VI SA/Wa 1741/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-21
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Halina Emilia Święcicka, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokat po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów w jednej izbie adwokackiej może wyznaczyć pierwszą siedzibę zawodową w okręgu innej izby adwokackiej?Ratio decidendi
Adwokat, który został wpisany na listę adwokatów w określonej izbie adwokackiej, jest zobowiązany do wyznaczenia pierwszej siedziby zawodowej w okręgu tej samej izby, w której dokonano wpisu. Przeniesienie siedziby zawodowej do innej izby adwokackiej wymaga uprzedniego posiadania siedziby w izbie pierwotnej i dokonania wpisu na listę w izbie docelowej zgodnie z trybem określonym w art. 71a ustawy Prawo o adwokaturze.Stan faktyczny
R. O. został wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Warszawie, a następnie złożył wniosek o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Częstochowie, wskazując tam swoją pierwszą siedzibę zawodową. Okręgowa Rada Adwokacka w Częstochowie odmówiła wpisu, powołując się na brak siedziby w okręgu właściwym dla Izby Adwokackiej w Warszawie. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Minister Sprawiedliwości utrzymali w mocy tę odmowę. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących wyznaczenia siedziby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów oddala skargę
R. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] czerwca 2010 r. Nr [...], który, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), dalej jako p.o.a., utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wpisu R. O. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
R. O. (dalej jako skarżący) uchwałą z dnia [...] marca 2009 r. Okręgowej Rady Adwokackiej (dalej ORA) w W. został wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a.
Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanym do ORA w C. skarżący powołał się na uzyskanie wpisu na listę adwokatów ORA w W. i wskazał swoją siedzibę zawodową w C. oraz poinformował, że z dniem [...] lipca 2009 r. rozpocznie prowadzenie praktyki adwokackiej w formie indywidualnej kancelarii w C. przy Al. [...] Wobec tego wniósł o wpis na listę adwokatów ORA w C.
ORA w C. pismami z dnia [...] września 2009 r. zwróciła się do ORA w W. z prośbą o nadesłanie informacji czy wnioskodawca ma wyznaczoną siedzibę wykonywania zawodu na obszarze Izby Adwokackiej w W., zaś do skarżącego o wskazanie dotychczasowej siedziby wykonywania zawodu adwokata.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący wskazał, że nie wyznaczał siedziby w okręgu innej okręgowej rady adwokackiej, a jego pierwszą siedzibą jest wskazane w zawiadomieniu z dnia [...] czerwca 2009 r. miasto C.
Uchwałą z dnia [...] września 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w C. odmówiła wpisu skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C. W uzasadnieniu organ podniósł, że przesłanką negatywną do dokonania wpisu strony na listę adwokatów ORA w C. jest brak siedziby na obszarze właściwym dla Izby Adwokackiej w W. Powołała się na art. 71a p.o.a., który reguluje kwestie przeniesienia siedziby adwokata do innej izby, wskazując iż przeniesienie takie jest możliwe pod warunkiem, że adwokat występujący z wnioskiem ma ustaloną już siedzibę w obrębie izby w której jest adwokatem.
Skarżący pismem z dnia [...] października 2009 r. odwołał się od powyższej uchwały ORA w C. do Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej cyt. jako NRA). Postawił zarzut naruszenia art. naruszenie art. 70, art. 71 a ust. 1, 3 i 5 p.o.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący podniósł, że art. 70 p.o.a. zobowiązuje adwokata po uzyskaniu wpisu na listę do wyznaczenia swej siedziby i powiadomienia właściwej rady adwokackiej, co nie oznacza tożsamości z tą radą, w której adwokat uzyskał wpis. Radą "właściwą" jest ta rada, w okręgu której adwokat wyznaczył swą siedzibę. Właściwość miejscowa rady adwokackiej determinuje bowiem obszar jej działania związany ze wskazaną siedzibą zawodową. Przyjęcie interpretacji przepisów, zastosowanej przez ORA prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania wniosków, np. zmusza adwokata do wyznaczenia siedziby w okręgu, w którym uzyskał wpis, mimo np. zmiany okoliczności, jakie zaszły po wpisie. Taką siedzibę trzeba by określić mianem pozornej, ustanowionej jedynie dla zadośćuczynienia wymogom błędnej wykładni przepisu.
Prezydium NRA pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. zwróciło się do skarżącego o doprecyzowanie wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanego do ORA w C. poprzez określenie, czy dotyczy on przeniesienia siedziby, czy też stanowi wniosek o wpis na listę adwokatów. Skarżący w odpowiedzi sprecyzował, iż jego wniosek z dnia [...] czerwca 2009 r. znajduje uzasadnienie w treści art. 70 p.o.a. Pomimo, że został wpisany na listę prowadzoną przez ORA w W., to siedzibę zawodową wskazuje w C.Nie jest to pierwotny wniosek o wpis na listę adwokatów, lecz zawiadomienie o wyznaczeniu pierwszej siedziby zawodowej.
Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymało w mocy uchwałę ORA w C. z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w całości podzieliło argumentację organu I instancji. Podniosło, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że podstawę dla jego wniosku stanowi art. 70 p. o a., zaś zawiadomienie o wyznaczeniu siedziby zawodowej dotyczy tej "właściwej rady adwokackiej", w której okręgu ma się znajdować siedziba adwokata. Art. 70 p. o a. dotyczy sytuacji, w których wyznaczenie siedziby ma miejsce na terenie działalności tej samej izby, w której nastąpił wpis adwokata na listę adwokatów. Przepis ten, w przeciwieństwie np. do regulacji z art. 71 a p.o.a., nie wymaga dokonania wpisu na listę adwokatów izby innej niż ta, w której nastąpił pierwotny wpis, zatem zakłada tożsamość rady adwokackiej dokonującej wpisu z radą, w obszarze właściwości której adwokat wyznaczył swą siedzibę. Wyznaczenie siedziby w izbie innej niż ta, w której został dokonany pierwotny wpis na listę adwokatów, musi się więc odbyć w innym trybie, a mianowicie określonym w art. 71 a p. o. a., ponieważ wiąże się z uzyskaniem wpisu na listę adwokatów innej izby adwokackiej.
W zawartym w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości od powyższej uchwały skarżący zarzucił jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 70 w zw. z art. 71a ust. 1, ust. 3 oraz ust. 5 p.o.a. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie uchwał Prezydium NRA w W. oraz ORA w C. i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. do ponownego rozpoznania. Powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] października 2009 r. Podkreślił, że wykładnia językowa oraz celowościowa art. 70 oraz art. 70 ust. 1, 3 i 5 p.o.a. wskazując, że uchwały Prezydium NRA oraz ORA w Częstochowie są błędne, albowiem adwokat może wskazać swoją pierwszą siedzibę zawodową na terenie całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawiadamiając jedynie o tym fakcie właściwą dla miejsca obranej siedziby izbę adwokacką.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy ww. uchwałę Prezydium NRA, podnosząc, że organy samorządu zawodowego prawidłowo uznały, że istnieje przeszkoda do wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C.
Wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 p.o.a. wpis osoby na listę adwokatów następuje na podstawie uchwały właściwej okręgowej rady adwokackiej. W przypadku kandydatów, o których mowa w art. 66 ust. 2 p.o.a., właściwa do rozpoznania wniosku o wpis jest ta okręgowa rada adwokacka, w której kandydat złożył wniosek.
Podkreślił, że lista adwokatów jest bowiem jedna, a jedynie prowadzona jest przez wydzielone ustrojowo właściwe terytorialne okręgowe rady adwokackie. W konsekwencji nie można być wpisanym jednocześnie na listy więcej niż jednej okręgowej rady adwokackiej. Zgodnie z art. 5 w związku z art. 49 i art. 70 p.o.a. kandydat po uzyskaniu wpisu składa ślubowanie przed dziekanem właściwej okręgowej rady adwokackiej i wyznacza na obszarze jej działania swoją siedzibę zawodową.
Skarżący jest wpisany na listę adwokatów Izby w W., gdzie złożył ślubowanie, ale dotychczas nie wyznaczył tam swojej siedziby zawodowej. Swoją pierwszą siedzibę zawodową wyznaczył na terenie właściwości Izby w C., powołując się na art. 70 p.o.a.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, z brzmienia art. 71 ust. 1 p.o.a. (przeniesienie siedziby zawodowej w okręgu tej samej izby adwokackiej) i art. 71a p.o.a. (przeniesienie siedziby zawodowej do okręgu innej izby) wynika, że osoba wpisana na listę adwokatów zobowiązana jest do wskazania siedziby w okręgu, w którym nastąpiło jej wpisanie. Oznacza to, że skarżący po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. zobowiązany był do wyznaczenia siedziby w okręgu tej izby. Przepis art. 70 p.o.a. nie przewiduje możliwości wyznaczenia siedziby w okręgu adwokackim innym aniżeli ten, w którym nastąpił wpis na listę adwokatów. Poprzez użycie w nim zwrotu "wyznacza" w sposób kategoryczny zobowiązuje adwokata do wyznaczenia siedziby wykonywania praktyki zawodowej. Przemawia za tym także usytuowanie art. 70 p.o.a. w przepisach regulujących kwestię dotyczącą spełnienia przez kandydata przesłanek wymaganych do wpisu na listę adwokatów, a jednocześnie przed przepisami odnoszącymi się do przeniesienia siedziby zawodowej.
Minister Sprawiedliwości wskazał, że w przypadku przeniesienia siedziby zawodowej adwokata do okręgu innej izby, wpis na listę adwokatów okręgu innej izby, następuje z urzędu i adwokat nie składa odrębnego wniosku o wpis, a jedynie zawiadamia o przeniesieniu swojej siedziby zawodowej do okręgu innej izby okręgową radę adwokacką właściwą dla izby adwokackiej, w której obrał siedzibę oraz okręgową radę adwokacką w okręgu izby adwokackiej, w której dotychczas był wpisany na listę adwokatów. Wpisu dokonuje właściwa okręgowa rada adwokacka właściwa dla izby, do której adwokat przenosi siedzibę zawodową. Powołał się na stanowisko zajęte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1516/06.
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości ustawa - Prawo o adwokaturze nie przewiduje możliwości przeniesienia siedziby "nieistniejącej" ani też dokonania wskazania przez adwokata pierwszej siedziby w innym okręgu izby adwokackiej niż nastąpił pierwszy wpis na listę adwokatów. Skarżący po wpisie na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. nie wyznaczył siedziby zawodowej na obszarze jej właściwości, a zatem nie posiadał siedziby zawodowej niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata. W związku z powyższym ORA w C. nie mogła dokonać jego wpisu na listę adwokatów tej Izby.
Uznał, że Prezydium NRA w W. w uzasadnieniu uchwały prawidłowo wskazało, że do przeniesienia siedziby z jednej izby adwokackiej do innej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w art. 70 p.o.a., bowiem dotyczą one sytuacji, w których wyznaczenie siedziby ma miejsce na terenie działalności tej samej izby, w której nastąpił wpis adwokata na listę adwokatów, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Natomiast przeniesienie siedziby z jednej izby do innej powinno odbyć się w trybie art. 71a ust. 1 -5 p.o.a., który dopuszcza możliwość jej przeniesienia, ale w sytuacji już istniejącej siedziby adwokata.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. O. domagał się uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2010 r. i Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] września 2009 r. Ponadto wniósł o stwierdzenie przez sąd uprawnienia wynikającego z przepisów prawa do wskazania pierwszej siedziby zawodowej w okręgu Okręgowej Izby Adwokackiej w C. oraz uprawnienia do uzyskania wpisu na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w C. oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zarzucił naruszenie art. 70 p.o.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. błędne uznanie, że adwokat jest zobowiązany do wskazania pierwszej siedziby zawodowej w okręgu izby adwokackiej, w której uzyskał pierwotny wpis na listę adwokatów.
Jego zdaniem, z treści art. 70 p.o.a. wynika, że adwokat po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów, a przed rozpoczęciem praktyki adwokackiej ma obowiązek wyznaczyć swoją siedzibę zawodową i zawiadomić o tym właściwą okręgową radę adwokacką. Jednakże w ocenie skarżącego wyznaczenie pierwszej siedziby zawodowej może nastąpić na terenie całego kraju. Przeciwna argumentacja przedstawiona przez Ministra Sprawiedliwości prowadzi do sytuacji niepotrzebnego dublowania czynności, tj. w pierwszej kolejności do wyznaczania siedziby w miejscu pierwotnego wpisu, dopiero następnie jej przeniesienia na podstawie przepisów art. 71a p.o.a.
Ponadto wskazał, że celem regulacji zawartej w przepisach art. 70 i 71 a ust. 1, 3, 5 p.o.a. jest zapewnienie prawa do swobodnego wskazywania miejsca wykonywania zawodu adwokata na terenie całego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej, tj. na obszarze działania wszystkich okręgowych rad adwokackich. W wyniku nowelizacji ustawy – Prawo o adwokaturze z dnia 30 czerwca 2005 r. i wprowadzeniu przepisu art. 71a usunięto wszelką uznaniowość okręgowych rad adwokackich w przedmiocie zmiany siedziby wykonywanej praktyki adwokackiej. Obecna regulacja znosząc wszelkie bariery – poza koniecznością dokonania przez właściwą radę adwokacką czynności materialno-technicznej w postaci wpisu na listę - ma na celu ułatwienie prowadzenia zawodu adwokata, niezależnie od miejsca wskazanej siedziby zawodowej. Ponadto zaznaczył, że przed wejściem w życie ww. nowelizacji nie było w ogóle przepisów o wyznaczaniu siedziby zawodowej przez adwokata.
Jego zdaniem Minister Sprawiedliwości wyprowadza również błędne wnioski z umiejscowienia przepisu art. 70 p.o.a. w samej treści ustawy. Zupełnie logicznym jest umiejscowienie tego przepisu po przepisach regulujących wpis na listę adwokatów, a przed przepisami mówiącymi o przeniesieniu siedziby zawodowej adwokata. Nie sposób jednak w związku z tym, dokonać takiej interpretacji przepisu art. 70 p.o.a., iż wyznaczenie siedziby zawodowej może jedynie nastąpić na obszarze izby dokonującej pierwotnego wpisu na listę adwokatów. Taka systematyka przepisów bowiem wskazuje jedynie na to, iż adwokat może tylko raz wyznaczyć siedzibę zawodową. Wszelkie dalsze zmiany miejsca wykonywania zawodu nie wiążą się już jednak z wyznaczeniem kolejnej siedziby zawodowej, a jedynie z przeniesieniem starej w inne miejsce, czy to na obszarze tej samej rady adwokackiej czy też na obszarze innej rady.
Ponadto podniósł, iż zaprezentowana przez Ministra Sprawiedliwości oraz organy samorządu terytorialnego interpretacja art. 70 p.o.a. prowadzi do sytuacji w której osoba wpisana na listę adwokatów, a z różnych przyczyn nie mogąca wyznaczyć siedziby zawodowej w okręgu rady adwokackiej na listę której została wpisana, zostaje tym samym pozbawiona prawa do wykonywania zawodu adwokata na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej. Wykładnia ta może naruszać więc zagwarantowane jednostce konstytucyjne prawa i wolności obywatela, w tym w szczególności wyrażone w art. 17 ust.2, 32, 52 ust. 1, 65 ust. 1 Konstytucji RP, a także zakaz dyskryminacji zawarty w art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga R. O. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r., jak również utrzymana nią w mocy uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C. – nie naruszają prawa.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że R. O. uchwałą z dnia [...] marca 2009 r. Okręgowej Rady Adwokackiej w W. został wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze. Na terenie właściwości tej Izby uzyskał pierwotny wpis i złożył ślubowanie, jednakże dotychczas nie wyznaczył tam swojej siedziby zawodowej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w C. skarżący zawarł wniosek o wyznaczenie pierwszą siedzibę zawodową wyznaczył na terenie właściwości Izby Adwokackiej w C., przy czym jako podstawę prawną przedmiotowego wniosku wskazał treść art. 70 Prawa o adwokaturze.
Istotą sporu w przedmiotowej jest kwestia, czy kandydat na adwokata po dokonaniu wpisu na listę konkretnej izby adwokackiej, może następnie wyznaczyć sobie pierwszą siedzibę wykonywania działalności w okręgu innej okręgowej izby adwokackiej.
Analizę normy art. 70 p.o.a stanowiącej zdaniem skarżącego podstawę jego wniosku należy rozpocząć od analizy art. 68 ust.1 i 2. p.o.a.
W świetle tej normy ustawodawca zróżnicował możliwość wyboru określonej izby adwokackiej, do której wniosek o wpis może być złożony. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 1 p.o.a. wpis osoby, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego, na listę adwokatów następuje na jej wniosek, na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej, właściwej ze względu na miejsce odbycia aplikacji adwokackiej, a w przypadku osoby, o której mowa w art. 66 ust. 2 (czyli osoby, która przystąpiła do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji adwokackiej) - ze względu na miejsce zamieszkania. Ta regulacja nie budzi zastrzeżeń i można o niej powiedzieć, że kreuje dla kandydata na adwokata obowiązek określonej właściwości izby adwokackiej do złożenia wniosku.
Inaczej wygląda sytuacja pozostałych kandydatów, o których mowa w art. 68 ust.2 w zw. z art. 66 ust. 1 p.o.a.
Stanowią oni trzecią i odrębną grupę ubiegającą się o wpis na listę adwokatów do której nie stosuje się wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, o czym mowa w art. 66 ust. 1 p.o.a., oraz obowiązku co do właściwości organu wpisowego, o czym stanowi art. 68 ust. 2 p.o.a. i do tych osób zalicza się skarżący.
W świetle normy art. 68 ust. 2 p.o.a. wpis na listę adwokatów takiej osoby następuje na jej wniosek, na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia wniosku o wpis.
Innymi słowy, właściwość okręgowej rady adwokackiej do rozpoznania wniosku kandydata, o którym mowa w art. 66 ust. 1 p.o.a. - czyli dokonanie oceny jego kandydatury w świetle przesłanek ustawowych i podjęcia uchwały o wpisaniu go na listę adwokatów, bądź odmowie - zdeterminowana jest miejscem złożenia wniosku o wpis.
Nie ulega zatem wątpliwości, że takie uregulowanie oznacza, że dla tych kandydatów ustawodawca przewidział możliwość dowolnego wyboru okręgowej rady adwokackiej do złożenia wniosku o wpis, jednakże wyłącznie jako konsekwencji uprzedniego wyboru siedziby wykonywania działalności w okręgu wybranej ORA.
Należy bowiem podkreślić, że skutkiem dowolnego wyboru miejsca złożenia wniosku o wpis przez wnioskodawcę jest legitymacja do dalszych czynności dla tej wskazanej rady adwokackiej, jako "właściwej ze względu na miejsce złożenia wniosku o wpis ".
W myśl art. 70 p.o.a. po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów adwokat wyznacza swoją siedzibę zawodową i zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką nie później niż w terminie 30 dni przed dniem wyznaczenia siedziby zawodowej.
Skoro skarżący wybrał do złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów ORA w W. i ten organ dokonał wpisu, to także ten organ samorządu jest tym "właściwym" o którym mowa w art. 70, czyli właściwym do zawiadomienia go o wyznaczeniu siedziby zawodowej. W świetle powyższego przepisu adwokat zobligowany jest do wyznaczenia pierwszej siedziby zawodowej w okręgu rady, która dokonała pierwszego wpisu na jego wniosek .
Sąd podziela pogląd, że przepis art. 70 p.o.a. wprowadzając jako zasadę obowiązek wyznaczenia przez adwokata siedziby łączy wskazaną sytuację z możliwością jej przeniesienia, co zostało rozwinięte w art. 71 oraz art. 71 a. ustawy – prawo o adwokaturze.
Jak zasadnie wskazał organ, przypadek przeniesienia siedziby zawodowej do okręgu innej izby jest określony treścią art.71a ust. 1 p.o.a. Tryb przeniesienia określa art. 71a ust. 3 i ust. 5 p.o.a. W myśl art. 71 ust. 3 adwokat jest zobowiązany do zawiadomienia o przeniesieniu swojej siedziby zawodowej do okręgu innej izby okręgową radę adwokacką właściwą dla izby adwokackiej, w której obrał siedzibę oraz okręgową radę adwokacką, w okręgu izby adwokackiej, w której dotychczas był wpisany na listę adwokatów. Natomiast w myśl art. 71 a ust. 4 p.o.a. zawiadomienia o przeniesieniu siedziby zawodowej do okręgu innej izby adwokat dokonuje w formie pisemnej, nie później niż w terminie 30 dni przed dniem rozpoczęcia działalności zawodowej w nowej siedzibie na terenie okręgu innej izby adwokackiej. W zawiadomieniu tym adwokat podaje miejsce nowej siedziby oraz datę rozpoczęcia w niej działalności zawodowej.
Stosownie do treści art. 71a ust 5 p.o.a. okręgowa rada adwokacka właściwa dla izby, do której adwokat przenosi siedzibę zawodową, wpisuje adwokata na listę adwokatów w terminie 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o przeniesieniu siedziby zawodowej do okręgu innej izby oraz zawiadamia w terminie 14 dni od dnia dokonania wpisu okręgową radę adwokacką izby, w której okręgu adwokat poprzednio miał siedzibę zawodową, o dokonanym wpisie na listę adwokatów.
Z powyższych uregulowań wynika, że ustawa - Prawo o adwokaturze nie przewiduje możliwości przeniesienia siedziby "nieistniejącej" ani też dokonania wskazania przez adwokata pierwszej siedziby w innym okręgu izby adwokackiej niż nastąpił pierwszy wpis na listę adwokatów. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie wyznaczył swojej siedziby zawodowej na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W., zatem nie posiadał siedziby niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata.
Wynika z powyższego, że organy dokonały prawidłowej oceny, że właściwą okręgową radą adwokacką do zawiadomienia o wyznaczeniu siedziby zawodowej i ponownego wniosku o wpis na listę adwokata nie mogła być Okręgowa Rada Adwokacka w C.Organy prawidłowo wskazały, że do przeniesienia siedziby z jednej izby adwokackiej do innej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w art. 70 p.o.a., bowiem dotyczą one sytuacji, w których wyznaczenie siedziby ma miejsce na terenie działalności tej samej izby, w której nastąpił wpis adwokata na listę adwokatów, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Natomiast przeniesienie siedziby z jednej izby do innej powinno odbyć się w trybie art. 71a ust. 1 -5 p.o.a p.o.a., który dopuszcza możliwość jej przeniesienia, ale w sytuacji już istniejącej siedziby adwokata.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zmiana przepisu art. 70 ustawy - Prawo o adwokaturze dokonana ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 163, poz. 1361) miała na celu zniesienie obowiązku wyznaczenia pierwszej siedziby na terenie okręgu izby adwokackiej, w której dotychczas został wpisany na listę adwokatów stwierdzić trzeba, że pogląd ten jest nieuzasadniony. Przed dniem nowelizacji z dnia 30 czerwca 2005 r. ustawy - Prawo o adwokaturze obowiązywały już przepisy o wyznaczaniu siedziby zawodowej. Zgodnie z art. 4a ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 1997 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 471) decyzję o wyznaczeniu siedziby podejmowała okręgowa rada adwokacka. Wskazana sytuacja nie następowała "automatycznie" jak podnosi skarżący, lecz siedziba była wyznaczana na wniosek adwokata. Także ustawa - Prawo o adwokaturze w brzmieniu pierwotnym, czyli z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. Nr 16 poz. 124) również rozróżniała dwie sytuacje związane ze zmianą miejsca wykonywania czynności zawodowych. Pierwsza z nich uregulowana w art. 70 dotyczyła przeniesienia adwokata do innego zespołu adwokackiego w okręgu tej samej izby. Druga zaś określona w art. 71 cytowanej ustawy regulowała kwestie przenoszenia przez adwokata siedziby zawodowej do okręgu innej Izby. Niezależnie jednak od trybu przenoszenia praktyki zawodowej przez adwokatów zawsze w tej sytuacji była wymagana zgoda okręgowej rady adwokackiej, a w przypadku wskazanym w art. 71 dodatkowo zgoda okręgowej rady adwokackiej izby, do której adwokat zamierzał się przenieść.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło