VI SA/Wa 1720/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: odmówić przyznania J. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. Z. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynika, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1 292 zł. brutto. Podkreślił, iż z uwagi na stan zdrowia, kwota ta zaledwie pozwala na pokrycie podstawowych wydatków. Skarżący wskazał, iż posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu a kwota oszczędności, którymi dysponuje, wynosi 16 tysięcy złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2010, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki i lokaty posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązany został do złożenia stosownego oświadczenia), d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Przedmiotowe wezwanie skarżący odebrał w dniu 9 listopada 2011 r. a tym samym termin do przedłożenia dokumentów objętych wezwaniem upłynął w dniu 23 listopada 2011 r. Skarżący tymczasem w zakreślonym terminie żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Należy także zauważyć, iż skarżący dysponuje oszczędnościami wynoszącymi 16 tysięcy złotych, z których część mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał przy tym, iż uszczuplenie zgromadzonych środków skutkowałoby uszczerbkiem jego koniecznego utrzymania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.