VI SA/Wa 1692/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę Sygn. akt: VISA/Wa 1692/17 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiającą uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego E. D. (dalej: strona, skarżąca) kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 27 października 2016 r. E. D., reprezentowana przez adwokata M. M., złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], orzekającą o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego E. D. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. poinformował pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem niniejszej decyzji i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego E. D. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Pełnomocnik strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Pismem z dnia [...] marca 2017 r., [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego E. D. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Organ na wstępie zaskarżonej decyzji podkreślił, iż podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), zgodnie z którą ostateczne decyzje administracyjne mogą być wzruszone tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. W złożonym wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik strony powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiącą, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego E. D., oznaczone nr [...], zostało wszczęte z urzędu przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 29 kwietnia 2015 r. i zakończone wydaniem przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z dnia [...] maja 2016 r. orzekającej o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej. Korespondencja dotycząca ww. postępowania (informacja o wszczęciu postępowania i o jego zakończeniu oraz decyzja z dnia [...] maja 2016 r.) kierowana była przez organ do strony postępowania każdorazowo na adres wskazany w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych ([...]) oraz na adres widniejący na pieczęci rzeczoznawcy majątkowego użytej w operacie szacunkowym z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]). Cała korespondencja została przez pocztę zwrócona do organu jako nieodebrana. Podkreślenia wymaga, że jeden z adresów, na który organ kierował korespondencję ([...]), zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej jest adresem głównego miejsca wykonywania działalności przez E. D. W innej sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego E. D., oznaczonej nr [...], pismo informujące o wszczęciu postępowania (z dnia 18 stycznia 2013 r.) było dwukrotnie kierowane na adres w [...] i wracało do organu z adnotacją "nieodebrane". Po kolejnym skierowaniu ww. pisma na adres w [...] korespondencja została odebrana. W piśmie z dnia 18 stycznia 2013 r. wskazano, że strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniechania ww. obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. E. D. brała udział w posiedzeniu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Nie odebrała natomiast decyzji z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie nr [...]. Nie powiadomiła również organu o zmianie adresu. Z aktami sprawy [...] rzeczoznawca majątkowy E. D. zapoznała się dopiero w dniu 28 września 2016 r. Stosownie do treści przepisu art. 193 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) adres zamieszkania rzeczoznawcy majątkowego podlega obowiązkowej rejestracji w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych. Rejestr ten ma charakter jawny, niektóre informacje, w tym dotyczące miejsca zamieszkania, są publicznie dostępne. Rejestr jest źródłem informacji zarówno dla potencjalnych zleceniodawców i zleceniobiorców, jak i dla Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz osób figurujących w tym rejestrze. Zgodnie z przepisem § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości (Dz. U. poz. 328, z późn. zm.) rzeczoznawca majątkowy zawiadamia ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa o zmianie wszelkich danych zamieszczanych w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych w celu ich aktualizacji. Skoro rzeczoznawca majątkowy E. D. nie zawiadomiła właściwego ministra o zmianie adresu, to nie może teraz podnosić, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. E. D. dopiero pismem z dnia 28 września 2016 r. poinformowała o zmianie adresu zamieszkania i wskazała adres: [...]. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego stwierdzono, że po dacie zmiany miejsca zamieszkania, wskazanej przez pełnomocnika strony jako 13 czerwca 2014 r., rzeczoznawca majątkowy E. D. na stronach internetowych reklamujących swoje usługi oraz występując jako oferent w przetargach dotyczących wykonywania operatów szacunkowych posługiwała się adresem: [...]. Na ten adres organ kierował korespondencję w sprawie [...]. Końcowo organ podkreślił, iż korespondencja była kierowana do strony dwukrotnie – na adres wskazany w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych oraz widniejący na pieczęci rzeczoznawcy majątkowego użytej w operacie szacunkowym stanowiącym dowód w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Tym samym należy stwierdzić, że rzeczoznawca majątkowy E. D. z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Wobec powyższego w przeprowadzonym ponownie postępowaniu organ nie stwierdził podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. pełnomocnik strony złożył na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. W skardze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. z uwagi na brak obligatoryjnych elementów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r., tj. podstawy prawnej oraz uzasadnienia prawnego; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dniu [...] maja 2016 r. pomimo istnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r. (orzekającą o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego E. D. kary dyscyplinarnej) został złożony, ponieważ strona nie była poinformowana o toczącym się postępowaniu z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania i adresu do korespondencji w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Informację o powyższym złożyła we właściwym rejestrze, na dowód czego do wniosku został dołączony wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji skarżąca uznała, że nie doszło do prawidłowego powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu. Pełnomocnik skarżącej przywołując fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dotyczący korespondencji kierowanej do rzeczoznawcy majątkowego E. D. jako strony postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej oznaczonego nr [...], odniósł wrażenie, że organ przyjął, iż skarżąca w postępowaniu dyscyplinarnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. (nr [...]) nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.a. i w związku z tym kierowanie pism do skarżącej na dotychczasowy adres odnosi skutek prawny, stosownie do art. 41 § 2 k.p.a. Jednocześnie stwierdził, że organ rzekomo utożsamił obowiązek, o którym mowa w art. 41 k.p.a. z przepisem § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości (Dz. U. poz. 328, z późn. zm.), zgodnie z którym rzeczoznawca majątkowy zawiadamia ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa o zmianie wszelkich danych zamieszczanych w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych w celu ich aktualizacji. Poza tym strona skarżąca zwróciła uwagę na wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji, bowiem uznała, że organ raz ocenia adres w [...] jako niewłaściwy (nieaktualny), po czym uznaje go za aktualny. Za całkowicie błędne strona skarżąca uznała stwierdzenie organu, że po dniu 13 czerwca 2014 r. posługiwała się na portalach internetowych lub w trakcie przetargów dotyczących wykonywania operatów szacunkowych adresem przy [...]. Jednocześnie podkreśliła, że wyniki wyświetlane w wyszukiwarkach internetowych po wpisaniu jej danych osobowych często zawierają informacje nieaktualne czy nawet błędne. Skarżąca stwierdziła, że organ błędnie przyjął, iż podjęto wszelkie możliwe kroki i dołożono wszelkich starań w celu poinformowania jej o prowadzonym postępowaniu i uznała, że została pozbawiona możliwości brania udziału w postępowaniu, co jej zdaniem uzasadniało uchylenie decyzji organu z dnia [...] maja 2016 r. Pełnomocnik strony na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. - o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie w trybie wznowieniowym dotyczyło sprawy, która toczyła się w stosunku do skarżącej jako rzeczoznawcy majątkowego, zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. orzekającą o zastosowanie kary dyscyplinarnej (nr [...]). Skarżąca, żądając wznowienia postępowania i uchylenia ww. decyzji, wskazywała na fakt, iż w toczącym się ad meriti postępowaniu nie zostało jej prawidłowo doręczone żadne pismo organu, nie mogła zatem brać w nim czynnego udziału, co pozbawiło ją możliwości obrony swoich praw. Skarżąca przywoływała w swojej argumentacji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt: II OSK 593/07, nakazujący, aby organ przy doręczaniu pierwszego pisma z sprawie, ustalił rzeczywisty adres strony, korzystając w tym celu ze wszelkich dostępnych mu danych i informacji, w tym z rejestrów gruntów i budynków. Zdaniem NSA, umożliwienie stronie udziału w postępowaniu i obrona jej praw wymaga bowiem ustalenia jej rzeczywistego, a nie fikcyjnego adresu, doręczenia jej pisma wszczynającego postępowanie i poinformowania o obowiązku wynikającym z art. 41 k.p.a. W kontrolowanej sprawie strona podnosiła, że dla ustalenia jej prawidłowego adresu dla doręczeń wystarczające było zasięgnięcie informacji w CEIODG, gdzie od dnia [...] czerwca 2014 r. jako adres do korespondencji wskazywała [...], tymczasem doręczenia były dokonywane na adresy w [...] (adres wskazywany w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych) oraz [...] (adres zamieszczony na pieczęci rzeczoznawcy umieszczonej na oparcie szacunkowym z dnia [...] czerwca 2013 r.). Cała korespondencja była zwrócona przez pocztę jako nieodebrana. Na rozprawie przed WSA w Warszawie skarżąca przyznała, iż nadal prowadzi działalność pod adresem przy [...], zaś adres dla doręczeń podawała w związku z podwójną numeracją dwóch lokali. Z załączonych do akt dokumentów, z których Sąd przeprowadził dowód na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r., wynika, iż w budynku przy [...] znajdują się 2 lokale o numerze porządkowym – [...] (zaświadczenie zarządcy nieruchomości z dnia 16 listopada 2017 r.) oraz, że w dniu 22 sierpnia 2014 r. wpłynęło do [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców majątkowych pismo skarżącej o zmianie adresu zameldowania i zamieszkania (adres dla korespondencji). Należy jednakże zauważyć, że w stosunku do rzeczoznawców majątkowych wprowadzono wymóg rangi ustawowej dotyczący rejestracji danych w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych. Zgodnie z treścią przepisu art. 193 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) adres zamieszkania rzeczoznawcy majątkowego podlega obowiązkowej rejestracji w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych. Rejestr ten ma charakter jawny, niektóre informacje, w tym dotyczące miejsca zamieszkania, są publicznie dostępne. Rejestr jest źródłem informacji zarówno dla potencjalnych zleceniodawców i zleceniobiorców, jak i dla organu oraz osób figurujących w tym rejestrze. Zgodnie z przepisem § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości (Dz. U. poz. 328, z późn. zm.) rzeczoznawca majątkowy zawiadamia ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa o zmianie wszelkich danych zamieszczanych w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych w celu ich aktualizacji. Skoro skarżąca nie zawiadomiła właściwego ministra o zmianie adresu, to nie mogła skutecznie podnosić, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżąca dopiero pismem z dnia 28 września 2016 r. poinformowała organ o zmianie adresu zamieszkania, wskazując adres: [...]. Ponadto należy wskazać, iż mylne jest przeświadczenie strony skarżącej, że organ utożsamił obowiązek, o którym mowa w art. 41 k.p.a. z przepisem § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Przepis art. 41 k.p.a. miał zastosowanie w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej skarżącej jako rzeczoznawcy majątkowego oznaczonej nr [...]. Organ pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. poinformował skarżącą, że strony postępowania oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniechania ww. obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Skarżąca brała udział w posiedzeniu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Nie odebrała natomiast decyzji z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie nr [...] i nie powiadomiła organu o zmianie adresu. Gdyby skarżąca wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 41 k.p.a. w postępowaniu nr [...], organ mógłby skierować korespondencję w sprawie nr [...] pod właściwy adres. Nie zawiadomiła również organu o zmianie adresu, mimo że obowiązek taki wynika z przepisu § 41 ww. rozporządzenia. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego stwierdzono, że po dacie zmiany miejsca zamieszkania, wskazanej przez pełnomocnika strony jako 13 czerwca 2014 r., skarżąca posługiwała się adresem przy [...]. Powyższe wynika z informacji zamieszczanych w ogłoszeniach o wynikach postępowań o udzielenie zamówień dotyczących wykonywania operatów szacunkowych publikowanych na stronach internetowych przez organy administracji samorządowej (wydruki w aktach sprawy). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że organ podjął wszelkie możliwe kroki oraz dołożył wszelkich starań w celu poinformowania skarżącej o prowadzonym postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Podkreślenia wymaga, że organ wysyłał korespondencję do strony dwukrotnie - na adres wskazany w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych oraz widniejący na pieczęci rzeczoznawcy majątkowego użytej w operacie szacunkowym w stanowiącym dowód w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Należy zatem podzielić stanowisko organu, iż zaniedbanie obowiązku aktualizacji danych adresowych w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych obciąża skarżącą, w związku z czym nie można stwierdzić, aby zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymagająca wykazania braku winy strony jako przyczyny dla której nie brała ona udziału w toczącym się wobec niej postępowanie. W takiej sytuacji priorytetowy charakter ma zasada trwałości decyzji administracyjnej określona w art. 16 § 1 k.p.a., w myśl której decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenia ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.