VI SA/Wa 1740/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym p o s t a n a w i a: 1. zwolnić L. G. od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia dla L. G. adwokata. I. L. G. (dalej też jako skarżący, wnioskodawca) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie stać go na opłacenie kosztów sądowych i adwokata z uwagi na wysokie koszty przeprowadzanych remontów domu wybudowanego w latach 1973 – 1979. I tak skarżący wskazał na następujące, dokonane w ostatnim czasie inwestycje: a/ wymiana pokrycia dachowego - koszt 3 500 zł., b/ wymiana stolarki okiennej – koszt 4 700 zł., c/ ocieplenie budynku – koszt 2 750 zł., d/ zmiana ogrodzenia działki – koszt 2 450 zł., Powyższe wydatki skarżący pokrył z zaciągniętego kredytu w kwocie 20 000 zł. W bieżącym roku zamierza przeprowadzić remont centralnego ogrzewania, obejmującego między innymi montaż kolektorów słonecznych i pompy cieplnej. Przewidywany koszt tych inwestycji skarżący oszacował na kwotę 50 000 zł. Skarżący posiada dom o pow. 100 m kw. i mieszkanie o pow. 85 m kw. Dochód skarżącego stanowi emerytura w wysokości 1 812 zł. netto. Pełnoletnia córka skarżącego otrzymuje rentę socjalną w kwocie 593 zł. netto, a rozwiedziona ze skarżącym żona, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymuje emeryturę w kwocie 1061 zł. netto. Z przedłożonych przez skarżącego harmonogramów spłaty rat zaciągniętych kredytów wynika, iż spłaca szereg kredytów. II. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2011 r. odmówiono przyznania L. G. prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu podkreślono, iż z oświadczenia skarżącego oraz ze złożonych przez niego na żądanie referendarza dokumentów wynika, że przyznaje on wysoki priorytet wszelkim sprawom związanym z posiadaną nieruchomością. Nie można natomiast oczekiwać, iż koszt utrzymania prywatnej nieruchomości zostanie przerzucony na innych obywateli. Odnośnie podniesionej przez skarżącego kwestii zaciągniętych przez niego na remont domu pożyczek i kredytów, podkreślono, iż spłaty zaciągniętych kredytów bankowych nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. III. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, iż remont domu jest koniecznością. Podkreślił, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał mu dodatek opiekuńczy a od stycznia br. zobowiązany jest do zapłaty alimentów na rzecz córki w kwocie 300 zł. miesięcznie. Skarżący sporządził także zestawienie wydatków, z którego wynika, iż znacznie przewyższają one uzyskiwane dochody. Do sprzeciwu załączył szereg wezwań z firm windykacyjnych oraz banku do natychmiastowej zapłaty zaległych i wymagalnych należności z tytułu niespłaconych kredytów bankowych, w tym w kwotach 17 277 zł., czy 2466 zł., czy 1527 zł. IV. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej też jako p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1061 zł., przy jej nominalnej wartości 1 812 zł., przy czym fakt znacznego obniżenia kwoty przeznaczonej do wypłaty wynika z ciążących na skarżącym zobowiązaniach z tytułu niespłaconych kredytów i pożyczek. Nie znajduje się on zatem w sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i oświadczeń skarżącego wynika, iż, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. W szczególności wskazać należy na szereg niespłaconych przez skarżącego kredytów oraz prowadzone wobec niego z tego tytułu postępowania windykacyjne, przy czym skala obciążeń z tego tytułu znacznie przewyższa dochód skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.