i słuszny interes strony, co także uzasadnił w przekonywający sposób. Okoliczność, że Minister Sprawiedliwości nie podzielił poglądów przedstawionych przez Izbę, nie stanowi naruszenia wskazanych przepisów kpa, szczególnie że Izba nie wskazała przepisów, jak i dowodów, które przemawiałaby za jej stanowiskiem. Należy zauważyć, że ocena rentowności kancelarii notarialnych na terenie [...], zaspokojenia popytu na usługi notarialne przez już funkcjonujących w tym mieście notariuszy, podnoszone przez skarżącą, nie są przesłankami ustawowymi, które powinny i mogą decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku kandydata na notariusza. Nie może być również podstawą oczekiwań Izby, co do ograniczania liczby kancelarii notarialnych, przepis § 11 pkt 4 rozporządzenia z 30 kwietnia 1991r. stanowiący, że w Ministerstwie Sprawiedliwości czynności z zakresu nadzoru nad notariatem w szczególności polegają na ustalaniu planu siedzib kancelarii notarialnych. Przepis ten nie znajduje bowiem oparcia w uregulowaniach Prawa o notariacie i dlatego nie może mieć charakteru bezwzględnie wiążącego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii. Takim przepisem nie jest też art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie, który tylko określa organ uprawniony do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii oraz tryb postępowania. Podkreślić należy, że przepisy Prawa o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości, zatem przypisanie planowi charakteru obligatoryjnego elementu procedury podejmowania decyzji w tych sprawach oznaczałoby wyjście poza kryteria ustawowe określone w art. 11-13 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 491/12). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło