VI SA/Wa 1673/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-24
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego skutki załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem, jeśli sprawa ta została rozstrzygnięta w trybie tzw. fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia (art. 11 ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) po uchyleniu przez sąd administracyjny wcześniejszych decyzji odmawiających zmiany zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy interpretacji stanu prawnego zaistniałego po wyroku sądu administracyjnego, a nie prostego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ dokumentów i rejestrów. Fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia dotyczy jedynie terminu załatwienia wniosku inicjującego postępowanie, a nie ponownego rozpatrywania sprawy po uchyleniu decyzji przez sąd.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że jej wniosek z 2015 r. o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w SSE został załatwiony zgodnie z wnioskiem, powołując się na art. 11 ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tzw. fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia). Organ odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wniosek dotyczy interpretacji stanu prawnego, a nie potwierdzenia faktów wynikających z posiadanych przez organ dokumentów. Spółka zaskarżyła postanowienie organu, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym błędne nieuwzględnienie fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Minister Przedsiębiorczości i Technologii (dalej Minister) postanowieniem
z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], na podstawie art. 219 w związku z art. 218 § 1
w związku z art. 217 § 2 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpatrzeniu wniosku spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: spółka, skarżąca) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wystąpienie skutków w postaci załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem z 2 kwietnia 2015 r. o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia 21 czerwca 1999 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, odmówił jego wydania.
Wydanie powyższego postanowienia poprzedziło pismo z 2 lutego 2018 r.,
w którym pełnomocnik spółki sformułował wniosek o wydanie zgodnie z art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2168; dalej "usdg."), zaświadczenia potwierdzającego wystąpienie skutków
w postaci załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem z 2 kwietnia 2015 r. o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, zmienionego decyzją nr [...] z [...] stycznia 2006 r., tj. poprzez wykreślenie w pkt I ww. zezwolenia następującego wyrażenia: "Zezwolenia udziela się do dnia 15 kwietnia 2017 r.".
Jak wskazano we wniosku, zgodnie z art. 11 ust. 9 usdg., jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodnie
z wnioskiem przedsiębiorcy, chyba że przepisy ustaw odrębnych ze względu
na nadrzędny interes publiczny stanowią inaczej. W ocenie spółki, wobec niezałatwienia wniosku z 2 kwietnia 2015 r. o zmianę ww. zezwolenia, uzasadnione stało się wystąpienie z wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Ponadto spółka wyjaśniła, że stan prawny, o którego potwierdzenie i rozstrzygnięcie wnioskuje, wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3905/16, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2016 r., o sygn. akt VI SA/Wa 2974/15 oraz uchylono zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z [...] maja 2015 r. odmawiającą zmiany ww. zezwolenia,
a rozstrzygającą wniosek przedsiębiorcy z [...] kwietnia 2015 r. Dodała, że przedmiotowe zaświadczenie jest niezbędne do potwierdzenia prawa przedsiębiorcy do prowadzenia działalności na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej zarówno wobec organów samej strefy, jak i organów państwowych oraz osób trzecich.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Minister przywołał przepisy Kpa. regulujące kwestię wydania zaświadczenia. Uznał, że w ramach niniejszego postępowania nie miała miejsca fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku spółki
i przywołał na poparcie tego stwierdzenia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3905/16. Stwierdził, że obecnie organ jest
na etapie rozpatrywania wniosku inicjującego postępowanie, ale jest to de facto ponowne rozpatrzenie sprawy. Sprawa ta została już rozpatrzona przez organ,
a decyzja została wydana w terminie. Tak więc etap, na którym ewentualnie możliwe jest przyjęcie wystąpienia fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku został już zakończony. W toku sprawy nie miała zastosowania ta instytucja i nie będzie już możliwe jej zastosowanie na etapie ponownego rozpatrywania sprawy.
Minister wyjaśnił, że zaświadczeniem w rozumieniu Kpa. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy na podstawie posiadanych przez organ administracji dokumentów, dokonane na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Niedopuszczalne jest również postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia, co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem, jak stwierdził Minister,
do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych
w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu.
Jak podał Minister, zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga o prawach
i obowiązkach i nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Stanowi czynność faktyczną. W ocenie Ministra, wniosek spółki dotyczy potwierdzenia innego rodzaju sytuacji prawnej, w której ona się znajduje. Mianowicie sytuacji prawnej zaistniałej w związku z wnioskiem spółki z 2 kwietnia 2015 r. o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej oraz ww. orzeczeniem NSA wydanym w tej sprawie, a w szczególności z uzasadnieniem tego wyroku.
Minister stanął na stanowisku, zgodnie z którym, jeżeli osoba zainteresowana domaga się potwierdzenia okoliczności faktycznych lub prawnych, według treści zawartych we wniosku, które w trybie zaświadczenia w ogóle potwierdzone być nie mogą, w takim przypadku organ administracji publicznej nie może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy, wówczas – nawet bez potrzeby badania interesu prawnego lub przepisu prawa – organ administracji publicznej, w formie postanowienia, odmawia wydania zaświadczenia żądanej treści.
Minister podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami zmiana zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej następuje w drodze decyzji wydanej przez ministra właściwego
do spraw gospodarki na wniosek przedsiębiorcy prowadzącego działalność w takiej strefie. Podstawą materialnoprawną tej decyzji jest przepis art. 19 ust. 4 ustawy
o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1010 ze zm.; dalej "ustawa o strefach"), sama zaś decyzja wydawana jest w trybie Kpa., tj. w trybie właściwym dla wydania decyzji administracyjnej, która określa sytuację prawną podmiotu. Tym samym ww. ustawa nie przewiduje możliwości rozpatrzenia wniosku w innej formie.
W konkluzji Minister stwierdził, że wniosek spółki zawiera żądanie wydania zaświadczenia, które przesądzałoby stan prawny zaistniały po wydaniu wyroku NSA w sprawie, a to stanowi interpretację sytuacji prawnej spółki. Ponadto wniosek spółki oraz wyrok NSA nie są dokumentami wytworzonymi przez organ, jak również nie są dokumentami będącymi w wyłącznym posiadaniu organu, co do którego organ byłby uprawniony i zobowiązany do zaświadczenia stanu prawnego z nich wynikającego. Sytuację prawną spółki określa zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, wniosek o jego zmianę oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r. Minister podkreślił, że tak ukształtowanej sytuacji prawnej organ nie jest uprawniony poświadczyć na podstawie art. 217 Kpa. Wydanie zaświadczenia stanowiłoby potwierdzenie interpretacji stanu prawnego opisanego we wniosku o wydanie zaświadczenia, a do tego organ nie jest uprawniony w oparciu o wskazany przepis.
Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane na wstępie postanowienie Ministra. Postawiła w niej zarzut naruszenia następujących przepisów, a mianowicie:
1. art. 127 § 1 i § 3 Kpa. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 11 ust. 9 usdg. w związku z art. 196 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej z dnia 6 marca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 650) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że:
- ponowne rozpoznanie sprawy, tj. wniosku spółki o zmianę zezwolenia po uchyleniu wyroku organu I i II instancji należy rozumieć jak ponowne rozpatrzenie sprawy
w rozumieniu art 127 § 3 Kpa.,
- a w konsekwencji przyjęcie, że w postępowaniu w sprawie zmiany zezwolenia toczącym się po wyroku NSA nie może mieć zastosowania fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy z art. 11 ust. 9 usdg.,
podczas gdy:
- wyrokiem NSA z dnia 19 lipca 2017 r. uchylono decyzję z [...] sierpnia 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Gospodarki z [...] maja 2015 r., w związku
z czym decyzje zostały wyeliminowane z obiegu prawnego, a organ I instancji został zobligowany do wydania nowej decyzji w sprawie; ponowne wydanie decyzji w tym trybie nie może być zrównane z ponownym rozpatrzeniem sprawy z art. 127 § 3 Kpa., które ma charakter odwoławczy i dokonywane jest przez organ II instancji,
- a zatem organ rozpatrujący sprawę po wydaniu wyroku NSA działa de facto
od nowa (rozpatruje wniosek inicjujący postępowanie),
- co oznacza, że przy wydawaniu nowej decyzji zastosowanie znajduje także art. 11 ust. 9 usdg., tj. tzw. fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy;
2. art. 11 ust. 9 usdg. w związku z art. 196 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę (...) w związku z art 35 § 3 Kpa. poprzez uznanie, że:
- w postępowaniu z wniosku spółki o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia 21 czerwca 1999 r. nie znajduje zastosowania tzw. fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia uregulowana w art. 11 ust. 9 usdg. i w konsekwencji nieuwzględnienie, że ww. przepis miał zastosowanie w sprawie z wniosku spółki o zmianę zezwolenia
co doprowadziło do uznania, że postępowanie nie zostało zakończone
i zaświadczenie w tym zakresie nie może zostać wydane, podczas gdy:
- sprawa z wniosku o zmianę zezwolenia nie została załatwiona w terminie miesięcznym określonym w art. 35 § 3 Kpa. w związku 286 § 2 p.p.s.a. w związku
z art. 193 p.p.s.a.,
- art. 11 ust. 9 usdg. znajduje zastosowanie w sprawach przedsiębiorców z wniosku
o zmianę zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, co zostało potwierdzone wyrokiem wydanym w sprawie skarżącej z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3905/16,
- a więc uznać należało, że w sprawie z wniosku o zmianę zezwolenia zastosowanie znajduje art. 11 ust. 9 usdg.,
a zatem, że sprawa z wniosku skarżącej o zmianę zezwolenia została już rozpoznana zgodnie z wnioskiem (w trybie tzw. "fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy"), a wydanie zaświadczenia było możliwe;
3. art. 217 § 1 oraz § 2 pkt 2 Kpa. oraz art. 218 § 1 Kpa. w związku z art. 7 Kpa.
w związku z art. 11 ust. 9 usdg. oraz art. 219 Kpa. poprzez uznanie, że:
- w przedmiotowej sprawie stan prawny, o którego potwierdzenie we wnioskowanym zaświadczeniu wnosiła skarżąca, nie wynika z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu,
- wydanie zaświadczenia w sprawie "nie stanowi prostego poświadczenia stanu prawnego będącego aktem wiedzy organu wynikającego z prowadzonych rejestrów, bądź dokumentów będących w jego posiadaniu w wynikających z kompetencji przypisanych organów",
- a wniosek spółki o zmianę zezwolenia oraz wyrok NSA nie są dokumentami wytworzonymi przez organ ani też będącymi w wyłącznym posiadaniu organu,
a w konsekwencji powyższego uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 217 § 1 oraz § 2 pkt 2 Kpa. w związku z art. 218 § 1 Kpa., co doprowadziło do odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia,
podczas gdy:
- w związku z zastosowaniem w przedmiotowej sprawie art. 11 ust. 9 usdg. oraz wobec cytowanych przez organ wytycznych NSA, sprawa o zmianę zezwolenia nr 10 została rozstrzygnięta zgodnie z wnioskiem spółki, a zatem stan prawny jest już przesądzony (zezwolenie nr [...] zostało zmienione zgodnie z wnioskiem) i nie może zostać zmieniony odmienną decyzją (stanowiłoby to bowiem rozstrzygnięcie sprawy już załatwionej),
- Minister jako organ właściwy w sprawie rozstrzygnięcia wniosku o zmianę zezwolenia nr [...] i adresat wytycznych wyroku NSA z 19 lipca 2017 r. posiadał wszystkie dane niezbędne do wydania zaświadczenia,
- a zatem w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki zobowiązujące Ministra do wydania zaświadczenia o żądanej przez spółkę treści;
4. art. 218 § 2 Kpa. w związku z art. 7 Kpa. w związku z art. 11 ust. 9 usdg. poprzez:
- pominięcie, że sprawa o zmianę zezwolenia nr [...] została już rozstrzygnięta zgodnie z wnioskiem spółki,
- i w konsekwencji uznanie, że w przedmiotowej sprawie konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną,
- co doprowadziło do nieprzeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie zmierzającego do potwierdzenia, że sprawa z wniosku spółki o zmianę zezwolenia nr [...], co do której spółka domaga się wydania zaświadczenia, została już rozstrzygnięta;
5. art. 8 Kpa. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej, prowadzącym do wniosku, iż przewidziane prawem sposoby rozstrzygnięcia sprawy (milczące załatwienie sprawy przewidziane w art. 11 ust. 9 usdg.) nie mają mocy prawnej i nie mogą zostać potwierdzone przez organ.
Skarżąca stwierdziła, że wobec powyższych naruszeń do obrotu prawnego zostało wprowadzone postanowienie naruszające rażąco przepisy postępowania
w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji wniosła
o uchylenie postanowienia Ministra z [...] kwietnia 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Minister odniósł się do sformułowanych w niej zarzutów.
W piśmie z 4 października 2018 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy
na rozprawie oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 4 czerwca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku
z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności
(art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,
że zarzuty w niej sformułowane nie są zasadne i skarga nie zasługuje
na uwzględnienie.
Skarżąca nie kwestionowała, a zdaniem Sądu Minister prawidłowo uznał, że chodziło o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 Kpa., zgodnie z którym zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Niniejsza sprawa prowadzona była w trybie przepisów regulujących tryb wydawania zaświadczeń, a więc przepisów mających – w stosunku do przepisów ogólnych procedury administracyjnej – charakter uproszczony. Przejawia się on m.in. w ograniczonym, pod względem zakresu, postępowaniu dowodowym.
Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń unormowane jest bardzo lakonicznie w dziale VII Kpa.. Zgodnie z art. 217 § 1 Kpa. postępowanie to jest wszczynane na wniosek strony. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny
w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z treścią art. 218 § 1 i 2 Kpa. organ administracji publicznej jest obowiązany w określonych przypadkach do wydania zaświadczenia dla urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu i – przed wydaniem takiego zaświadczenia – może przeprowadzić
w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Powyższe oznacza, że jednym
z warunków koniecznych dla wydania zaświadczenia jest ustalenie, czy obowiązujący w dacie jego wydawania stan prawny miał swoje odzwierciedlenie
w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia. Organ administracyjny zaświadcza bowiem jedynie o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych, bez ich przetwarzania .
Istotą żądania skarżącej było wydanie zaświadczenia potwierdzającego wystąpienie skutków w postaci załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem z 2 kwietnia 2015 r. o zmianę zezwolenia nr [...] z [...] czerwca 1999 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, zmienionego decyzją nr [...] z [...] stycznia 2006 r., tj. poprzez wykreślenie w pkt I ww. zezwolenia następującego wyrażenia: "Zezwolenia udziela się do dnia 15 kwietnia 2017 r.". Zdaniem skarżącej, wobec niezałatwienia ww. wniosku uzasadnione stało się wystąpienie z żądaniem wydania wspomnianego zaświadczenia.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że wydanie zaświadczenia nie stanowi prostego poświadczenia stanu prawnego będącego aktem wiedzy organu wynikającego z prowadzonych rejestrów bądź dokumentów będących w jego posiadaniu wynikających z kompetencji przypisanych organowi. Wniosek skarżącej spółki zawiera żądanie wydania zaświadczenia, które przesądzałoby stan prawny zaistniały po wydaniu wyroku NSA w sprawie, a to stanowi, w opinii Ministra, interpretację sytuacji prawnej spółki. Ponadto, jak podał Minister, wspomniany wniosek oraz wyrok NSA nie są dokumentami wytworzonymi przez organ, jak również nie są dokumentami będącymi w wyłącznym posiadaniu organu, co do którego organ byłby uprawniony i zobowiązany do zaświadczenia stanu prawnego
z nich wynikającego.
Argumentacja skargi sprowadza się do stwierdzenia, że organ rozpatrujący sprawę po wydaniu wyroku NSA działa de facto od nowa, rozpatruje wniosek inicjujący postępowanie, co oznacza, że przy wydawaniu nowej decyzji zastosowanie znajdzie przepis art. 11 ust. 9 usdg. przewidujący fikcję pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca uznała, że skoro sprawa z wniosku o zmianę zezwolenia została już rozpoznania w trybie wspomnianej fikcji, to wydanie zaświadczenia było możliwe. Przyjęła, że wobec zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej
na terenie specjalnej strefy ekonomicznej stan prawny jest już przesądzony i nie może zostać zmieniony odmienną decyzją.
Należy wskazać, że skutkiem wspomnianego wyżej wyroku NSA było wyeliminowanie w obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji dotyczących odmowy zmiany zezwolenia nr [...] z 21 czerwca 1999 r., wydanych na skutek wniosku skarżącej z 2 kwietnia 2015 r. Jak wskazał NSA, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, tj. wniosku spółki o zmianę zezwolenia, organ weźmie pod uwagę wykładnię przepisów prawa zaprezentowaną w wydanym orzeczeniu.
Nie wchodząc w polemikę z orzeczeniem NSA wydanym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd I instancji w sprawie ze skargi
na wspomniane wyżej decyzje odmawiające zmiany ww. zezwolenia, na uwagę zasługuje następujące stwierdzenie NSA, a mianowicie, kierując się równością wobec prawa, które przewiduje termin obowiązywania specjalnych stref ekonomicznych do 31 grudnia 2026 r., wnioskowana zmiana zezwolenia spółki powinna nastąpić niejako automatycznie, zmierza bowiem do umożliwienia jej działania na terenie specjalnej strefy ekonomicznej tak długo, jak pozostali beneficjenci, którym wydano zezwolenia po 1 stycznia 2001 r. i nie spowoduje zwiększenia przyznanej już spółce wysokości pomocy publicznej. NSA wyjaśnił również, że fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku przedsiębiorcy dotyczy tylko terminu załatwienia sprawy (rozpoznania tego wniosku) przez organ I instancji,
co oznacza, że instytucja ta w ogóle nie ma zastosowania w przypadku wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, o jakim mowa w art. 127 § 3 Kpa., bo nie o taki wniosek tu chodzi. Przepis art. 11 ust. 9 usdg. odnosi się jedynie do wniosku strony inicjującego postępowanie.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności świadczą o błędnym stanowisku skarżącej co do możliwości wydania wnioskowanego przez nią zaświadczenia
w związku z tym, że sprawa została już rozpoznana zgodnie z jej wnioskiem
o zmianę zezwolenia a samo zaświadczenie ma jedynie potwierdzić ten stan rzeczy, a mianowicie prawa przedsiębiorcy do prowadzenia działalności na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej zarówno wobec organów samej strefy, jak i organów państwowych oraz, jak stwierdziła skarżąca, osób trzecich. Nieprawidłowe jest przekonanie skarżącej, że sprawa z wniosku o zmianę zezwolenia została już zakończona, co uprawniało ją do otrzymania zaświadczenia potwierdzającego zaistniały stan prawny.
Należy podkreślić, że aktualnie organ jest na etapie rozpatrywania wniosku inicjującego postępowanie (wniosku o zmianę zezwolenia) i jest do de facto ponowne rozpatrzenie sprawy, załatwionej pierwotnie wydaną w terminie decyzją. Tak więc etap, na którym ewentualnie możliwe było przyjęcie wystąpienia fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku został już zakończony. W toku sprawy nie miała miejsca ta instytucja i nie będzie już możliwe jej zastosowanie na etapie ponownego rozpatrywania sprawy. Organ, zgodnie z wytycznymi NSA, ponownie rozpatrzy sprawę skarżącej zainicjowaną wnioskiem o zmianę zezwolenia i wyda stosowną decyzję.
W konsekwencji organ nie był uprawniony do wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej przez nią treści, ponieważ na etapie rozpatrywania wniosku o wydanie zaświadczenia nie posiadał wiedzy, popartej stosownymi dokumentami,
o ostatecznym załatwieniu wniosku skarżącej spółki o zmianę zezwolenia, która dałaby mu podstawę do potwierdzenia faktów z tych dokumentów, danych wynikających.
Zaświadczeniem w rozumieniu przepisów Kpa. jest urzędowe potwierdzenie
w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy na podstawie posiadanych przez organ administracji dokumentów, dokonane na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Niedopuszczalne jest również postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia, co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu.
Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia należy wskazać, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach i nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Stanowi czynność faktyczną. Potwierdza stan prawny wynikający z prowadzonych rejestrów, dokumentów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej spółki dotyczy potwierdzenia innego rodzaju sytuacji prawnej, w której spółka się znajduje, a mianowicie sytuacji prawnej zaistniałej w związku z wnioskiem o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz orzeczeniem NSA wydanym w tej sprawie.
Jeżeli osoba zainteresowana domaga się potwierdzenia okoliczności faktycznych lub prawnych, według treści zawartych we wniosku, które w trybie zaświadczenia w ogóle potwierdzone być nie mogą, w takim przypadku organ administracji publicznej nie może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy, wówczas – nawet bez potrzeby badania interesu prawnego lub przepisu prawa – organ administracji publicznej, w formie postanowienia, odmawia wydania zaświadczenia żądanej treści (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 773/11).
Zdaniem Sądu, oczekiwane przez skarżącą wydanie zaświadczenia nie mogło prowadzić po stronie Ministra do prostego poświadczenia stanu prawnego będącego aktem wiedzy organu, wynikającego z prowadzonych rejestrów bądź dokumentów będących w jego posiadaniu. Wniosek skarżącej zawierał bowiem żądanie wydania zaświadczenia, które przesądzałoby stan prawny zaistniały po wydaniu wspomnianego wyżej wyroku NSA, a to stanowiłoby interpretację jej sytuacji prawnej. Sytuację prawną skarżącej określa zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, wniosek o jego zmianę oraz ww. wyrok NSA. Tak ukształtowanej sytuacji prawnej Minister nie był uprawniony poświadczyć na podstawie art. 217 Kpa..
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych względów Sąd, uznając skargę za nieuzasadnioną, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło