VI SA/Wa 1698/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestniczki postępowania M. M. oraz wniosku uczestnika postępowania A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek p o s t a n a w i a: odmówić uczestnikom postępowania M. M. oraz A. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez T. J. decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek. Powyższe orzeczenie zaskarżyli skargą kasacyjną uczestnicy postępowania: M. M. i A. M. (reprezentowani przez adwokata R. B.). Przy piśmie Sądu z [...] marca 2015 r. pełnomocnikowi uczestników postępowania przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] marca 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W terminie do opłacenia skargi kasacyjnej pełnomocnik uczestników wniósł o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. W dniu [...] maja 2015 r. każdy z uczestników złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Uczestniczka M. M. oświadczyła we wniosku, że aktualnie pozostaje na utrzymaniu męża, z którym posiada rozdzielność majątkową. Jednocześnie podała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dziećmi: 22-letnią M. M. i 19-letnim N. M. Jako jedyny dochód wskazała alimenty na rzecz dzieci w łącznej wysokości 2.000 zł. Natomiast z informacji podanych we wniosku przez A. M. wynika, że uczestnik postępowania samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a cały jego majątek wyczerpuje lokal mieszkalny o powierzchni 56 m kw. Ponadto uczestnik oświadczył, iż prowadzi działalność gospodarczą, z której miesięczny dochód brutto oszacował na kwotę 3.000 zł. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w nadesłanych przez uczestników wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny ich rzeczywistej sytuacji majątkowej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego (pismem Sądu z [...] czerwca 2015 r.), pełnomocnik uczestników postępowania został wezwany do uzupełnienia ww. wniosków w terminie 14 dni poprzez: • wyjaśnienie czy uczestnicy postępowania M. M. i A. M. (będący małżeństwem – jak wynika z akt administracyjnych sprawy) pozostają wraz z dziećmi we wspólnym gospodarstwie domowym czy też uczestnik A. M. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, • wskazanie czy uczestniczka M. M. pozostająca "aktualnie na utrzymaniu męża" jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna (jeżeli tak, to należy przedstawić w zakreślonym wyżej 14-dniowym terminie zaświadczenie z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez uczestniczkę statusu osoby bezrobotnej ze wskazaniem wysokości i okresu pobierania zasiłku), • wyjaśnienie sytuacji finansowej pełnoletnich dzieci uczestniczki: w przypadku wykonywania przez nich pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczeń od ich pracodawców wskazujących wysokość miesięcznych wynagrodzeń za pracę, w przypadku pozostawania bez zatrudnienia – przedłożenie zaświadczeń z właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, a w przypadku pobierania nauki – przedstawienie odpowiednich zaświadczeń ze szkoły/uczelni oraz • przedłożenie następujących dokumentów: a) zeznań podatkowych obojga uczestników postępowania za 2014 rok, ewentualnie dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez każdego z uczestników w ubiegłym roku, b) dokumentu wskazującego wysokość dochodów osiągniętych przez uczestnika A. M. z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2015 roku do 30 kwietnia 2015 r., c) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych przez każdego z uczestników nieruchomości i miejsce ich położenia (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości), d) dokumentu potwierdzającego wprowadzenie rozdzielności majątkowej między małżonkami (np. odpis aktu notarialnego), e) wyciągów z wszystkich posiadanych przez każdego z uczestników postępowania rachunków bankowych oraz lokat i kont dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, f) dokumentu potwierdzającego wysokość świadczeń alimentacyjnych przyznanych na dzieci uczestniczki postępowania (np. odpis ostatniego orzeczenia Sądu określającego wysokość alimentów), g) dokumentów potwierdzających ponoszenie przez każdego z uczestników postępowania miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki). Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi uczestników 12 czerwca 2015 r. (odbiór korespondencji pokwitował upoważniony pracownik - zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych wyjaśnień i dokumentów, nie można stwierdzić, iż M. M. i A. M. nie są w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.