VI SA/Wa 1727/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-22
Skład orzekający: Maria Jagielska, Piotr Borowiecki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów składający się z samochodu o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony i przyczepy lekkiej podlega przepisom o obowiązku posiadania tachografu i stosowania przepisów o transporcie drogowym, jeśli łączna masa zespołu przekracza 3,5 tony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zespół pojazdów składający się z samochodu o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony i przyczepy lekkiej, którego łączna masa przekracza 3,5 tony, podlega przepisom rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i 3821/85. Przyczepa lekka, zgodnie z definicją przyczepy w rozporządzeniu, stanowi część zespołu pojazdów, a przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej 3,5 tony skutkuje obowiązkiem stosowania przepisów o transporcie drogowym, w tym obowiązkiem posiadania tachografu i prawidłowego uiszczania opłat drogowych.Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd należący do K. W. wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, nie miał zainstalowanego tachografu, a uiszczona opłata drogowa była zaniżona. Skarżąca argumentowała, że pojazd do 3,5 tony z przyczepą lekką nie podlega obowiązkowi posiadania tachografu. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, uznając, że łączna masa zespołu pojazdów przekroczyła 3,5 tony i tym samym podlegała przepisom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005r. sprawy ze skargi K. W. FPHU O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
W wyniku kontroli drogowej dnia [...] kwietnia 2005r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w R. ustalili, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą lekką typu H. należące do K. W., którymi wykonywany był przewóz, narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym. Z kontroli sporządzono protokół, z którego wynika, że wskazanym zespołem pojazdów wykonywany był przewóz na potrzeby własne prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą FPHU O. K. W. Przewóz wykonywany był bez wymaganego zaświadczenia na przewozy własne – okazano tylko kserokopię, nie zainstalowano w pojeździe przyrządu kontrolnego tzw. tachografu, uiszczona za przejazd opłata nie odpowiadała danemu pojazdowi, nie okazano również wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z ostatniego dnia ubiegłego tygodnia. Protokół został podpisany przez kierowcę pojazdu.
W wyniku zawiadomienia K. W. o wszczęciu postępowania administracyjnego, złożyła ona pisemne wyjaśnienia, w których wnosiła o odstąpienie od ukarania ze względu na złą sytuację finansową. Nadmieniła, że prowadzi mały zakład zajmujący się konfekcjonowaniem papieru toaletowego i wykonywaniem opakowań kartonowych, zatrudniający 10 pracowników. Kontrolowany samochód marki [...] posiada ładowność 3,5 tony i wtedy gdy przewozi tzw. tulejkę doczepiana jest do niego przyczepa lekka, tak jak stało się w dniu kontroli. Przed wyjazdem skarżąca została poinformowana telefonicznie przez inspektora dyżurnego Inspekcji Drogowej, że opłata za przejazd tego typu pojazdem wynosi 6zł. za dzień i dodatkowo należy posiadać kartę drogową w celu zapisania czasu pracy kierowcy. Nadto, skarżąca wyjaśniła, że posiada zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, lecz pracownik pomylił się i zabrał zamiast oryginału kserokopię zaświadczenia. Wypisu nie posiada, ponieważ tylko jeden samochód przekracza a i to sporadycznie, masę 3,5t. co kwalifikuje do obowiązku uzyskania zezwolenia. W samochodzie nie jest zainstalowany tachograf, ponieważ tego typu samochody do 3,5t. nie mają takiego obowiązku. W przypadku doczepienia przyczepy – kierowca wypełnia kartę drogową, w której rozpisuje czas pracy – taki tryb postępowania ustaliła skarżąca w czasie rozmowy telefonicznej z inspektorem dyżurnym. Opłata drogowa 6zł odpowiadała samochodowi [...] 3,5 t.; traktowanie takiego samochodu, do którego dopięto przyczepę lekką jako pojazdu trzyosiowego i stawianie wymogu uiszczenia opłaty drogowej 18 zł z tego tytułu jest wątpliwe. Dodatkowo, kierowca nie okazał wykresówek ani bieżących, ani z poprzedniego tygodnia z uwagi na brak tachografu; posiadał w to miejsce wypełnioną kartę drogową.
Decyzją z dnia [...] maja 2005r. nałożono na K. W., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, karę pieniężną w wysokości 4.300,00zł za ustalone w trakcie kontroli naruszenia.
W złożonym od rozstrzygnięcia odwołaniu skarżąca podniosła argumenty sygnalizowane już wcześniej w składanych wyjaśnieniach. Argumentowała, ze pojazd [...] o masie 3,5t. jest zwolniony z obowiązku posiadania tachografu. Na poparcie tego twierdzenia przywołała przepisy art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, z którego wynika, iż obowiązek posiadania tachografu odnosi się do pojazdu przeznaczonego do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu łącznie z przyczepami i naczepami przekracza 3,5t. Skarżąca w dniu kontroli doczepiła przyczepę lekką, o której przepisy nie wspominają, a ustawa Prawo o ruchu drogowym rozróżnia przyczepę, przyczepę lekką i naczepę. Z kolei ustawa o transporcie drogowym w art. 4 pkt 1 objaśniając termin transport drogowy nie wymienia pojazdu samochodowego i przyczepy lekkiej, mówi wyłącznie o przyczepie i naczepie. Wynika z tego, że przepisy są spójne i nie określają zespołów pojazdów tworzonych przez pojazd samochodowy do 3,5t. z przyczepą lekką jako podlegających rygorowi wyposażenia w tachograf, a tym samym i bezzasadne jest żądanie wykresówek. Natomiast, jak podkreśliła skarżąca, posiadana przez nią winieta uprawniała ją do jazdy samochodem o masie do 12t. po 6t. na oś.
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając że nałożone kary znajdują oparcie w obowiązujących przepisach europejskich i prawa krajowego. Zespół pojazdów należących do skarżącej poruszał się w dniu kontroli po drogach krajowych, nie mając zainstalowanego tachografu. Masa całkowita zespołu pojazdów wyniosła 4240kg, a wiec nie można było zastosować wyłączenia z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, które zwalnia od stosowania przepisów tego aktu pojazdy, których masa całkowita łącznie z przyczepami i naczepami nie przekracza 3,5t. przy czym brak jest w powołanym rozporządzeniu rozróżnienia przyczepy i przyczepy lekkiej. Co do kary za brak opłaty drogowej, kierowca kontrolowanego pojazdu okazał do kontroli dobową kartę opłaty dla pojazdu dwuosiowego, podczas gdy pojazd był trzyosiowy i w związku z tym opłata winna być wyższa i odpowiadać obowiązującym przepisom w tym zakresie. Nadto, nieokazanie przez kierowcę żadnych wykresówek naruszało art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym i zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b) załącznika nr 2 podlegało karze 200zł za każdą wykresówkę.
K. W. wniosła na to rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ponownego rozpatrzenia jej sprawy. Podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, skarżąca stwierdziła że interpretacja przepisów dokonana przez organ jest jednostronna i krzywdząca dla prowadzonej przez nią firmy.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm. ) przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 t. w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy ( przewozie na potrzeby własne – art. 4 pkt 4 u.t.d. ), przy czym krajowy transport drogowy należy rozumieć jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy – art. 4 pkt 1) u.t.d. Przepis art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego stanowi, że nie stosuje się przepisów tego rozporządzenia do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami i naczepami, nie przekracza 3,5t. Skarżąca podnosi, że w dniu kontroli pojazdem samochodowym wykonującym przewóz był pojazd o masie 3,5t. a doczepiona przyczepa lekka nie jest wymieniona w cyt. rozporządzeniu Rady jako rodzaj pojazdu, który może wraz z pojazdem samochodowym tworzyć zespół pojazdów o liczonej łącznie masie całkowitej.
Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej. Powołane wyżej rozporządzenie Rady nr 3820/85 mające w sprawie zastosowanie, zwalnia w art. 4 ust. 1 od ustanowionych nim rygorów pojazdy, których łączna masa całkowita nie przekracza wraz z przyczepami lub naczepami 3,5 t. lecz zwolnienie to nie może odnosić się do zespołu pojazdów, którym skarżąca wykonywała w dniu kontroli przewóz, ponieważ art. 1 ust. 2 lit. c) cyt. rozporządzenia definiuje przyczepę jako każdy pojazd przeznaczony do łączenia go z pojazdem silnikowym lub ciągnikiem. W świetle tak zdefiniowanego pojęcia przyczepy, należy stwierdzić że przyczepa lekka, a taka była doczepiona do samochodu w dniu kontroli (pojęcie przyczepa lekka i przyczepa rozróżniają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym – art. 2 pkt 50 i 51), jako nadająca się do połączenia jej z pojazdem silnikowym stanowiła wraz z pojazdem samochodowym zespół pojazdów, do których z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej 3,5t. miała zastosowania ustawa o transporcie drogowym oraz art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady nr 3820/85. Do skontrolowanego zespołu pojazdów znajdowało również zastosowanie rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Definicja pojazdu i przyczepy podana w art. 1 ust. 2 i pkt c) już przytoczona wyżej, znalazła zastosowanie dla potrzeb rozporządzenia Rady nr 3821/85, które w art. 3 ust. 1 dysponuje instalowanie i używanie urządzenia rejestrującego w pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Kontrolowany pojazd z przyczepą, należący do skarżącej, nie mieści się w żadnej z kategorii pojazdów zwolnionych z obowiązku instalowania tachografu, a wskazanych w przywołanych przepisach.
Z tych względów należy uznać nałożoną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 1.11.7 pkt 1 załącznika do tej ustawy karę w wysokości 3.000,00zł za brak w pojeździe urządzenia rejestrującego za nałożoną zgodnie z prawem.
Nie ulega również kwestii, że skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne pojazdem trzyosiowym, a opłata drogowa dobowa uiszczona została za pojazd dwuosiowy. Stawki opłat przewidziane są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ). Stosownie do przepisów tego rozporządzenia, pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t. do 12t. ( gdzie masę całkowitą należy brać łącznie z dopuszczalną masą całkowitą przyczepy lub naczepy ) trzyosiowe i więcej obciążone są stawką dobowej opłaty drogowej dla euro 0 w wysokości – 20zł. Skarżąca wykupiła kartę opłaty drogowej dobową dla pojazdu dwuosiowego za 6zł. a więc odpowiada prawu nałożenie za uiszczenie opłaty w wysokości niższej od wymaganej na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. i według l.p. 1.4.3. załącznika do ustawy.
Nie narusza prawa, z przyczyn omówionych wyżej, nałożenie kary w wysokości 200zł według l.p. 1.11.11 ust. 1 lit.b załącznika do ustawy o t.d. ponieważ kierowca nie okazał do kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, czego skarżąca nie kwestionowała, a jedynie twierdziła, ze skoro nie ma obowiązku instalowania i używania tachografu, nie można wymagać od kierowców okazywania wykresówek.
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa zaskarżoną decyzją i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz., U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło