VI SA/Wa 1685/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Energii z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2019 r.; 2. zasądza od Ministra Aktywów Państwowych na rzecz P.S.A. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |Stan sprawy przedstawia się następująco. | |Wnioskiem z dnia 5 marca 2019 r. P. S.A. z siedzibą w P., dalej: "Spółka" lub "Wnioskodawca" oraz "Skarżąca", zwróciła się do Prezesa | |Agencji Rezerw Materiałowych, dalej: "Prezes Agencji", o wydanie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa, z | |których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie. | |Spółka wniosła o potwierdzenie, że przy wyliczeniu uiszczanej opłaty zapasowej będzie uprawniona do zastosowania pomniejszenia, o | |którym mowa w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz | |zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z U. z 2018 r. | |póz. 1323), dalej "ustawa o zapasach", w odniesieniu do wolumenu sprzedanych kontrahentowi paliw żeglugowych, które po wymieszaniu | |przez kontrahenta w celu obniżenia ich lepkości zostaną sprzedane z przeznaczeniem na międzynarodowy bunkier morski. Zdaniem Spółki w | |przedstawionym we wniosku stanie faktycznym przy wyliczeniu uiszczanej opłaty zapasowej będzie ona uprawniona do zastosowania | |pomniejszenia, o którym mowa w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, w odniesieniu do wolumenu sprzedanych kontrahentowi paliw | |żeglugowych. Pomniejszenie to, zdaniem Spółki, możliwe będzie pod warunkiem uzyskania przez Spółkę dokumentu, określonego w § 3 ust. 1 | |rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie rodzajów dokumentów uprawniających do pomniejszenia wielkości | |produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw, stanowiących podstawę obliczenia wymaganej na dany rok kalendarzowy ilości | |zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw oraz obliczenia opłaty zapasowej (Dz. U. poz. 1807), dalej "rozporządzenie w sprawie | |rodzajów dokumentów". | |Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 marca 2019 r. Prezes Agencji wydał dla Spółki decyzję z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...] w sprawie | |udzielenia pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej, w której uznał stanowisko Spółki przedstawione we wniosku za | |nieprawidłowe. | |W ocenie organu I instancji Wnioskodawca obowiązany jest uiszczać opłatę zapasową od produkcji lekkich olejów opałowych oraz ciężkich | |olejów opałowych zgodnie z ustawą o zapasach. Produkty te sprzedawane są przez Spółkę kontrahentowi, który przed realizacją dostaw na | |statki, dokonuje mieszania ciężkiego oleju opałowego z lekkim olejem opałowym w celu obniżenia lepkości dostarczanego paliwa | |żeglugowego. Wskutek mieszania dwóch paliw, tj. wskazanych wyżej produktów naftowych, wytwarzany jest nowy produkt naftowy - paliwo, co| |wypełnia definicję produkcji paliw, określoną w art. 2 ust. 8 ustawy o zapasach. Prezes Agencji nie zgodził się z argumentacją | |Wnioskodawcy, iż paliwa sprzedawane kontrahentowi oraz paliwa finalne przeznaczone na międzynarodowy bunkier morski to dokładnie te | |same wyroby. Istotnym w jego ocenie jest bowiem fakt, iż paliwo powstałe w wyniku procesu mieszania przez kontrahenta nie składa się z | |dwóch odrębnych paliw (komponentów), lecz stanowi nowe paliwo o zupełnie innych właściwościach fizykochemicznych niż wchodzące w jego | |skład paliwa, tj. paliwo żeglugowe ciężkie i paliwo żeglugowe lekkie. Zatem to nowo powstałe paliwo trafia od kontrahenta na | |międzynarodowy bunkier morski. | |Pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. Spółka złożyła do Ministra Energii odwołanie od decyzji Prezesa Agencji z dnia [...] marca 2019 r. | |Nr [...]. W odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji Prezesa Agencji naruszenie art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach poprzez uznanie, że w | |przedstawionym we wniosku zaistniałym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym Spółka nie jest uprawniona do zastosowania określonego| |w tym przepisie pomniejszenia podstawy kalkulacji opłaty zapasowej o wolumeny sprzedanych kontrahentowi paliw żeglugowych, które po | |wymieszaniu przez kontrahenta w celu obniżenia ich lepkości zostaną sprzedane przez Spółkę z przeznaczeniem na międzynarodowy bunkier | |morski. | |Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji w całości i wydanie przez Ministra Energii nowej | |pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej, w której stanowisko Spółki wyrażone we wniosku z dnia 5 marca 2019 r. | |zostanie uznane za prawidłowe w pełnym zakresie. | |W wyniku rozpatrzeniu odwołania z dnia 17 kwietnia 2019 r. oraz rozpoznania sprawy Minister Energii utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję | |Prezesa Agencji z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...] w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej.| |W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając swoje | |rozstrzygnięcie oraz odnosząc się do zarzutów Spółki przedstawionych w odwołaniu. | |Przedmiotowa decyzja Ministra Energii z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] została doręczona pełnomocnikowi Spółki, jak wynika ze | |zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 17 czerwca 2019 r. | |Pismem z dnia 12 lipca 2019 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Energii z | |dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...], w sprawie | |udzielenia pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej dla Wnioskodawcy. | |Zaskarżonej decyzji Ministra Energii pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik | |sprawy, tj. art. 5 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach, poprzez ich błędną wykładnię. | |W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Energii z dnia [...] | |czerwca 2019 r. Nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, a także zasądzenie od organu na rzecz | |Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. | |W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki wskazał między innymi, iż organ odwoławczy, wydając decyzję, naruszył przepis art. 5 ust. 6 pkt 2 | |ustawy o zapasach dokonując jego wykładni: | |w sprzeczności z jego literalnym brzmieniem; | |w sposób zawężający dalej niż wynika to ze szczególnego charakteru przepisu; | |w rażącej sprzeczności z celem, jaki ma realizować w systemie bezpieczeństwa paliwowego Polski opłata zapasowa; | |w rażącej sprzeczności z ekonomicznym sensem opłaty zapasowej i uprawnienia do pomniejszenia wielkości produkcji paliw lub przywozu | |ropy naftowej lub paliw, stanowiącego podstawę obliczenia opłaty zapasowej, określonego w tym przepisie; | |w sposób skutkujący zachwianiem równowagi pomiędzy podmiotami występującymi w łańcuchu dostaw paliw żeglugowych z przeznaczeniem na | |międzynarodowy bunkier morski; naruszający prawa podmiotowe producentów paliw, o których mowa w art. 2 pkt 18 ustawy o zapasach, | |przeznaczających paliwa żeglugowe na międzynarodowy bunkier morski za pośrednictwem dostawców prowadzący do ich nieuzasadnionej | |dyskryminacji; | |z pominięciem prawidłowego kierunku wykładni, wynikającego z przepisów prawa europejskiego, w tym w szczególności dyrektywy Rady (WE) | |nr 2009/119/WE z dnia 14 września 2009 roku nakładającej na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów ropy | |naftowej lub produktów ropopochodnych; | |z pominięciem przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów; | |- co w ocenie strony skarżącej niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy i rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Ministra Energii, | |skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że Spółce nie przysługuje uprawnienie określone w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach. | |W odpowiedzi na skargę Minister Energii wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia | |[...] czerwca 2019 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...], w | |sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej. | |W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 5 ust. 6 pkt ustawy o zapasach dopuszcza pomniejszenie podstawy obliczenia | |opłaty zapasowej o ilości ropy naftowej lub paliw w ścisłe określonych w tym przepisie przypadkach. Pomniejszenia tego może dokonać | |jedynie "producent" lub "handlowiec", który paliwa lub ropę naftową wywiózł z terytorium RP (pkt 1), który przeznaczył paliwa na | |międzynarodowy bunkier morski (pkt 2), zaś pomniejszeń, o których mowa w pkt 6 producent, który paliwa wyprodukował z ropy naftowej, | |kondensatu gazu ziemnego (NGL) i innych węglowodorów wydobytych w kraju lub z obszaru morskiego należącego do krajowej strefy | |ekonomicznej. Działania tych podmiotów ograniczają bowiem zobowiązanie państwa w zakresie wielkości zapasów interwencyjnych (określone | |w art. 3 ustawy o zapasach) i sprawiedliwym jest by to one mogły pomniejszyć wielkość swego zobowiązania w zakresie opłaty zapasowej. | |Nie oznacza to jednak, iż zawsze w związku z ograniczeniem zobowiązania państwa wystąpi podmiot uprawniony do pomniejszenia wysokości | |opłaty zapasowej, o którym mowa w art. 5 ust. 6 ustawy. Zastosowanie pomniejszenia wymaga spełniania ścisłe określonych przesłanek. W | |przypadku przepisu art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, podstawową przesłanką jest przeznaczenie paliw na międzynarodowy bunkier | |morski, przy czym zastosowanie ww. pomniejszenia będzie miało miejsce jedynie w sytuacji bezpośredniego przeznaczenia paliwa na | |międzynarodowy bunkier morski przez podmioty, na których ciąży ustawowy obowiązek dokonywania opłaty zapasowej na rzecz Funduszu | |Zapasów Interwencyjnych, tj. podmiotów, o których mowa w art. 21b ust.1 ustawy o zapasach, a więc przez "producentów" i "handlowców". | |Obowiązki określone w ustawie o zapasach powstają w odniesieniu do podmiotów w niej określonych tj. "producentów" i "handlowców" oraz w| |sposób w niej określony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1617/16). Skoro obowiązani do uiszczania | |opłaty zapasowej są "producenci" i "handlowcy", to te podmioty są uprawnione do dokonania przedmiotowego pomniejszenia, przy czym | |przeznaczenie paliw na międzynarodowy bunkier morski winno być dokonane przez "producenta" lub "handlowca" w rozumieniu ustawy o | |zapasach. Tak więc w ocenie organu odwoławczego uprawnienia określone w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, podobnie jak obowiązek | |dokonania opłaty zapasowej, muszą być zrealizowane bezpośrednio przez "producenta" lub "handlowca". Potwierdzenie wywozu stosownymi | |dokumentami i doręczenie ich do producenta paliw ma charakter wtórny. Ze względu na powyższe w ocenie Ministra Energii Spółka będąca | |producentem paliw żeglugowych w momencie sprzedaży swojemu kontrahentowi tych paliw, traci uprawnienie do dokonania stosownego | |pomniejszenia określonego w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach. Trzeba wskazać, że regulacja art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach ma | |charakter wyjątku i nie może być interpretowana rozszerzająco. | |Ponadto w ocenie organu odwoławczego za prawidłową uznać należy wykładnię Prezesa Agencji w zaskarżonej decyzji, który wskazał, że | |wskutek mieszania dwóch paliw przez kontrahenta Spółki, wytwarzany jest nowy produkt naftowy - paliwo, co wypełnia definicję produkcji | |paliw, bowiem w wyniku tych czynności następuje przetwarzanie paliw poprzez procesy ich mieszania, w wyniku których powstaje jedno z | |paliw (zgodnie z definicją produkcji zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy o zapasach). Tak więc paliwa sprzedawane kontrahentowi przez Spółkę | |oraz paliwa, które ten kontrahent przeznacza finalnie na międzynarodowy bunkier morski nie są tymi samymi produktami. | |W ocenie Ministra Energii przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji interpretacja przepisów prawa jest zgodna z ustawą o | |zapasach, zaś zarzuty zawarte w skardze należy uznać za nieuzasadnione. Zdaniem Ministra Energii treść przepisu art. 5 ust. 6 pkt 2 | |ustawy o zapasach jest jasna i nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar | |sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu | |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji | |publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej | |sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia | |2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 1302 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). | |Oceniając zaskarżoną decyzję wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. | |Przedmiotem skargi jest interpretacja przedstawiona w decyzji Ministra Energii z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...], utrzymująca w | |mocy wcześniejszą decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, co do zakresu i sposobu stosowania pomniejszenia, o którym mowa w art. | |5 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach obowiązkowych, przy wyliczeniu uiszczanej przez Spółkę opłaty zapasowej. | |Przedmiotowa interpretacja została udzielona w trybie przepisów art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z | |2018r., poz. 646 ze zm.). | |Zaskarżonej decyzji Ministra Energii Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. | |art. 5 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach, poprzez ich błędną wykładnię. | |Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach, wielkość produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw stanowiące podstawę obliczenia| |wymaganej na dany rok kalendarzowy ilości zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw oraz obliczenia opłaty zapasowej pomniejsza się| |odpowiednio o ilości: | |ropy naftowej lub paliw wywiezionych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, | |paliw przeznaczonych na międzynarodowy bunkier morski, | |paliw wyprodukowanych z olejów odpadowych, | |ropy naftowej lub paliw przeznaczonych na odtworzenie zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, | |paliw przeznaczonych na zużycie własne przez producenta w procesie technologicznym przerobu ropy, | |paliw wyprodukowanych z ropy naftowej, kondensatu gazu ziemnego (NGL) i innych węglowodorów wydobytych w kraju lub z obszaru morskiego | |należącego do krajowej strefy ekonomicznej, | |biokomponentów dodanych do paliw przez producenta w procesie ich produkcji | |- pod warunkiem potwierdzenia tych ilości dokumentami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6a. | |Zgodnie z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie dokumentów, dokumentami uprawniającymi do pomniejszania wielkości produkcji paliw lub | |przywozu paliw o ilości, o których mowa w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, są oświadczenia: | |nabywcy na dokumencie dostawy (kwicie bunkrowym); | |dostawcy paliwa przeznaczonego na międzynarodowy bunkier morski, złożone przez dostawcę zaopatrującego bezpośrednio statki morskie w | |takie paliwo. Oświadczenie nabywcy powinno zawierać: | |- nazwę i adres dostawcy paliwa; | |- numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) i numer identyfikacji podatkowej (NIP) | |dostawcy paliwa ciekłego; | |- datę dostawy paliwa; | |- miejsce dostawy paliwa; | |- nazwę zaopatrywanego statku, jego numer nadany przez Międzynarodową Organizację Morską (numer [...]) oraz informację o porcie | |przeznaczenia; | |- dane identyfikacyjne środka transportu, którym dokonano dostawy paliw; | |- informację o rodzaju i ilości dostarczonego paliwa; | |- podpis osoby: dostarczającej paliwo w imieniu dostawcy i przyjmującej paliwo w imieniu podmiotu posiadającego statek. | |Natomiast oświadczenie dostawcy powinno zawierać: | |- nazwę i adres dostawcy paliwa; | |- numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) i numer identyfikacji podatkowej (NIP) | |dostawcy paliwa ciekłego; | |- nazwę i adres sprzedawcy paliwa; | |- numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) i numer identyfikacji podatkowej (NIP) | |sprzedawcy paliwa ciekłego; | |- informację o rodzaju i ilości zakupionego paliwa w okresie, którego dotyczy oświadczenie; | |- wykaz numerów i dat wystawienia dokumentów (kwitów bunkrowych zawierających numer [...]) dostawy paliwa na statek potwierdzających, | |że zakupione paliwo zostało przeznaczone do bunkrowania statków; | |- podpis osoby dostarczającej paliwo w imieniu dostawcy. | |zbr | |Definicję międzynarodowego bunkra morskiego zawiera art. 2 pkt 15a ustawy o zapasach, zgodnie z którym jest to ilość paliwa | |dostarczonego statkom pod wszystkimi banderami prowadzącym morską lub śródlądową żeglugę międzynarodową, z wyjątkiem paliw zużywanych | |przez statki rybackie, kutry rybackie, łodzie rybackie i jednostki sił zbrojnych. | |Jak wynika z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach do uiszczania opłaty zapasowej obowiązani są "producenci" i "handlowcy" (rozumiani na | |gruncie ustawy o zapasach), którzy ponoszą koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych. | |Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy skarżącej Spółce, będącej "producentem" paliw w rozumieniu ustawy o | |zapasach, przysługuje prawo do pomniejszenia na podstawie art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, dla potrzeb obliczenia wysokości | |opłaty zapasowej, ilości paliwa tj. oleju opałowego lekkiego oraz oleju opałowego ciężkiego, które Spółka sprzedaje swojemu | |kontrahentowi, który finalnie przeznacza ww. paliwa na międzynarodowy bunkier morski, po dokonaniu ich mieszania w celu obniżenia | |lepkości paliwa. | |Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów, Spółka jest "producentem" w | |rozumieniu ustawy o zapasach. Dlatego też nie ulega wątpliwości, iż została objęta obowiązkiem terminowego uiszczania opłaty zapasowej | |za wyprodukowane przez siebie paliwa, tj. oleje lekkie oraz oleje ciężkie, na podstawie ustawy o zapasach. | |Jak wskazał organ, przepis art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach dopuszcza pomniejszenie podstawy obliczenia opłaty zapasowej na dany rok | |kalendarzowy o ilości ropy naftowej lub paliw w ścisłe określonych w tym przepisie przypadkach. Pomniejszenia tego może dokonać jedynie| |producent lub handlowiec, który paliwa lub ropę naftową wywiózł z terytorium RP, który przeznaczył paliwa na międzynarodowy bunkier | |morski, zaś pomniejszeń, o których mowa w pkt 6 producent, który paliwa wyprodukował z ropy naftowej, kondensatu gazu ziemnego (NGL) i | |innych węglowodorów wydobytych w kraju lub z obszaru morskiego należącego do krajowej strefy ekonomicznej. Działania tych podmiotów | |ograniczają bowiem zobowiązanie państwa w zakresie wielkości zapasów interwencyjnych (określone w art. 3 ustawy o zapasach) i | |sprawiedliwym jest by to one mogły pomniejszyć wielkość swego zobowiązania w zakresie opłaty zapasowej. Nie oznacza to jednak, iż | |zawsze w związku z ograniczeniem zobowiązania państwa wystąpi podmiot uprawniony do pomniejszenia wysokości opłaty zapasowej, o którym | |mowa w art. 5 ust. 6 ustawy. Zastosowanie pomniejszenia wymaga spełniania ścisłe określonych przesłanek. | |W ocenie organu interpretacyjnego, w przypadku przepisu art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, podstawową przesłanką jest przeznaczenie| |paliw na międzynarodowy bunkier morski, przy czym zastosowanie ww. pomniejszenia będzie miało miejsce jedynie w sytuacji bezpośredniego| |przeznaczenia paliwa na międzynarodowy bunkier morski przez podmioty, na które ciąży ustawowy obowiązek dokonywania opłaty zapasowej na| |rzecz Funduszu Zapasów interwencyjnych, tj. podmiotów, o których mowa w art. 21 b ust. 1 ustawy o zapasach, a wiec przez "producentów" | |i "handlowców". Z tego też względu zakres podmiotowy art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach ogranicza się jedynie do działania "producentów" i| |"handlowców", i nie obejmuje czynności dokonanych przez inne podmioty występujące w łańcuchu dostaw paliwa na statki, jak to ma miejsce| |w omawianym przypadku. | |Organ podkreślił, że obowiązki określone w ustawie o zapasach powstają w odniesieniu do podmiotów w niej określonych tj. "producentów" | |i "handlowców" oraz w sposób w niej określony (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1617/16). Nie | |budzi jednak wątpliwości, że skoro obowiązani do uiszczania opłaty zapasowej są "producenci" i "handlowcy", to te podmioty są | |uprawnione do dokonania przedmiotowego pomniejszenia, przy czym przeznaczenie paliw na międzynarodowy bunkier morski winno być dokonane| |bezpośrednio przez producenta lub handlowa w rozumieniu ustawy o zapasach. W ocenie organu odwoławczego uprawnienia określone w art. 5 | |ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, podobnie jak obowiązek dokonania opłaty zapasowej, muszą być zrealizowane bezpośrednio przez | |"producenta" lub "handlowca". Potwierdzenie wywozu stosownymi dokumentami doręczenie ich do producenta paliw ma charakter wtórny. Ze | |względu na powyższe w ocenie Ministra Energii Spółka będąca producentem paliw żeglugowych w momencie sprzedaży swojemu kontrahentowi | |paliw żeglugowych, traci uprawnienie do dokonania stosownego pomniejszenia określonego w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach. Trzeba | |wskazać, że regulacja art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach ma charakter wyjątku i nie może być interpretowana rozszerzająco. | |Organ interpretacyjny podkreślił, że opłata zapasowa przeznaczona na sfinansowanie zapasów agencyjnych jest uregulowanym przepisami | |prawa publicznego świadczeniem daninowym. Art. 84 Konstytucji RP stanowi, że obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w | |tym podatków, dotyczy każdego, może wynikać jedynie z ustawy, a regulacja ta wyłącza możliwość swobodnego, umownego określania innego | |podmiotu, który zamiast podmiotu zobowiązanego na podstawie ustawy będzie obciążony obowiązkiem ponoszenia ciężarów i świadczeń | |publicznych (w analizowanym przypadku zapłaty opłaty zapasowej). Tak więc opłata zapasowa ma charakter osobisty, a więc nie może być | |przerzucana na inne podmioty. Z tego też względu organ uznał, że przesłanki wskazane w art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach winny być | |odczytywane w kategorii zdarzeń i czynności, które jedynie poprzez osobiste działanie uprawnionego, tj. "producenta" i "handlowa", będą| |skutkowały obniżeniem wysokości świadczenia, tj. w analizowanym przypadku obowiązku zapłaty opłaty zapasowej. | |Organ wskazał, że jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, po dokonaniu produkcji ww. paliwa tj. oleju lekkiego i oleju ciężkiego, | |paliwa te są sprzedawane przez Spółkę kontrahentowi zależnemu od Spółki, który w ramach grupy specjalizuje się w sprzedaży paliw | |żeglugowych, w tym także z przeznaczeniem na międzynarodowy bunkier morski w rozumieniu art. 2 pkt. 15a ustawy o zapasach. Przed | |realizacją swoich dostaw na statki kontrahent dokonuje mieszania tych paliw, tj. oleju ciężkiego z olejem lekkim w celu obniżenia | |lepkości dostarczanego na statki paliwa żeglugowego, tak aby spełnić wymogi w zakresie parametrów paliwa sformułowane przez odbiorców | |tych wyrobów. Jak wynika z opisu fatycznego sprawy kontrahent Spółki w ramach prowadzonej działalności przeprowadza proces mieszania | |zakupionego paliwa, a zatem dokonuje produkcji nowego paliwa o zmienionej właściwości lepkości w stosunku do paliwa nabytego od Spółki,| |z przeznaczeniem na sprzedaż na międzynarodowy bunkier morski. | |Tymczasem treść art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach wymaga, w ocenie organu interpretacyjnego, wykładni z uwagi na stopień złożoność | |współczesnych procesów produkcji i obrotu paliwami. Rezultat wykładni uzyskany przez organy stosujące prawo nie zawsze będzie zgodny z | |oczekiwaniami przedsiębiorstw działających na rynku paliw, które kierują się zasadą ograniczenia kosztów działalności i maksymalizacji | |zysków operacyjnych. Organ wskazał, że uprawnienia z art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach nie mają absolutnego charakteru, ponieważ | |powstają dopiero w przypadku spełnienia przez producenta lub handlowca dyspozycji tego przepisu. Ponadto, pojęcia użyte w ustawie o | |zapasach muszą być intepretowane biorąc pod uwagę przede wszystkim cele, jakie ustawodawca chciał osiągnąć stanowiąc ustawę o zapasach | |(vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. VI SA/Wa 1419/10). | |Za nieznajdujący uzasadnienia organ interpretacyjny uznał zarzut Spółki, iż zapewnienie pełnej neutralności paliw przeznaczonych na | |międzynarodowy bunkier morski dla poziomu zapasów interwencyjnych w całym łańcuchu dostaw może być osiągnięte jedynie w przypadku, w | |którym prawo do skorzystania z pomniejszenia wynikającego z art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach zostanie przyznane właśnie Spółce, | |gdyż kontrahent może nie mieć "od czego" potrącić zobowiązań nałożonych inny podmiot na wcześniejszych etapach obrotu, a więc że | |zapłacona przez Spółkę opłata zapasowa będzie niemożliwa do "odzyskania" przez kontrahenta. Organ podkreślił, iż przepisy ustawy o | |zapasach nie przewidują możliwości dokonania przez Spółkę takich odliczeń tylko z tego tytułu, iż z uprawienia tego nie skorzystał inny| |podmiot. Sama natomiast sprawa analizowana przez Ministra Energii nie odnosi się do praw i obowiązków kontrahentów Spółki, tylko do jej| |samej. Nie było bowiem celem ustawodawcy wykreowanie w przepisie art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach prawa podmiotowego, z którego zawsze | |ktoś musi skorzystać - w szczególności w odniesieniu do opłaty zapasowej. | |Odnosząc się także do zarzutów Spółki dotyczących naruszenia prawa unijnego, w tym m.in. dyrektywy 2009/119/WE organ wskazał, że | |zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, każda dyrektywa wiąże państwo członkowskie, do którego jest kierowana, | |w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom tych państw swobodę wyboru formy i środków. Oznacza to, | |że dyrektywa formułuje cele, które adresaci, dowolnymi środkami, formami i metodami, obowiązani są osiągnąć. A zatem dyrektywa | |charakteryzuje się tym, iż jest kierowana do państw członkowskich, a nie do obywateli. Nie ustanawia więc bezpośrednio praw dla | |jednostek, co odróżniają od rozporządzenia, które jest bezpośrednio skuteczne (bez konieczności implementacji). Organ podkreślił, że | |Trybunał Sprawiedliwości UE uznaje, iż dyrektywa może wyjątkowo wywoływać skutek bezpośredni, ale ma to miejsce wówczas, gdy mimo | |upływu terminu nie została wdrożona do krajowego porządku prawnego lub została źle zaimplementowana, a jej postanowienia są | |wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe. | |W ocenie Sądu, powyższa interpretacja art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach została dokonana przez orzekające w sprawie organy w | |sprzeczności z brzmieniem przytoczonych wyżej przepisów oraz w sposób zawężający cele implementacji do krajowego porządku prawnego ww. | |dyrektywy 2009/119/WE. | |Przepis art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach wyraźnie bowiem stwierdza, że wielkość produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub | |paliw stanowiące podstawę obliczenia wymaganej na dany rok kalendarzowy ilości zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw oraz | |obliczenia opłaty zapasowej pomniejsza się odpowiednio o ilości paliw - przeznaczonych na międzynarodowy bunkier morski. Sąd podziela w| |tym względzie stanowisko strony skarżącej, że dla prawidłowej wykładni tego przepisu kluczowe znaczenie ma termin "przeznaczonych", | |zwłaszcza, że – co należy podkreślić - także inne regulacje zawarte w art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach (vide pkt 4 i pkt 5 ust. 6) | |posługują się tym samym terminem. | |Zgodnie z regułami wykładni językowej interpretowanym zwrotom należy przypisywać takie znaczenie, jakie posiadają one w języku | |potocznym, chyba, że istnieją uzasadnione przyczyny do przypisania im innego znaczenia. | |W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występują okoliczności, które nakazywałyby rozumieć wyrażenie "przeznaczenie paliw" inaczej, | |niż w wynika to z jego znaczenia potocznego, a więc sposobu zagospodarowania paliw na określone w ustawie cele. Jednym z nich, o jakim | |mowa w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, jest zaopatrywanie w paliwa międzynarodowego bunkru morskiego. W szczególności brak jest | |podstaw do stwierdzenia, aby chodziło w tym przypadku o paliwa faktycznie już wykorzystane (zużyte) na określony cel. | |Organ w skarżonej interpretacji zawarł twierdzenie, że zastosowanie pomniejszenia wysokości opłaty zapasowej, o którym mowa w ww. | |przepisie będzie miało miejsce jedynie w sytuacji bezpośredniego przeznaczenia paliwa na międzynarodowy bankier morski. Tymczasem treść| |przepisu art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach nie zawiera takiego wymogu, tj. "bezpośredniego przeznaczenia" paliwa na międzynarodowy | |bunkier morski, wskazując jedynie na jego finalne przeznaczenie. Z uwagi na fakt, że literalne brzmienie przepisu jest jasne, nie | |wymaga ono dodatkowej, poza gramatyczną, jego wykładni, zwłaszcza wykładni celowościowej, gdyż cel przeznaczenia paliwa - na | |międzynarodowy bunkier morski został także jednoznacznie przez ustawodawcę określony. Brak jest zatem podstaw do nakładania w drodze | |interpretacji dodatkowego warunku niewyrażonego ani w ustawie o zapasach, ani w przepisach wykonawczych do tej ustawy, gdyż jedynym | |dodatkowym warunkiem jaki przewidział ustawodawca jest potwierdzenie ilości paliw przeznaczonych na międzynarodowy bunkier morski | |odpowiednimi dokumentami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust 6a ustawy o zapasach. | |Wskazać należy, że przepisy wykonawcze stanowiące w tym zakresie uzupełnienie regulacji ustawowej mają istotne znaczenie dla | |prawidłowej interpretacji art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, gdyż ustanawiają de facto formalne warunki do zastosowania | |pomniejszenia opłaty zapasowej, o którym mowa w tym przepisie. Dokumenty wskazane w cytowanym wyżej rozporządzeniu w sprawie dokumentów| |stanowią bowiem podstawę do dokonania stosownego pomniejszenia, a także potwierdzenie przeznaczenia paliwa na międzynarodowy bunkier | |morski. | |Zgodnie z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie dokumentów, wskazane pomniejszenie może być stosowane wyłącznie w przypadku posiadania | |przez dany podmiot oświadczenia: | |- nabywcy na dokumencie dostawy (kwicie bunkrowym) lub | |- dostawcy paliwa przeznaczonego na międzynarodowy bunkier morski, złożone przez dostawcę zaopatrującego bezpośrednio statki morskie w | |takie paliwo, przy czym drugie ze wskazanych oświadczeń - właściwe dla stanu faktycznego dotyczącego Skarżącego - powinno zawierać | |przynajmniej następujące dane (zgodnie z § 3 ust. 3 Rozporządzenia): nazwę i adres dostawcy paliwa jego REGON i NIP; nazwę i adres | |sprzedawcy paliwa, jego REGON i NIP, informację o rodzaju i ilości zakupionego paliwa w okresie, którego dotyczy oświadczenie; wykaz | |numerów i dat wystawienia dokumentów (kwitów bunkrowych zawierających numer [...]) dostawy paliwa na statek potwierdzających, że | |zakupione paliwo zostało przeznaczone do bunkrowania statków; podpis osoby dostarczającej paliwo w imieniu dostawcy. | |Mając na uwadze powyższą regulację należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż oświadczenie dostawcy paliwa przeznaczonego | |na międzynarodowy bunkier morski, złożone przez dostawcę zaopatrującego bezpośrednio statki morskie w takie paliwo, o ile spełnia | |wymogi formalne określone w § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia, stanowi niezbędny ale i wystarczający dowód potwierdzający przeznaczenie | |paliwa na międzynarodowy bunkier morski, pozwalający na skorzystanie nie tylko z uprawnienia, ale wręcz obowiązku określonego w art. 5 | |ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach. Przepis ten nie przewiduje bowiem ani fakultatywności dokonywanych pomniejszeń opłaty zapasowej, ani | |uzyskiwania zgody jakiegokolwiek organu wskazując, że pomniejszenia dokonuje uprawniony podmiot z mocy samego prawa. | |Wobec powyższego istotną kwestią w tej sprawie pozostaje ustalenie, kto w istocie jest podmiotem uprawnionym do dokonania pomniejszenia| |opłaty zapasowej, o którym mowa w art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach. | |W skarżonej interpretacji organ uznał, że zakres podmiotowy art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach ogranicza się jedynie do działania | |"producentów" i "handlowców", i nie obejmuje czynności dokonanych przez inne podmioty występujące w łańcuchu dostaw paliwa na statki, | |jak to ma miejsce w omawianym przypadku. Nie budzi jednak wątpliwości, że skoro obowiązani do uiszczania opłaty zapasowej są | |"producenci" i "handlowcy", to te podmioty są uprawnione do dokonania przedmiotowego pomniejszenia, przy czym przeznaczenie paliw na | |międzynarodowy bunkier morski winno być dokonane bezpośrednio przez producenta lub handlowa w rozumieniu ustawy o zapasach. Organ | |poparł swoje stanowisko w tym zakresie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1617/16). Należy jednak | |zauważyć, że wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w reformatoryjnym orzeczeniu z dnia 27 września 2019 | |r. sygn. akt: II GSK 2153/17 uznał dopuszczalność dokonywania pomniejszenia wysokości opłaty zapasowej także przez inne podmioty. | |Zgodnie tym wyrokiem, zapadłym w podobnej sprawie dotyczącej zastosowania mechanizmu obniżenia opłaty zapasowej, NSA zawarł następujący| |pogląd prawny: | |"Na marginesie jedynie warto zwrócić uwagę, że kontrahenci spółki nie zyskali przymiotu "handlowców" w rozumieniu ustawy o zapasach w | |związku z nabywaniem od Spółki gazu płynnego (LPG), gdyż to nabycie nie wiązało się z przywozem paliw do Polski. W konsekwencji | |nietrafne jest stanowisko organu jakoby kontrahenci spółki mieli realną możliwość skorzystania z prawa do obniżenia wysokości | |uiszczanej opłaty zapasowej na podstawie art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o zapasach w sytuacji, w której prawo do takiego obniżenia nie | |zostałoby przyznane spółce. Obniżenie takie może być bowiem zastosowane jedynie wówczas, gdy dany podmiot posiada własne zobowiązanie | |do zapłaty opłaty zapasowej, które może pomniejszyć o wielkość opłaty zapasowej od wywiezionych z Polski paliw. Możliwość rzeczywistego| |skorzystania z obniżenia przez kontrahentów wystąpiłaby jedynie wtedy, gdyby w związku z działalnością gospodarczą inną niż handel | |gazem płynnym (LPG) ze spółką, powstawał dla tych podmiotów obowiązek zapłaty opłaty zapasowej (np. dokonywaliby oni we własnym | |zakresie przywozu gazu płynnego do Polski, niezależnie od nabywania go w kraju od spółki). Mogłoby zatem dojść do sytuacji, że z | |możliwości zastosowania mechanizmu obniżenia opłaty zapasowej nie mógłby skorzystać żaden z podmiotów w łańcuchu dostaw, a w | |konsekwencji doszłoby do naruszenia ratio legis ustawy o opłacie zapasowej, która obowiązek jej uiszczenia wiąże z wolumenem paliw | |znajdujących się w Polsce (przywiezionych do Polski i niewywiezionych z Polski). Zastosowana przez organ w zaskarżonej decyzji | |wykładnia przepisów ustawy o zapasach prowadziłaby zatem do uzyskania przez Agencję Rezerw Materiałowych opłaty zapasowej od paliw, | |które zostały już z Polski wywiezione, co byłoby sprzeczne z celem tej opłaty wynikającym z przepisów ustawy o zapasach". | |Pogląd ten został podtrzymany także w kolejnych orzeczeniach NSA (przykładowo patrz wyrok z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt: II GSK | |2298/17 oraz z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt: II GSK 1299/18). Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. | |Mając powyższe na względzie uznać należało, że skarżona interpretacja art. 5 ust 6 pkt 2 ustawy o zapasach została dokonana w | |sprzeczności celem ustanowienia opłaty zapasowej uprawnienia do jej pomniejszenia oraz z ich ekonomicznym sensem, w sposób skutkujący | |zachwianiem równowagi pomiędzy podmiotami występującymi w łańcuchu dostaw paliw żeglugowych z przeznaczeniem na międzynarodowy bunkier | |morski i naruszający prawa podmiotowe producentów paliw przeznaczających paliwa żeglugowe na międzynarodowy bunkier morski za | |pośrednictwem dostawców. Zapasy interwencyjne tworzone i utrzymywane w celu pokrycia zapotrzebowania krajowego na paliwa, a więc ich | |kalkulacja powinna obejmować wyłącznie paliwa, które zostają ostatecznie wprowadzone na rynek polski. | |Wskazać należy, że wielkość zapasów agencyjnych jest uzależniona od poziomu krajowego zużycia paliw, a czynności dokonywane przez | |Spółkę i jej kontrahenta na gruncie niniejszej sprawy nie mają na to żadnego wpływu, gdyż paliwo sprzedawane kontrahentowi trafia | |finalnie na międzynarodowy bunkier morski, a przeznaczenie to jest z góry określane przez strony, a następnie wykazane stosownymi | |dokumentami, zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonawczymi do ustawy. | |Przyjęcie innego poglądu, jak to ma miejsce w skarżonej interpretacji, prowadzi w praktyce do sytuacji, w której wielkość opłaty | |zapasowej poniesionej przez producentów byłaby wyższa od tej, jaka powinna zostać uiszczona od realnego krajowego zużycia paliw. Należy| |bowiem zwrócić uwagę, że część przedsiębiorców w łańcuchu dostaw (jakim jest kontrahent skarżącej) nie mogłaby przy ustalaniu poziomu | |swojej opłaty zapasowej faktycznie odliczyć opłaty zapasowej od paliwa przeznaczonego przez nich na międzynarodowy bunkier morski, | |która została uiszczona przez poprzedni podmiot w łańcuchu dostaw, gdyż mogliby nie mieć od czego dokonać takiego odliczenia. | |W tym miejscu podkreślić należy, że wykładnia przepisów ustawy o zapasach, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie może zostać | |dokonana w oderwaniu od celu, w jakim została przyjęta Dyrektywa 2009/119/WE, na podstawie której wprowadzone zostały obowiązki i | |zwolnienia w zakresie rozliczeń opłaty zapasowej. | |Przepisy ww. Dyrektywy jednoznacznie rozstrzygają, że paliwa przeznaczone na międzynarodowy bunkier morski mają pozostawać neutralne | |dla zakresu i sposobu wypełniania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej obowiązków związanych z tworzeniem i utrzymywaniem | |zapasów interwencyjnych paliw. Naruszeniem tej zasady jest bez wątpienia odebranie uprawnienia do pomniejszenia podstawy obliczenia | |opłaty zapasowej o wolumen paliwa przeznaczanego na międzynarodowy bunkier morski, co ma miejsce w przypadku przyjęcia wykładni art. 5 | |ust. 6 pkt 2 ustawy o zapasach, zaprezentowanej przez organ interpretacyjny w zakresie, w jakim nie pozwalają Skarżącej na odliczenie | |od podstawy obliczenia opłaty zapasowej ilości paliwa produkowanego i sprzedanego z przeznaczeniem na międzynarodowy bunkier morski | |(niezależnie od tego, czy jest ono następnie mieszane, gdyż brak jest w tym zakresie istotnych ograniczeń). Zapewnienie pełnej | |neutralności paliw przeznaczonych na międzynarodowy bunkier morski dla poziomu zapasów interwencyjnych w łańcuchu dostaw może bowiem | |być osiągnięte jedynie w przypadku, w którym prawo do pomniejszenia wynikającego z art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach zostanie przyznane | |podmiotom, które docelowo nie dokonują dostaw paliw na rynek krajowy, lecz przeznaczają je na inny cel, którego realizacja uprawnia do | |pomniejszenia podstawy obliczenia opłaty zapasowej. | |Rozpoznając ponownie sprawę organ interpretacyjny uwzględni wykładnię przepisów ustawy o zapasach, przedstawioną powyżej przez Sąd. | |W tych okolicznościach sprawy Sąd zobowiązany był do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. | |Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia | |Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018r. poz. 1800 ze zm.). | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |